O 82,6% dos fogares galegos teñen contratado Internet, cun incremento do 4,8% con respecto ao ano anterior, superior ao crecemento do conxunto do Estado (3,6%), sendo nos concellos de 10.000 a 20.000 habitantes onde se rexistra o crecemento máis significativo (10,3% de aumento no último ano). Este aumento na contratación de Internet nos fogares galegos permitiu ascender 4 postos na comparativa autonómica en tan só un ano.
Son parte dos datos publicados hoxe polo INE sobre o equipamento e uso das TIC nos fogares en 2018, que recolle tamén que o 95,3% dos nenos/as galegos de 10 a 15 anos empregan Internet, superando a media estatal (92,8%) e ocupando a cuarta posición no ranking por Comunidades Autónomas.
Segundo a análise realizada polo Observatorio da Sociedade da Información e a Modernización de Galicia (OSIMGA), dependente da Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (Amtega), as cifras confirman que os galegos/as de 16 a 34 anos superan a media estatal no uso habitual de Internet e as compras on line pero, ao mesmo tempo, tamén se están a producir incrementos significativos do uso das TIC entre os maiores galegos de 65 anos.
Uso das TIC
Outro dos indicadores que experimenta un dos incrementos máis relevantes son as compras a través da Rede. Un 40,4% da poboación galega adquiriu algún produto ou servizo a través de Internet nos últimos tres meses, experimentando un crecemento do 25,9% respecto ao ano anterior fronte ao crecemento do 8,8% que experimenta a media estatal, Cabe salientar que un 62,7% dos mozos galegos de 16 a 24 anos compran a través de Internet, superando en 8 puntos a media estatal (54,7%)
O 80,4% dos galegos e galegas de 16 a 74 anos utilizaron Internet nos tres últimos meses, cun incremento do 1,3%, con respecto ao ano anterior. Se ben, o uso de Internet é practicamente universal entre os menores de 34 anos, destaca o crecemento no tramo de idade dos 65 aos 74 anos, onde o uso da Rede sobe un 8,6% respecto ao ano anterior.
Unha das conclusións positivas desta última enquisa do INE é a posición destacada da administración electrónica na Comunidade galega. Un 68,2% dos internautas galegos comunicáronse coas Administracións a través de Internet, experimentando un crecemento do 16,6% no último ano e superando a media estatal en 2,8 puntos. Isto sitúa a Galicia na terceira posición no ranking por Comunidades Autónomas.
Tipo de conexión e hábitat
Segundo os datos que ofrece o INE, o 82,6% dos fogares galegos ten contratado Internet. Respecto ao tipo de conexión, cabe salientar que entre as vivendas que dispoñen de acceso a Internet en Galicia, un 84,8% emprega unha conexión móbil de banda larga a través dun dispositivo de man, superando a media estatal (83,6%).
Respecto aos datos relativos ao tamaño do hábitat, é salientable que nos concellos con poboación de entre 20.000 e 100.000 habitantes, a media galega iguala ou supera á estatal na contratación de Internet e de banda larga.
Por outra banda, nos concellos galegos de 10.000 a 20.000 habitantes, rexístrase un forte ritmo de crecemento dos indicadores relacionados coa contratación de Internet e de banda larga. Así, por exemplo, neste tipo de concellos a conexión de banda larga contratada en Galicia medrou un 10,3% e sitúase no 79,5%, acurtando a distancia coa media estatal en 4,6 puntos porcentuais.
Uso das TIC no traballo
Nesta edición, a enquisa do INE incorpora un módulo específico sobre o uso das TIC no traballo. Do total de internautas galegos que declararon traballar a semana pasada, o 65,6% utilizou ordenadores ou dispositivos móbiles, superando lixeiramente a media estatal (64,4%)
As actividades máis realizadas polo menos unha vez á semana foron o intercambio de correos electrónicos ou introdución de datos en bases de datos (o 80,1%), a creación ou edición de documentos electrónicos (o 62,1%).
Pola súa banda, o 15,8% dos traballadores utilizaron outros equipos ou maquinarias automatizados como os utilizados en liñas de produción, de montaxe, distribución ou outros servizos (incluídos os dispositivos portátiles para o control de stock).
A Federación Nacional ASPAYM (Asociación de persoas con lesión medular e outras discapacidades físicas) e a Fundación Vodafone España implantarán o plan de formación denominado "Me @dministro 2.0: a e-Administración para a inserción laboral", tras os bos resultados obtidos co proxecto "Me @dminístro" desenvolvido nos anos 2016-2017.
Esta iniciativa consiste nun proxecto de capacitación e formación para dinamizar o uso dos servizos telemáticos ou electrónicos e as tecnoloxías de apoio nas persoas con discapacidade, persoas maiores, así como a outros grupos de interese que poidan beneficiarse destas accións formativas.
Igual que sucedeu en "Me @dministro", preténdese crear a través da colaboración cos distintos ASPAYM ou outras entidades interesadas, unha rede de formadores, chamados "Delegados Me @dministro 2.0", que expandan os coñecementos adquiridos aos "usuarios finais" mediante a realización de cursos presenciais.
Ademais, actualizaranse e traballaranse de forma práctica sobre as guías "Identidade dixital" e "Servizos electrónicos e tecnoloxía de apoio", e abordarase tamén a adaptación do posto de traballo. Nesta ocasión, incorporaranse os contidos tanto para a súa obtención, instalación, uso, renovación e revogación do certificado dixital de personalidade xurídica.
A novidade do proxecto será a implantación do "I Concurso de videotutoriais de produtos de apoio tecnolóxicos de baixo custo" que ten a finalidade de promover o coñecemento mutuo, impulsar o traballo en rede, e a creación de produtos de apoio de baixo custo e a súa libre distribución.
O concurso consiste na creación de videotutoriais accesibles con propostas de produtos de apoio tecnolóxico de baixo custo ou adaptación de videotutoriais accesibles de produtos de apoio tecnolóxicos de baixo custo xa realizados.
A participación poderá realizarse mediante dúas vías: unha convocatoria para persoas con discapacidade e familiares, e outra para persoas expertas en tecnoloxías de apoio (profesionais de ASPAYM e outros profesionais interesados de entidades colaboradoras). Os gañadores recibirán premios en metálico, segundo se estipula nas bases do concurso.
Este proxecto encádrase no convenio marco asinado entre a Plataforma Representativa Estatal de Discapacitados Físicos (PREDIF) e a Fundación Vodafone España, para a realización de actividades conxuntas en materia de accesibilidade e inserción socio-laboral, que teñan como obxectivo mellorar as condicións de vida das persoas con discapacidade física e orgánica.
A Xunta pon en marcha o Nodo de Cooperación 5G para facilitar o desenvolvemento de solucións baseadas nesta tecnoloxía que dean resposta á necesidades concretas en ámbitos prioritarios para a Comunidade. A Axencia de Modernización Tecnolóxica de Galicia (Amtega), Orange, Telefónica, Vodafone e o operador público Retegal asinaron un convenio de colaboración que plasma o compromiso dos tres operadores de telecomunicación de desenvolver un mínimo de 6 probas de concepto con tecnoloxía 5G entre 2019 e 2020.
A posta en marcha do Nodo é a primeira das medidas do Plan Galicia 5G para posicionar á Comunidade como territorio preferente na pilotaxe de solucións innovadoras baseadas nesta tecnoloxía. O despregamento destas redes está vinculado a casos de uso e posibles aplicacións, segundo as directrices da Unión Europea.
Investimento e ámbitos de actuación
Cada un dos operadores realizará un mínimo de 2 prototipos, baseados en 5G, para abordar problemas actuais en ámbitos de interese para Galicia. O operador público Retegal será o coordinador na execución destes prototipos, poñendo a disposición dos operadores as súas infraestruturas.
Os tres operadores desenvolverán solucións en polo menos seis dos doce ámbitos identificados como prioritarios para Galicia no Plan 5G como a sanidade, a loita contra incendios, a industria, o vehículo conectado, o turismo ou a educación. O Nodo conta cun orzamento mínimo de 2 millóns de euros ata o 2020. Nos vindeiros meses concretaranse as primeiras propostas, que deberán ser validadas pola Comisión de Seguimento, polo que a previsión é que ao longo do vindeiro ano se vaian poñendo en marcha os primeiros prototipos
O Nodo de Cooperación 5G constitúese como punto de encontro entre desenvolvedores e demandantes de solucións desta tecnoloxía para actuar como concentrador dos retos derivados das demandas do mercado e as capacidades das empresas do ecosistema 5G de Galicia.
Plan 5G
A Xunta puxo en macha o pasado mes de xullo o Plan Galicia 5G, complementario ás medidas europeas e estatais, cun dobre obxectivo: por unha banda, que Galicia sexa das primeiras rexións europeas en dispoñer de servizos 5G e, por outra, que o desenvolvemento e a innovación tecnolóxica en equipamento e software necesario para desenvolver posibles casos de uso desta tecnoloxía se localice na Comunidade.
Xunto coa creación do Nodo 5G o Plan prevé a elaboración dun modelo de ordenanza municipal tipo, promovido pola Xunta e a FEGAMP que facilite os despregamentos e a creación dun Plan de Formación Especializada 5G en colaboración coas Universidades e os axentes do ecosistema 5G.
Fortalezas do ecosistema 5G de Galicia
Galicia conta con diferentes capacidades para posicionarse no desenvolvemento de casos de uso que faciliten o despregamento destas redes nunha fase posterior. Unha destas fortalezas é o hipersector TIC galego, formado por preto de 3.400 empresas e máis de 21.000 profesionais cun valor engadido bruto duns 1.200 millóns de euros, un 2,1% do PIB galego.
Ademais, a Comunidade conta con universidades e centros tecnolóxicos galegos de primeira orde en ámbitos coma as telecomunicacións, supercomputación ou a automoción internacional.
Tamén existen proxectos innovadores directamente relacionados coas tecnoloxías 5G. É o caso do corredoiro entre Vigo e Oporto para realizar ensaios transfonterizos en torno ao vehículo conectado ou o existencia dun Consorcio Aeronáutico de Galicia e a Civil UAVs Initiative no polo das Rozas.
Ademais, Galicia é a terceira comunidade autónoma con máis cobertura de redes 4G, só por detrás de Madrid e o País Vasco, o que pode facilitar a penetración futura de servizos 5G. A existencia dun operador público neutro, Retegal, con capacidade para facilitar e racionalizar os despregamentos de rede, é outro dos factores a favor da Comunidade.
R prosegue este novembro con máis formación divertida (e enriquecedora) para nenas e nenos. Falamos dos obradoiros itinerantes de Crea R pola nosa xeografía, unha xira que hai pouco recalou na feira de emprendemento Pont Up Store de Pontevedra e máis en Baiona, para logo proseguir en Xuventude Galicia Net (en Silleda), Ribadeo, Tui e (a pasada finde) Caldas. Agora o percorrido (que o ano pasado chegou a unha vintena de localidades das nosas catro provincias) fai unha parada no Porriño, este 10 de novembro. As seguintes citas serán en Santa Comba e no marco da Mobile Week da Coruña. Novamente, o obxectivo é “dar azos á creatividade da rapazada e espertar o seu espírito emprendedor”.
No Porriño a cita será na Escola Municipal de Música Centro Cívico de Louro (no 13 da rúa Domingo Bueno), onde se desenvolverán tres obradoiros de robótica para 60 rapazas e rapaces.
Como de costume, desenvolverase unha primeira quenda para nenas e nenos de 7 e 8 anos, de 10:00 a 12:00 h. Deseguido, os cativos de 9 e 10 anos serán quen desfruten desta iniciativa, de 12:00 a 14:00 h. E xa pola tarde, de 16:30 a 18:30 h, rapaces de 11 a 13 anos rematarán a xornada, unha actividade que busca que a rapazada aprenda conceptos útiles de tecnoloxías mentres se divirte, creando enxeños e programas e non limitándose só a seren simples consumidores de contidos e hardware.
Cada un dos talleres de robótica está limitado a 20 persoas e as familias que desexen inscribir os seus fillos nesta actividade, “completamente gratuíta,” só teñen que solicitar unha entrada na tenda R do Porriño (rúa Antonio Palacios, 46) onde se entregan, dende o pasado 30 de outubro e até este venres, 9 de novembro. Ademais, non se trata dun taller exclusivo para clientes de R; calquera veciño pode solicitar unha entrada para o obradoiro.
En termos máis concretos, no transcurso do obradoiro os cativos van ter oportunidade de dar forma a un prototipo tecnolóxico utilizando placas e materiais reciclados (cartón, plástico, plastilina, cordas...) para construír as estruturas. “Grazas a CreaR”, sinala a operadora, “achegaranse dun xeito natural a conceptos básicos de programación, mentres xogan co prototipo que eles mesmos artellan paso a paso. Construirán coches para que aceleren, robots para que camiñen ou mesmo marcadores para levar a conta dos puntos dun equipo nun partido”.
Tanto na cita do Porriño coma nas seguintes, a operadora contará coa colaboración da escola Líbolis Pequenos Emprendedores o eu método educativo.
Os obradoiros crea R enmárcanse no programa Digitalent 2020 da Xunta (a través da axencia AMTEGA) para estimular o talento precoz no ámbito das TIC e fomentar vocacións nas profesións científico-tecnolóxicas especialmente entre mozos e mozas dende idades temperás.
A Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional acaba de publicar a resolución definitiva dos centros que se incorporan neste curso 2018/19 ao programa de innovación Introdución á robótica educativa en primaria, un total de 50, o que supón que en Galicia dispoñen xa destes kits de robótica subministrados pola Xunta un total de 159 colexios públicos. Deles, 77 renovan ou continúan o proxecto do curso anterior e 32 participarán cun ampliado do ano pasado (isto é, recibirán unha nova dotación de robots e complementos de construción), ao abeiro desta última resolución.
En concreto a dotación que recibirán os centros (tanto os de nova incorporación como os que amplían recursos) consiste en 6 robots Mbot (modelo básico) e kit de construción compatible de Lego, ademais dos manuais de uso e guía didáctica. Os destinatarios destes materiais son alumnos de 4º, 5º e 6 de Primaria.
Introdución á robótica educativa en primaria ten como obxectivo facilitar que o alumnado adquira, a maiores de coñecementos curriculares, competencias clave para o seu pleno desenvolvemento persoal e social, a través dunha metodoloxía activa que contribúe ademais a fortalecer o avance dos escolares nas áreas de Ciencias, Tecnoloxía, Enxeñería e Matemáticas (STEM). O programa enmárcase na Estratexia Galega de Educación Dixital, Edudixital 2020, impulsada pola Consellería, a través da cal se busca lograr que todo o alumnado de ensino obrigatorio teña formación en robótica e programación no curso 2020/21 co fin de que, ao finalizar os estudos, acade un nivel adecuado de competencia dixital e científico-tecnolóxica.
Cómpre lembrar neste sentido que, a maiores desta acción para os centros de primaria, a Consellería dotou a todos os centros que imparten ESO dun kit de robótica educativa (formada por 6 robots MBot modelo Ranger), un de microcontrol e programación (4 arduinos UNO con de sensores e actuadores e 2 Raspberry PI 3) e outro de impresión 3D (impresora Leon3D con set de consumibles). Ademais, para tirar un mellor aproveitamento destes recursos a Consellería de Educación oferta dúas materias de libre configuración autonómica que son específicas deste eido, Programación (en ESO) e Robótica (en Bacharelato).
Este venres 9 imos ter en Cee unha boa oportunidade de dixitalizarnos da man de R. Estamos a falar dunha nova actividade do programa Nativos R, dirixido a acurtar as distancias entre as persoas que naceron e medraron no ambiente dixital, enchoupándose nel, e quen non tivo ocasión de saber para que consisten as novas tecnoloxías. A idea é mobilizar os diferentes integrantes do núcleo familiar ou do tecido docente.
En palabras de R, Nativos R diríxese á cidadanía que se ben non naceu na era dixital, convive con persoas (nenas, nenos, adolescentes, mocidade) que si que o fixeron, abrindo interesantes camiños de comunicación e interacción entre uns e outros.
As charlas, cen por cen de balde, visitarán deseguido O Carballiño, Verín, a Mobile Week Coruña, Sarria e A Guarda.
A cita de Cee celébrase en horario de 18:00 a 20:00 h, na Casa da Cultura da localidade coruñesa (rúa Alcalde Pepe Sánchez, 9).
Segundo explica a operadora galega, con Nativos R quérese desmitificar ideas asentadas “como que as novas xeracións son competentes no uso das novas tecnoloxías polo mero feito de ter nacido con elas ou que Internet, as redes sociais e os móbiles son prexudiciais en si mesmos”. Tamén se falará da nova terminoloxía neste eido (cyberbulling, sexting, grooming...), de como nos afecta a todas e todos o cambio dixital e dos principais riscos de Internet e de que maneira previlos, entre outros temas.
Para asistir á charla de nativos R en Cee cómpre contar con algún dos convites do operador galego, que se poden recoller dende o pasado 31 de outubro e até o mesmo 9 de novembro na tenda R da avenida Lina Rodríguez Madero, no número 9 da localidade. Tralo seu paso por Cee, as charlas nativos R visitarán O Carballiño, Verín, a Mobile Week Coruña, Sarria e A Guarda.
As charlas nativos R enmárcanse no programa Digitalent 2020 da Xunta (a través da axencia AMTEGA), cuxo obxectivo primeiro é estimular o talento precoz no ámbito das TIC e fomentar vocacións nas profesións científico- tecnolóxicas dende idades temperás, especialmente entre mozos e mozas, ademais de educar no uso das novas tecnoloxías a persoas de todas as idades.
Dun tempo a esta parte estase a constatar unha realidade que xa practicamente fica fóra de discusión. É esta: quen queira facer tecnoloxía, creala coas súas propias mans e enchouparse ben dos coñecementos e habilidades dos demais, vai poder facelo. Que estamos en Compostela os días 24 e 25 de novembro e queremos avanzar no noso camiño argalleiro? Pois nada mellor que visitar o evento Maker Faire Galicia, que chega á súa cuarta edición na Cidade da Cultura. Por certo que as entidades organizadoras da feira veñen de presentar o programa de actividades. Haberá charlas, obradoiros, campionatos de robots, exhibicións de parkour, circuítos de drons ou carreiras de coches DIY, entre outras moitas accións.
Segundo explican as responsables da cita, esta, amais de incluír a xa tradicional feira expositiva (na que se poderán ver os enxeños máis innovadores dos makers participantes), tamén porá a disposición dos asistentes “un amplo programa de actividades dirixido a todo tipo de públicos de diferentes idades e cunha gran diversidade de contidos e obradoiros, desde a biotecnoloxía, a electrónica ou os bioplásticos até a programación ou a fabricación de zocas con materiais reciclados”.
Asemade, as entidades organizadoras salientan “o exclusivo circuíto de drons que terá lugar no túnel subterráneo da Cidade da Cultura” ou, tamén, a actividade chamada Hebocon, un campionato de robots para familias.
Respecto do capítulo de charlas, amais de contar cos xa anunciados Jose Luís Cordeiro, David Aguilar ou Gael Langevin, a edición deste ano tamén destaca pola integración de conferencias independentes ao abeiro do programa oficial do evento, como as coordinadas polo NOS Day ou o grupo de mulleres tecnolóxicas Galstech, e coas que se fomenta a colaboración entre as diferentes comunidades tech de Galicia.
Para esta cuarta edición, a Maker Faire Galicia volve contar co patrocinio da Fundación Cidade da Cultura de Galicia, que acolle tamén o evento no Gaiás, e do Concello de Santiago a través do programa Compostela Móvese. Tamén colabora co evento a Fundación Española para a Ciencia e a Tecnoloxía – Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades.
Para quen queira recadar máis datos do evento, está a disposición da comunidade argalleira un vídeo de presentación en YouTube.
Esta finde, o sábado 10, imos ter na Coruña unha oportunidade de ver tecnoloxías, falar delas e mesmo facelas. O motivo? A celebración, na Domus, da feira OSHWDem (Open Source Hardware Demonstration), un cita para xente de todas idades sobre tecnoloxías abertas cuxo programa contará con demostracións de aparellos e programas open source, competicións de robots de todos os niveis desenvolvemento e máis obradoiros e charlas sobre estas tecnoloxías. A feira, que vén da man de Bricolabs, chega este sábado á sétima edición. A entrada será libre e gratuíta.
Novamente un dos grandes piares da cita será a súa vertente divulgativa e lúdica, de onde abrolla algúns dos seus principais puntos fortes, como por exemplo as competicións de robótica, nas que o público poderá ver combates de robots autónomos ou como os robots son capaces de descubrir en tempo récord a resolución de desafíos de envergadura, como a saída de labirintos. En termos máis concretos, o programa de actividades inclúe cousas tan interesantes como un reto Clonewars ou (previamente) un obradoiro de construción do robot velocista Cyclops, que se celebrou o 6 de outubro, tamén no Domus, e que xirou arredor de Cyclops, o proxecto open source de Rubén Espino.
Como dixemos, a OSHWDem está organizada por Bricolabs, unha asociación que traballa de maneira horizontal e colaborativa no deseño, construción e testeo de proxectos, prototipos e aparellos, e en cuxa metodoloxía de traballo “non importa tanto o que cada persoa sabe, senón a súa motivación”. A OSHWDem, que conta co apoio do Concello da Coruña a través de Museos Científicos, ten unha web propia con toda a información, de gran utilidade para facermos calquera tipo de consulta sobre o programa.
A OSHWDem, para quen non o saiba, é unha feira de tecnoloxía onde se expoñen inventos cun nexo común: todos eles son proxectos libres, é dicir, que as súas especificacións, esquemas e código foron publicados, de maneira que calquera poida estudalos, entender o seu funcionamento, replicalos e mesmo melloralos. A idea de Bricolabs é que os enxeños en exposición non deixen a ninguén indiferente ao tempo que abranguen (no plano temático) calquera ámbito de actuación que se nos ocorra: novas tecnoloxías, robótica, arte, Internet das Cousas, electrónica, hardware, software, etc.
Cifras e fitos
Dende a súa posta en marcha, a feira deu acollida a máis de 8.000 asistentes e viñeron a expor os seus proxectos libres (ou colaborado) máis de 1.230 argalleiras e argalleiros da comunidade de hardware e software libre. A entrada é libre e de balde, para todos o públicos.
Conscientes do papel fundamental que xogan hoxe en día as tecnoloxías de creación e fabricación dixital (impresoras 3D, cortadora láser, prototipado electrónico...) e as metodoloxías activas de aprendizaxe á hora de ofrecer espazos educativos diferentes -máis inclusivos, flexibles e motivadores- , contornas que se adaptan mellor ás formas e ritmos de aprendizaxe de cada individuo, decidimos facilitar un espazo para fomentar o intercambio de experiencias pedagóxicas entre formadores, docentes e facilitadores.
A plataforma FabLabs Sociais nace coa idea de beneficiar a mozos en situacións complexas mediante o desenvolvemento de competencias técnicas e habilidades básicas como a cooperación, o traballo en equipo, ou a comunicación, que lles poidan ser útiles no día de mañá. Para iso, ponse ao alcance de formadores, docentes e facilitadores recursos, materiais e ideas para que os poidan incluír nos seus contextos educativos e lles sexan útiles para ofrecer orientación e acompañamento ao longo do proceso de aprendizaxe.
A posta en marcha da plataforma foi posible grazas á colaboración de membros de FabLabs, entidades, centros educativos e particulares que participaron nos programas formativos Breakers e GarageLabs e que contribuíron nutrindo a plataforma a partir das súas experiencias.
Acceso á plataforma: http://fablabssociales.org.