O acoso a través das canles dixitais en calquera das moitas manifestacións (ciberbullying, sexting, etc) está a ser fondamente estudado polas investigadoras da nosa terra. Un bo exemplo de análise pormenorizado destas prácticas vén de chegar da man de María Victoria Carrera, profesora da Facultade de Ciencias da Educación do Campus de Ourense, quen aborda nun estudo estes fenómenos desde unha perspectiva na que se atende tamén ás dimensións de xénero e etnia. Entre as principais conclusións do seu exhaustivo informe figuran, entre outras, as seguintes: as mensaxes ferintes ou ameazantes son hoxe por hoxe a principal manifestación do ciberacoso nas nosas vilas e cidades; ademais, os principais responsables das mensaxes insultantes, violentas ou denigrantes son os mozos. Por outra banda, medran ao abeiro das canles TIC as actitudes racistas e sexistas.

No estudo, financiado na convocatoria de axudas a proxectos de investigación INOU2016, participaron 623 adolescentes da cidade de Ourense, un 53% mozas e un 47% mozos, escolarizados nos dous últimos cursos de Educación Secundaria Obrigatoria do curso escolar 2016/2017, sendo a media de idade de 14.73 anos. O obxectivo xeral da investigación, en palabras da autora, oriéntase ao estudo da permanencia do ciberbullying, así como “a influencia dos estereotipos de xénero e as actitudes sexistas cara a diversidade sexual e etnocentristas na participación como agresor ou agresora nos diferentes tipos de malos tratos entre iguais”.

Segundo apunta a investigadora, todas as condutas de abuso e ciberabuso estudadas prodúcense nos centros escolares ourensáns, cunha relación inversa entre as condutas máis severas e a súa manifestación. En relación ao acoso por teléfono móbil ou Internet as situacións con maior incidencia detectadas son enviar mensaxes ameazantes ou insultantes a outras persoas; escribir brincadeiras, rumores, chismes ou comentarios que poñen en ridículo a un compañeiro ou compañeira; difundir segredos, información ou imaxes comprometidas de alguén; pendurar ou enviar imaxes de compañeiros ou compañeiras que poden ser humillantes; apartar a alguén de modo intencional dun grupo nunha rede social ou enviar a outras persoas ligazóns con rumores ou dixomedíxomes sobre un compañeiro ou compañeira. No que atinxe o ás situacións de ciberabuso con menor incidencia son “gravar vídeos ou facer fotos a un compañeiro ou compañeira nalgún tipo de comportamento de carácter sexual ou mentres é golpeado ou humillado por outras persoas, e pendurar ou enviar estes vídeos e imaxes”. A incidencia detectada, apunta, “é semellante á doutros estudos que a analizaron”. Como dixemos, no estudo certifícase que eles son máis violentos e abafantes ca elas. En cuestión de vítimas e da súa perpetuación, pola contra, a investigación non achou diferenzas significativas en función do xénero, aínda que se observan maiores niveis de “vitimización” por acoso nos mozos, mentres que no caso do ciberacoso as puntuacións son maiores nas mozas. Ademais, engade María Victoria Carrera, “os mozos apoian máis significativamente ao agresor ou agresora mentres que as mozas apoian máis significativamente ao defensor ou defensora da vítima”. Como conclusión do estudo, a investigadora recalca como “estes datos poñen de manifesto que para previr o fenómeno do ciberbullying é preciso levar a cabo programas educativos inclusivos que promovan a empatía e a ética do coidado, actitudes non sexistas, así como actitudes positivas cara a diversidade sexual e cultural”.

O Centro de Supercomputación de Galicia (CESGA) é todo un referente da aplicación da computación de altas prestacións á investigación no panorama estatal, contando tamén con outras iniciativas que mediante o uso das TIC benefician á sociedade, e dentro das súas actividades non falta a divulgación, de aí que sexa frecuente que as súas instalacións en Santiago de Compostela reciban a visita de escolares de toda a nosa comunidade e incluso a celebración de xornadas de portas abertas para achegar á cidadanía o bo facer desta institución que vén de dar un paso máis adiante nesta dirección: a creación e publicación dunha visita virtual polas súas instalacións.

Deste xeito, a través de Google Street View podemos pasear polas infraestrutura científica e técnica singular CESGA, non sendo preciso ser un dos preto de mil alumnos de bacharelato e ciclos superiores de Galicia para poder coñecer as súas instalacións, o que permite, dende ver os obxectos da historia da informática que ocupan os seus corredores como mostra do moito que avanzou a tecnoloxía nas últimas décadas, até contemplar o impresionante sistema de computación Finis Terrae II, que pode conseguir un rendemento de até 328 TFLOPS.

Para poder gozar da visita virtual polo CESGA só temos que explorar o recinto a través de Google Maps dende o ordenador ou dispositivos móbiles, para o que realizaron detalladas fotografías de 360 graos das instalacións do centro, para o que contouse coa colaboración da empresa coruñesa Qualisure.

Os días pasados puidemos saber que a equipa de mozas/os innovadoras/es Brión 2, pertencente ao IES de Brión, resultara finalista no concurso Wisibilízalas da Universitat Pompeu-Fabra, xunto con outros tres equipos de colexios e institutos de todo o ámbito estatal. Agora, o centro educativo e o Concello veñen de informar que a equipa local conseguiu finalmente o terceiro posto na final do devandito certame, unha iniciativa convocada co obxectivo de “dar visibilidade ás mulleres que traballan no ámbito das TIC e potenciar as referencias femininas no ámbito da ciencia e da tecnoloxía”.

O concurso, que se resolveu este 11 de febreiro na Universitat Pompeu Fabra, consistía na creación dunha páxina web que describise a carreira de mulleres españolas contemporáneas que traballen no ámbito das novas tecnoloxías da información. O acto de entrega de galardóns coincidiu co Día Internacional da Muller e a Nena na Ciencia. Nel participou a profesora de Tecnoloxía do IES de Brión, Luz Ramos López, quen foi a encargada de recoller o premio en Barcelona. Este galardón foi outorgado a un grupo formado por alumnado de 1º de Bacharelato (de TIC) e 4º de ESO (Educación Plástica, Visual e Audiovisual) en recoñecemento á calidade da páxina web Mulleres TIC, na que se describe a carreira de mulleres españolas contemporáneas que traballan no ámbito das tecnoloxías da información e da comunicación como Belén Masía, Begoña García, Rosa Monge, Sabela Ramos e Clara Bayarri.

O equipo gañador do certame estaba composto polos alumnos e alumnas: Carmen Alonso Lameiro, Pablo Bouzas Casal, Alejandro Dosil Souto, Carla Fernández Montero, Carmen González Pazos, Xosé Lois Piñeira, Martiño Lorenzo García, Karen Manukyan, Patricia Sánchez Petruk e Carmen Trigo Cobas. Dende o IES de Brión salientan que, detrás deste traballo e debido ás dinámicas de aula (que favorecen que o alumnado colabore e comparta materiais) hai un grupo máis nutrido de alumnado que merece este recoñecemento como: José David Aldana Sierra, Antón Carcedo Martínez, Hugo Fiz González Pérez, Ricardo Horta Cadenas, Brais Liñares Gesto, Alberte Xosé López Freire, Carmen Mª Martínez Santos, Irene Nimo Ares, Martín Soto García e Manuel Vázquez Dosil. O primeiro premio do certame foi para o IES Gorgs, de Cerdanyola del Vallés (Barcelona) por Wisiborgs, mentres que o segundo posto recaeu en MaristasAlicante2, do Sagrado Corazón HH. Maristas (Alacante).

Este sábado 18 celébrase en Ferrol a proba First Lego League Galicia. A cita, que se levará a cabo no auditorio ferrolán, vén da man da Universidade da Coruña, a través da Escola Universitaria Politécnica, a Facultade de Informática e a Escola Politécnica Superior de Ferrol. Segundo informan, a First Lego League, unha iniciativa internacional que promove a ciencia e a tecnoloxía na mocidade (a través de retos concretos que os equipos deben solucionar), é hoxe por hoxe o “meirande desafío de robótica educativa do mundo”, e a edición ferrolá será unha boa proba deste despregue de enxeño, creatividade e participación. Contará coa presenza de 161 rapaces procedentes de centros escolares de toda a nosa xeografía.

Nesta proba galega, clasificatoria para a gran final española que se celebra o 18 de marzo en Logroño, poderase ver polo miúdo a particular metodoloxía posta en xogo nos certames First Lego League: unha metodoloxía na que o proceso é máis importante có resultado (os criterios que máis se valoran son os traballos dos equipos e como fan eses traballos, salientándose en todo intre a importancia da experiencia como recurso de ensino). O desafío que teñen que resolver nesta ocasión os participantes (mozas e mozos da comarca ferrolá e do resto de Galicia e con idades comprendidas entre os 10 e os 16 anos) recibe o nome de Animal Allies. En virtude deste reto, os equipos poñeranse na pel de animais para descubriren “o que se consegue cando se axudan uns aos outros”, explican os organizadores. O obxectivo último, amais de fomentar hábitos de traballo colectivo e creativo, é tomar conciencia da importancia de protexer os dereitos dos animais.

First Lego League Galicia terá lugar integramente no Auditorio de Ferrol, onde se habilitarán catro salas, a zona PIT, e o auditorio. Dará comezo ás 9:30 e rematará ás 14:30 horas. Participan alumnos de colexios de toda a Comunidade (Ferrol, Fene, Valdoviño, Ortigueira, San Sadurniño, A Coruña, Culleredo, Ourense...). Na páxina web de FLL Galicia pódese consultar toda a información relativa ao torneo clasificatorio que se celebrará este sábado e que reunirá a decenas de mozos galegos. Tamén están presentes en Facebook, Twitter e Instagram.
 

Datos sobre a edición estatal
Arredor de 12.000 mozos de toda España traballarán en equipo nestas probas por Comunidades. A nivel internacional, fano máis de 250.000 estudantes de 88 países de todo o mundo. Segundo informan os organizadores da competición galega, España é o país de Europa con maior número de equipos, con 31 torneos de clasificación, máis de 1.600 equipos e 12.000 participantes. Todos eles veranse ante o desafío común de resolver problemática reais e presentar solucións creativas para salvaren a vida dos animais. En Galicia serán 23 equipos e 161 participantes. A iniciativa First Lego League está impulsada en España, desde o ano 2006, pola Fundación Scientia, que en colaboración con universidades, parques tecnolóxicos e entidades de promoción da innovación, organiza o programa por todo o territorio.

Hai presenza galega entre os finalistas da XXII edición dos Premios Zapping. Máis polo miúdo a da web Menores en Rede, posta en marcha polo animador sociocultural Jorge Castro. A entrega destes galardóns con sede en Catalunya celebrarase o vindeiro 16 de marzo en A CaixaForum de Barcelona. A páxina galega, máis en detalle, figura na listaxe final das tres mellores plataformas seleccionadas ao abeiro da categoría Mellor Iniciativa de Internet ou App dos Premios Zapping. Estas tres finalistas foron elixidas polo propio público a través dunha rolda de votacións na que participaron un total de dez webs. Menores en Rede comparte recta final do galardón con The Capsuled e Tú decides en Internet.

A páxina galega, como lembraremos, arrancou a súa andaina en 2010 co obxectivo de guiar ás rapazas e aos rapaces no emprego das ferramentas dixitais. A canle, que nos seus comezos foi un blog e despois unha web, ten arestora unha firme vertente pedagóxica, centrándose en cousas como fornecer consellos para as persoas máis novas que navegan na Rede ou recursos de comportamento e metodoloxías para as nais, os pais e os docentes, facendo fincapé en axudar aos colectivos menos dixitalizados a encher posibles baleiros de información en relación ao uso da Internet e as redes sociais. Por temáticas máis concretas tócanse ámbitos como o emprego de etiquetas nas comunidades dixitais, o uso de imaxes con menores en Internet, a presenza de recursos na Rede para levarnos a sitios de malware ou os problemas derivados dun mal uso do Whatsapp a nivel escolar.