Cando pensamos en como as novas tecnoloxías poden axudar a persoas con distintos niveis de discapacidade, a primeira imaxe que vén á nosa memoria é a do físico británico Stephen Hawking, que converteu a súa vida nun exemplo de superación. Se a pesar das súas dificultades, el foi capaz de elaborar algunhas das teorías astrofísicas máis avanzadas do noso tempo e dedicarse á investigación e a docencia universitaria, iso quere dicir que é posible -mesmo con enfermidades tan severas como o ELA- mellorar as condicións de vida de moitísima xente. Segundo datos da Organización Mundial da Saúde, máis de mil millóns de persoas no mundo sofren algún tipo de discapacidade en distintos graos. En Europa e Norteamérica, esta cifra representa un de cada cinco habitantes. Conseguir que todos eles teña as mesmas oportunidades na nosa sociedade é un labor urxente e necesario que debe abordarse desde distintos ámbitos.
Nesa dirección está orientada gran parte do labor que realiza a Fundación Vodafone, cuxo obxectivo é facilitar o acceso ás TIC das persoas con discapacidade física, sensorial, intelectual e mental, para favorecer a súa inserción laboral e a accesibilidade ás novas tecnoloxías. Segundo datos da propia fundación, desde o ano 2009 e ata agosto de 2016, máis de 13.000 persoas con discapacidade realizaron cursos de formación, das cales máis de 1.600 inseríronse laboralmente. Ademais, tamén poñen a disposición destas persoas distintas aplicacións e colaboran con proxectos de innovación.
A comunidade Conectados pola Accesibilidade impulsada pola Fundación Vodafone, agrupa a varias entidades que traballan con persoas discapacitadas para lograr estes obxectivos. Mari Satur Torre, directora de innovación da fundación, distingue dúas liñas de traballo dentro das achegas que realizan: “unha dirixida á xestión de información e de apoios, que é o que chamamos a plataforma "Me facilita"; e doutra banda temos aquelas solucións que facilitan métodos de acceso informativos e aumentativos”. Esta segunda liña é a que permite a persoas con discapacidades móbiles acceder ás novas tecnoloxías.
Javier Tamarit, de Plena Inclusión (que representa a persoas con discapacidade intelectual), unha das organizacións implicadas no proxecto, cre que “a tecnoloxía equivale a crear oportunidades, a abrir as portas á accesibilidade e ao aumento das competencias das persoas”. Iguais dereitos e mesmas oportunidades para todos, esa debería ser a prioridade de calquera sociedade, e a tecnoloxía pode axudar a conseguilo. Ser capaz de elaborar sofisticadas teorías achega da orixe do universo e o nacemento do tempo como Stephen Hawking, xa cae dentro das capacidades de cada un…
Os produtos desenvolvidos por Neki son cintos, reloxos, carteiras e colgantes que levan incorporado o sistema GPS cunha conexión permanente a través dun cartón SIM.
Desta forma, os familiares ou as persoas de apoio de persoas maiores poden controlar en calquera momento a localización do usuario sen que este teña que levar un produto estraño encima, basta con incorporar un destes dispositivos.
A través da aplicación desenvolvida por Neki, dispoñible tanto para Android como para iOS, a contorna da persoa maior pode non só coñecer a localización actual do usuario, senón que tamén poden establecer unhas zonas de seguridade para recibir avisos se se abandonan, e consultar un histórico de posicións.
A aplicación permite tamén establecer varios coidadores, de maneira que as alertas recíbenas máis dunha persoa.
O prezo destes produtos varía entre os 95 euros do reloxo ou o colgante, ata os 169 do moedeiro en pel para muller. Ademais, os usuarios teñen que pagar unha tarifa plana mensual de 12 euros.
O Palau de les Arts de Valencia será a sede, do 30 de xuño ao 2 de xullo, do Congreso ITASD 2017, a III Conferencia Internacional de Tecnoloxías Innovadoras para persoas con Autismo, un encontro de referencia para analizar o momento actual do uso da tecnoloxía no ámbito do autismo e no que colabora a Fundación Orange.
Baixo o lema ‘Conectando tecnoloxías con persoas: Prácticas baseadas na evidencia', o encontro contará con representación de máis de 20 países en distintas sesións plenarias, comunicacións e pósteres. Na web www.itasd.org pódese consultar xa o Programa definitivo do congreso, tras a selección realizada polo Comité Científico.
Finalmente aceptáronse 20 comunicacións e 10 pósteres de proxectos tecnolóxicos para persoas con autismo procedentes dos seguintes países: España, Reino Unido, Estados Unidos, Países Baixos, Irlanda, Francia, Dinamarca, Serbia, Canadá, Finlandia, Chile, Perú, Colombia, Federación Rusa e Turquía.
Xunto coa presenza de importantes relatores internacionais, que o ITASD convidou polos seus logros no sector, pódese afirmar que o congreso ofrece unha ocasión única para reflexionar sobre tecnoloxía e autismo nunha contorna realmente internacional para coñecer as novidades do panorama mundial e xerar un dialogo frutífero entre países. Cabe lembrar que entre os relatores principais cóntase, entre outros, coa estadounidense Rosalind W. Picard do Grupo de Investigación en Computación Afectiva do Media Lab do Instituto Tecnolóxico Massachusetts (MIT), ademais de Adam Harris, un mozo irlandés fundador de AsIAm.ie, ou Sue Fletcher-Watson da Universidade de Edimburgo, así como o francés Ouriel Grynszpan da Universidade Pierre et Marie Curie, etc.
O ITASD naceu en 2012 en Valencia co obxectivo de dar resposta á utilización masiva de tecnoloxía por parte das persoas con autismo e da súa contorna. Posteriormente levou a cabo unha segunda edición en París no Instituto Pasteur celebrada en outubro do 2014. Nestas dúas edicións previas contáronse uns 500 participantes para cada unha delas e con presentacións de ferramentas tecnolóxicas de case 30 países distintos.
ITASD está organizado pola Fundación Adapta, a Universidade de Valencia e a Generalitat Valenciana, a través do CEFIRE (Consellería de Investigación, Educación, Cultura e Deporte), e conta co apoio da Fundación Orange, o Palau de las Arts Raíña Sofía, o Programa Erasmus+ da Unión Europea e da Fundación Once.
Como en todas as edicións pasadas (este é o cuarto ano que se realiza), o ATHack logrou axudar a estas persoas ofrecendo solucións concretas.
Un Hackathon, cuxo nome é un xogo entre o termo ‘hack' e ‘marathon', é unha xornada na que unha serie de equipos compostos por enxeñeiros realizan todo un proxecto para cubrir un obxectivo concreto.
Así, nun único día os estudantes do MIT deseñan e desenvolven solucións para estas persoas con discapacidade que lles permitan liquidar unha dificultade ou gozar das súas afeccións.
O equipo vencedor desta edición do ATHack foi o ‘Team Alex', que desenvolveu un prototipo para un galardoado director de cinema con parálise cerebral que mantén un maior control sobre as súas extremidades inferiores.
O prototipo permitía colocar unha cámara na cadeira de rodas de Alex que o ex director de cinema pode controlar cos seus pés con catro botóns para mover a cámara arriba e abaixo, e de dereita a esquerda.
En segundo lugar quedou o ‘Team Dan', que deseñou e fabricou un mando a distancia universal que Dan podería utilizar movendo unicamente a súa cabeza a través dun computador portátil.
Dan manexa o seu portátil co movemento de cabeza, e o que o ‘Team Dan' fixo foi desenvolver un mando a distancia que se conecte co computador, para que poida utilizalo para controlar a súa televisión.
Sen dúbida unha xornada vibrante e apaixonante na que os estudantes do MIT dedican un día para pensar e desenvolver solucións para persoas con discapacidade.
Á hora de emitir este veredicto, o xurado valorou o carácter innovador das solucións dentro da Sociedade da Información, o público obxectivo beneficiado pola solución, a súa viabilidade e a súa accesibilidade.
Na categoría “Accesibilidade TIC” premiáronse dous proxectos que promoven a autonomía persoal e a mellora da calidade de vida. Un deles recaeu na “Librería para a xeración de linguaxe natural en español” presentada por Silvia García Méndez. O seu obxectivo é facilitar a comunicación a persoas con trastornos na linguaxe ou o fala grazas á adaptación ao castelán da librería SimpleNLG para a xeración de linguaxe natural a partir de seleccións de palabras. Grazas ao algoritmo baseado no coñecemento lingüístico e estatístico desenvolvido, a xeración de linguaxe natural realízase de forma automática tanto para castelán como para inglés.
Na mesma categoría premiouse á aplicación Visual Tags, desenvolvida por NEOSISTEC en colaboración co MVRLAB da Universidade de Alacante. Esta aplicación permite a persoas con discapacidade visual moverse de forma completamente independente en espazos descoñecidos, sen necesidade de ser acompañada. Mediante a instalación de marcadores visuais e utilizando Visión Artificial, esta tecnoloxía fai accesible a cartelería presente en calquera lugar (hospitais, aeroportos, hoteis, centros comerciais, etc.), utilizando para iso unicamente un dispositivo móbil.
En canto ao Premio “Solución social TIC”, que recoñece unha iniciativa de amplo impacto social e para calquera ámbito, recaeu no proxecto PPa-Protection People APP, unha solución desenvolvida pola ONG madrileña itwillbe que utilizando o recoñecemento biométrico (dactilar, facial e da pegada palmar) permite a estas organizacións identificar e xestionar os datos dos seus beneficiarios de maneira eficiente e transparente, e por tanto que as súas accións de protección de colectivos vulnerables teñan maior impacto. Ao estar ligado a unha app pode ser utilizado en zonas remotas, de emerxencias, e en proxectos dirixidos a nenos en situación de rúa ou poboacións migrantes, entre outros.
O xurado está composto por: Francisco Marín, Director Xeral do CDTI; Aleix Valls, Director Xeral da Fundación Mobile World Capital Barcelona; Miguel Ángel Valero, Director Xeral de CEAPAT; Ricardo Gabarró, Director de I+D+i do Grupo Eulen; Rodrigo Hilario, Director de Estratexia de RENFE; Mar Pereira, Directora da AMTEGA; José Manuel Sedes, Director de Sustentabilidade de Vodafone España; Branca Echániz, Directora de Servizos Particulares de Vodafone España; Enrique Martín, Director de Innovación de Vodafone España; e Mari Satur Torre, Directora de Innovación da Fundación Vodafone España.
O Premio ao Mellor Proxecto Universitario con Licenza Libre ten como meta o fomento e o achegamento dos universitarios galegos ao software libre, incrementando o coñecemento que estes teñan sobre este tipo de tecnoloxías e en consecuencia abríndolles as portas a novas posibilidades de emprego de calidade relacionado coas tecnoloxías da información e da comunicación.
Pode optar a este premio calquera estudante do Sistema Universitario Galego que teña defendido o seu Proxecto de Fin de Carreira, Traballo de Grao ou Traballo de Fin de Mestrado Universitario, cunha nota mínima de 5.0, nalgunha das convocatorias do actual curso académico 2016/2017 que cumpra cos criterios definidos nas bases do premio.
A Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (Amtega) convoca a X edición do Premio ao Mellor Proxecto Universitario con Licenza Libre, co obxectivo de fomentar e achegar aos universitarios galegos ao software libre e ás posibilidades de emprego que lles pode abrir a publicación ou colaboración con proxectos libres.
O galardón está dotado con 2.250 euros, repartidos nun primeiro premio de 1.500€ e nun segundo de 750 euros, grazas á achega do Consorcio para o desenvolvemento de aplicacións para a Xestión Universitaria (CIXUG), e do Grupo de programadores e usuarios de Linux (GPUL), respectivamente. Ambas entidades son patrocinadoras do premio no marco do convenio de colaboración asinado coa Amtega para a realización de actividades de promoción do Software Libre en Galicia.
Requisitos e prazos
Pode optar ao premio calquera estudante do Sistema Universitario Galego que teña defendido o seu Proxecto de Fin de Carreira, Traballo de Fin de Grao ou Traballo de Fin de Mestrado cunha nota mínima de 5, nalgunha das convocatorias do ano académico 2016-2017. O prazo de presentación de candidaturas estará aberto ata o 30 de setembro.
Os requisitos que deben cumprir estes traballos son: ter sido realizados cunha implementación libre de calquera linguaxe de programación e ter publicado o software desenvolvido durante o proxecto cunha licenza libre entre as recoñecidas como tal pola Free Software Foundation ou a Open Source Initiative. Así mesmo, tamén poden participar proxectos que fagan uso de Hardware Libre.
Toda a información sobre como participar está dispoñible na páxina do premio dentro do portal mancomún: https://www.mancomun.gal/premiopfc. Ademais, para calquera consulta pode contactarse coa organización do premio, tanto a través da Oficina de Coordinación de Software Libre da Amtega como da Oficina de Software Libre do CIXUG.
Plan de Software Libre da Xunta
Esta iniciativa enmárcase no Plan de Acción de Software Libre 2017 da Xunta de Galicia, dentro das liñas de actuación para mellorar e potenciar os mecanismos de formación e difusión do software de fontes abertas entre a cidadanía galega e en particular no estudantado universitario.
Este premio, que vai pola súa X edición, ten a súa orixe no ano 2007 da man da empresa galega Igalia, quen ao detectar a carencia de profesionais cunha alta especialización neste área decidiu poñer o seu gran de area para reducir esa falla poñendo en marcha este premio. Dende o curso 2011-2012 este premio é convocado e organizado pola Amtega como parte do seu Plan de Acción en materia de Software Libre, para o que conta coa colaboración e apoio dos distintos axentes do ecosistema do software libre galego.
Con esta iniciativa a Xunta desexa continuar poñendo en valor o traballo que realizan os universitarios galegos durante o seu Traballo Fin de Grao ou Mestrado, promovendo o emprego e difusión do Software Libre como ferramenta de achegamento ao mundo laboral.
O Centro de Excelencia en Intelixencia de Negocio (CEIN) celebra o vindeiro 29 de xuño o DataBeers Galiza, un evento de networking que se nesta terceira edición desenvolverase na Sala Eisenman da Cidade da Cultura a partires das 19:30 horas. A asistencia é de balde, pero ante as limitacións de aforamento será preciso inscribirse en liña para poder acudir.
DataBeers Galiza procura aumentar a alfabetización no mundo dos datos dunha forma accesible e amable, Os eventos DataBeers teñen ademais un elemento secundario, a cervexa, que actúa como nexo facilitador da interacción entre todos os asistentes. O público xoga un papel importante, xa que pode participar e compartir impresións durante as charlas, creándose unha comunidade activa en torno ao mundo dos datos. Nesta ocasión abrirá o evento Andrés García-Rodeja, director do CEIN e recente gañador do Premio Traxectoria Profesional do Colexio Profesional de Enxeñería Informática de Galicia cun relatorio que leva por título Hai algún Data Scientist na sala?. Celia López, responsable de produto en proxectos de intelixencia de negocio, e Fernando Branco, responsable de desenvolvemento de front-end e visualización avanzada de información en DXC Technology, falarán sobre O Shu, o Ha e o Ri.
A continuación David Losada, profesor titular de universidade e Investigador senior asociado ao CiTIUS, exporá os seus traballos sobre Minería de Textos para a Detección Temperá de Riscos: o Caso da Depresión, e por último, Elias Castro González, xefe de proxectos Business Intelligence na área de Analytics para Sanidade de DXC Technology, pechará a edición de DataBeers Galiza co relatorio Datos que salvan vidas. O medicamento do futuro.
Elixir unha cadeira de rodas, colocar unha rampla, buscar un asistente persoal ou adaptar a vivenda son só algúns dos retos aos que se enfrontan os familiares e persoas con discapacidade. Para ofrecer a estes colectivos información, opinións e solucións que permitan mellorar a súa calidade de vida, púxose en marcha en xaneiro de 2015 Discubre, un marketplace on-line que conecta a oferta e a demanda de produtos e servizos para persoas con discapacidade.
Para mellorar a plataforma, ampliar a súa comunidade de usuarios e chegar a países onde o acceso á información de artigos de apoio para a discapacidade é limitado, a start-up de orixe mallorquina busca agora unha ampliación de capital de entre 120.000 e 150.000 euros, a través dunha campaña de equity crowdfunding na Bolsa Social.
“O noso obxectivo é a transparencia e eficiencia das empresas e profesionais que ofrecen produtos ou servizos asociados á discapacidade e/ou diversidade funcional, así como o empoderamiento dos usuarios neste sector”, afirmou Xavier Mesalles Solsona, fundador e CEO de Discubre, unha empresa que na súa curta traxectoria foi distinguida xa co Premio Emprendedor XXI de La Caixa 2016 (gañador en Baleares e Accésit Social nacional) e o Premio Solidarios Once Baleares, obtido en xullo do mesmo ano.
Actualmente, a compañía conta con provedores de todas as provincias españolas –ten máis de 1.100 empresas rexistradas– e está integrada na aceleradora SHIP2B, especializada en proxectos de emprendemento con impacto social.
Entre os seus proxectos máis inmediatos atópase o lanzamento da App Discubre –o ‘wallapop' dos artigos de ortopedia e discapacidade– a través da cal os usuarios do seu marketplace poderán doar e intercambiar estes produtos dun modo gratuíto e libre.
Estes addon instálanse de forma moi sinxela no navegador e ofrecen opcións para cambiar a tipografía, a disposición das páxinas web, as cores ou o comportamento do rato.
Esta ferramenta está pensada tanto para persoas con discapacidade como para persoas maiores que poidan sufrir nalgún momento do día fatiga visual.
A través do menú de tipografía o usuario poderá seleccionar o tamaño do texto da web que está a visitar, o tipo de fonte, alternar maiúsculas e minúsculas, e ampliar o espazo entre palabras, entre liñas ou entre caracteres.
Tamén se pode cambiar a aparencia das páxinas web desactivando o deseño propio da páxina, aliñando todos os textos á esquerda, numerizando os esquemas para facilitar a súa comprensión ou anulando imaxes de fondo ou primeiro plano, entre outros.
No menú de cores pódese aplicar unha combinación de cores que nos facilite a navegación e a comprensión do texto, e no menú de comportamento pódense establecer axudas para a navegación por punteo, para aquelas persoas que non poidan exercer presión no clic do rato ou nunha tecla, ou por selección automática de elementos, para aqueles que só poidan pulsar unha tecla.
Sen dúbida unha ferramenta sinxela, fácil de instalar, gratuíta, e que pode axudar a moitas persoas para mellorar a súa navegación por Internet.