Con motivo da conmemoración do Día Internacional das Persoas con Xordocegueira, hoxe martes 27 de xuño, a ONCE quere mostrar á sociedade as últimas novidades tecnolóxicas adaptadas que fan posible que estas persoas se comuniquen cos demais.
De forma previa á celebración do acto institucional, entre as 10.30 e as 12.00 horas, no Complexo Deportivo e Cultural da ONCE (Paseo da Habana, 208) en Madrid, unha persoa con xordocegueira, acompañada por dous profesionais tiflotécnicos e unha técnico de Rehabilitación da Unidade de Xordocegueira da ONCE realizarán algunhas demostracións destas novidades, como liñas braille adaptadas para eles, a última versión do Comunicador Táctil ONCE para xordocegos, unha aplicación de subtitulado de televisión ou ferramentas da vida diaria.
Tras iso, a ONCE sumarase ao Día Internacional das Persoas con Xordocegueira nun acto institucional que baixo a lema “Máis visibles, máis conectadas”, trata de facer presente ás persoas con xordocegueira en todos os ámbitos, especialmente a comunicación. Igualmente, solicitarase a creación dun censo sobre estas persoas.
No devandito acto participarán a subdirectora xeral de Coordinación e Ordenación, Mercedes Jaraba, e o subdirector xeral de Diálogo Civil, Jesús Celada, ambos da Dirección Xeral de Políticas de Apoio á Discapacidade (Ministerio de Sanidade, Servizos Sociais e Igualdade); a vicepresidenta do Consello Xeral da ONCE, Patricia Sanz; o presidente da Fundación ONCE para a Atención a Persoas con Xordocegueira (FOAPS), Andrés Ramos; o presidente da Federación de Asociacións de Persoas Xordocegas de España (FASOCIDE), Francisco J. Trigueros; e a presidenta da Asociación Española de Familias de Persoas con Xordocegueira (ASOCIDE), Dolores Romero, entre outros.
Laia Valls sorrí. Sorrí durante todo o tempo que duran as entrevistas para esta reportaxe. Pero non é posible dilucidar se está contenta, nerviosa, ou quizá tensa; a súa discapacidade intelectual impídelle expresar o seu estado de ánimo e dificulta recoñecelo. Aínda que, para ser exactos, habería que dicir que non é posible identificar como sente a primeira ollada, pero si se se conecta á plataforma de actividades Armoni provista dunha diadema e dunha pulseira cheas de sensores.
Porque grazas a unha combinación de dispositivos wearables e do software e algoritmos desenvolvidos polos investigadores do Instituto de Robótica para a Dependencia (IRD), xa é posible obxetivar o estado anímico das persoas con discapacidade intelectual grave.
Logrouse no marco do proxecto AutonoMe que impulsa a Fundación Ave María de Sitges –que ofrece atención especializada a adultos con discapacidade intelectual– a través do IRD, galardoado cun premio á innovación social de Obra Social “La Caixa”.
“O proxecto nace da vontade de querer saber de maneira obxectiva o estado anímico de persoas que non poden expresalo por si mesmas ou que nin sequera teñen conciencia del, porque se trata dunha información valiosa para mellorar o seu benestar e a súa calidade de vida, para mellorar as súas terapias e personalizalas para que lles gusten máis e sexan máis efectivas”, explica o director de investigación do IRD, Joan Oliver.
“O problema é que estas persoas non só non poden expresar as súas emocións senón que para elas non serven as ferramentas de axuda que se usan con outras, como o software de recoñecemento facial, así que pensamos que a solución era mirar na súa mente e no seu corpo os sinais fisiolóxicos que emite o seu estado de ánimo, porque sabemos pola bibliografía que cada emoción vai asociada a uns patróns fisiolóxicos”, detalla Jainendra Shukla, investigador en robótica que participa no proxecto.
O hándicap era que non existían eses patróns en persoas con discapacidade intelectual, de modo que a primeira tarefa dos investigadores do IRD foi elaboralos combinando información externa –expresión facial, seguimento da mirada, información subxectiva dos terapeutas que coñecen á persoa– con información interna –ritmo cardíaco, actividade electrodermal e cerebral– dalgúns dos residentes da Fundación Ave Maria mentres se lles provocaba diferentes emocións intensas, positivas e negativas.
“Durante o experimento dábanlles un doce para comer e gravábanse os sinais que emitía o seu cerebro, a súa respiración, a temperatura da súa pel, a súa expresión facial e corporal. para estudar o patrón desa emoción positiva; e tamén se lles quitaba algún obxecto que apreciasen moito para gravar o patrón correspondente a unha emoción negativa”, ejemplifica Shukla.
Con toda esa información e a obtida noutros experimentos mediados con terapeutas que interpretaban o seu estado de ánimo, os investigadores elaboraron MuDERI, unha base de datos multimodal para o recoñecemento das emocións entre persoas con discapacidade intelectual, na que se sistematizou e etiquetou cada estado anímico a partir dos patróns de sinais fisiolóxicos constatados nos experimentos.
“Unha vez elaborados estes patróns, o segundo reto foi tomar en tempo real os sinais do estado de ánimo dos usuarios da plataforma de actividades Armoni para cruzalas con MuDERI, identificar como sente, e adaptar automaticamente a actividade proposta”, apunta Oliver. E salienta que o máis difícil foi recoller en tempo real a actividade electrodermal, para o que desenvolveron un algoritmo mil veces máis rápido que o que había ata agora, o do Instituto Tecnolóxico de Massachusetts (MIT).
Proxecto AutonoMe
Naceu coa vontade de saber de maneira obxectiva o estado anímico das persoas que non poden expresalo ou que nin sequera teñen conciencia del.
A actividade electrodermal –que agora recollen cunha pulseira e uns sensores nos dedos pero pronto se recollerán mediante un reloxo máis cómodo de levar– permite determinar a intensidade da emoción, pero non se esta é positiva ou negativa. Isto determínase a partir da actividade cerebral que rexistra a diadema con 16 polos que se axusta na cabeza do usuario, analizando as áreas do cerebro máis excitadas. E toda esta información compleméntase cos datos do dispositivo que segue a mirada para avaliar a capacidade de atención e coas expresións que rexistra unha cámara.
“En función de todos estes parámetros o software recoñece o estado de ánimo do usuario e a partir diso podemos desenvolver algoritmos que modifiquen as actividades que se lle están ofrecendo ou que lancen mensaxes para chamar a súa atención se pola mirada vemos que está distraído”, comenta Oliver.
Sinais
A actividade electrodermal permite identificar a intensidade da emoción, pero non se esta é positiva ou negativa; isto determínase a partir da actividade cerebral que rexistra a diadema.
Nunha primeira fase, o IRD vinculou o proxecto AutonoMe á plataforma dixital Armoni, que dispón dunha batería de actividades, de imaxes e sons para a estimulación cognitiva e ten a vantaxe de rexistrar todo o que fai cada persoa para ver a súa evolución cognitiva e emocional no tempo, ademais de permitir personalizar e adaptar as tarefas ás posibilidades de cada usuario. Inclúe uns test para avaliar á persoa en once dominios cognitivos, como atención, fluencia verbal, coordinación visomotora, memoria verbal a curto e longo prazo...
Pero a intención é implementar o sistema de recoñecemento de emocións tamén noutros dispositivos cos que traballan a estimulación dos residentes na Fundación Ave Maria, como os robots Nave ou Pepper. Ao mesmo tempo, e en colaboración co Instituto de Investigación Biomédica de Bellvitge (Idibell) están inmersos nun proceso de validación clínica da eficacia de Armoni como ferramenta terapéutica a nivel cognitivo.
A Maker Faire é a maior feira de inventores do mundo, un escaparate para a creatividade e o enxeño pensado para todos os públicos e disciplinas: gastronomía, robótica, mecánica, ciencia, arte urbana, música, electrónica, artesanía, etc.
Un lugar para compartir coñecemento, descubrir proxectos fascinantes e facer contactos profesionais.
O evento Galicia Maker Faire vainos poñer ás galegas e aos galegos no punto de mira da comunidade internacional argalleira, inventora e innovadora. Case nada. Trátase, para quen non o saiba, dunha cita compostelá que leva tres anos collendo cada vez máis folgos e que nesta edición, a terceira, celébrase con máis azos ca nunca na Cidade da Cultura os días 24, 25 e 26 de novembro. O obxectivo da organización é crear a feira de inventores máis importante do noroeste estatal e (por que non?) de todo o ámbito español. Máis polo miúdo, do que se trata é de xuntar baixo un mesmo teito (o Gaiás) aos argalleiros máis innovadores de Galicia e do mundo arredor de proxectos que abranguen áreas tan diversas como a gastronomía, a electrónica, a mecánica, a robótica, a música, a ciencia, a arte urbana ou a artesanía, por citar só algunhas. Segundo nos contou hoxe a organización do evento, xa foi activada a chamada a makers. Podemos encher o formulario de inscrición de proxectos a través da páxina da feira, galicia.makerfaire.com.
O prazo remata o 15 de outubro, e de tódalas propostas achegadas farase unha selección final que se incluirá no programa de actividades e contidos desta edición de 2017. “A innovación, a orixinalidade e a interactividade co público son os aspectos que máis valoramos á hora de elixir os proxectos” aseguran dende a organización. “Tódalas disciplinas son benvidas”.
Presentación en maio
Como lembraremos a terceira edición de Galicia Maker Faire foi presentada o pasado 31 de maio no Gaiás, en Santiago. O acto veu acompañado da formalización dun convenio (asinado entre a Fundación Cidade da Cultura e a Concellaría de Desenvolvemento Económico de Santiago) que en boa medida renova a alianza Concello-Xunta para promover a Cidade da Cultura como “espazo de creación empresarial no ámbito das industrias creativas”.
Na formalización do acordo e na posterior rolda de prensa para presentar a Galicia Maker Faire participaron a concelleira de Igualdade, Desenvolvemento Económico e Turismo, Marta Lois; a directora-xerente da Fundación Cidade da Cultura, Ana Isabel Vázquez, e os organizadores do evento, Enrique Saavedra e Matilde Rodríguez.
Segundo fixeron saber, as Maker Faire son “as meirandes feiras de inventores do mundo, escaparates para a creatividade e o enxeño, pensados para tódolos públicos e disciplinas: gastronomía, robótica, mecánica, ciencia, arte urbana, música, electrónica, artesanía, etc.... un lugar, en definitiva, para compartir coñecemento, descubrir proxectos fascinantes e facer contactos profesionais”.
A edición galega do evento, a feira compostelá presentada este 31 de maio, é en palabras dos participantes na rolda de prensa “a máis importante da Península”. E é así “tanto por número de argalleiros participantes como de público”. O evento santiagués, engadiron, “está entre os cinco con máis visitantes de Europa, logo de grandes cidades como Roma ou París”.
Na presentación tamén se lembrou que durante as edicións de 2015 e 2016 acudiron máis de 24.000 asistentes e máis de 300 makers dando conta dos seus enxeños, converténdose “en punto de encontro dos mellores creadores da Comunidade e axudando a potenciar unha Galicia máis innovadora e colaborativa”, explicouse.
Nesta nova edición, ademais, puxéronse en xogo unha serie de novidades. Por exemplo o cambio de emprazamento, que pasa a ser a Cidade da Cultura, con todo o que de visibilidade e amplitude implica o troco de localización. Ademais, a feira terá un día máis de actividade, o venres 24 de novembro, que se reservará para o sector profesional, “favorecendo que os expositores poidan dirixir dun xeito máis óptimo a súa oferta de produtos e servizos, diversificándose en función do diferente público obxectivo”. A fin de semana do 25 e 26 manterase para o público xeral.
A Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria acaba de ampliar o paquete de materias de libre configuración autonómica que poderán ofertar os centros educativos o vindeiro curso. En concreto, súmanse catro novas: Identidade dixital, Consumo responsable, Valores democráticos europeos e Mobilidade escolar sostible e segura.
Todas elas, cuxo currículo concreto se pode consultarse en liña, poderán ofrecerse en primeiro e/ou segundo curso de educación secundaria obrigatoria e terán unha carga horaria dun período lectivo semanal. O obxectivo é seguir incrementando as opcións de elección dos centros docentes, dentro do seu marco de autonomía, así como do alumnado, que poderá comezar a configurar o itinerario educativo segundo os seus intereses.
As catro novas materias súmanse as xa establecidas en 2015 e 2016. O departamento educativo da Xunta de Galicia aposta por seguir ampliando a relación destas materias, que axudan aos mozos e ás mozas a reforzar as competencias clave, a adquirir coñecementos transversais, así como a potenciar a aprendizaxe en valores.
Coa materia dedicada á Identidade dixital preténdense abordar os contidos desta disciplina, entendida como o conxunto da información sobre un individuo ou organización exposta na Internet (datos persoais, imaxes, rexistros, novas, comentarios, etc.) e que conforman unha descrición deste ente no plano dixital.
Tendo en conta que vivimos nunha sociedade eminentemente dixital, faise precisa unha xestión eficiente da información persoal que o alumnado sobe á Rede. O obxectivo último pasa por dotar aos mozos e mozas das ferramentas necesarias para a xestión da súa privacidade que favorezan a súa participación en todos os ámbitos da vida futura, e en especial para a construción dunha reputación na Rede que axude a construír os proxectos de vida persoal e profesional.
A posta en marcha desta materia enmárcase no desenvolvemento da futura Estratexia galega de educación dixital 2020.
O encontro de lecer interactivo Hobbycon, que terá lugar en PALEXCO entre os días 13 e 16 de xullo non vai limitarse a actividades lúdicas, senón que tamén vai acoller no seu programa iniciativas como a mesa redonda Women In Games, coa que pretenden facer un chamamento a afeccionados aos videoxogos e a persoas que teñan a intención de entrar a traballar en tal sector.
Esta mesa redonda está organizada pola asociación Internacional Women In Games, co patrocinio de Google, e xuntará a catro profesionais que explicarán a traxectoria académica que as levou ao mundo dos videoxogos, as súas experiencias profesionais e persoais na industria e incluso dedicarán unha boa parte do encontro a atender a cuestións do público.
As integrantes da mesa serán a animadora 2D Pilar Celda; a artista de contornos María Fernández; a artista de personaxes e directora de arte Eugenia Sánchez; e a debuxante e guionista Emma Ríos (debuxante do primeiro cómic publicado en Android e participante no proxecto #ElVideojuegoEsArte). A cita terá lugar o venres 14 de xullo de 19:00 a 21:00 horas.
A enxeñeira de Telecomunicación viguesa Silvia García acaba de recibir o premio Vodafone Connecting for Good á Innovación, na categoría Accesibilidade TIC, polo traballo realizado para unha aplicación de móbil que facilita a comunicación de persoas con discapacidade.
García realiza a súa tese no Grupo de Tecnoloxías da Información do centro AtlantTIC, cuxos investigadores, en colaboración co Centro de Educación Especial Manuel López Navalón de Santiago, desenvolveron dentro do proxecto Accegal unha app para dispositivos Android que permiten a persoas con autismo ou parálise cerebral expresar accións moi concretas e crear oracións sinxelas a través do uso de pictogramas.
A achega da nova premiada, que ademais constitúe o seu traballo fin de máster, foi desenvolver unha librería para a xeración de linguaxe natural en español. Grazas a ela, cando os usuarios da aplicación seleccionan un pictograma xérase de forma automática unha frase na nosa lingua habitual.
Silvia García foi elixida xunto a outros cinco traballos finalistas de todo o país. "Obter a distinción foi toda unha sorpresa e supón un apoio moi importante ao meu labor como investigadora e á miña tese de doutoramento", sinala.
O premio supón unha achega económica de 15.000 euros e a posibilidade de participar no Mobile World Congress de 2018 e nos obradoiros de formación Campus CDTI (Centro para o Desenvolvemento Tecnolóxico Industrial do Ministerio de Economía).
O xurado estaba composto por directivos do CDTI, a Fundación Mobile World Capital Barcelona, Grupo Eulen, Renfe, a Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia, o Centro de Referencia Estatal de Autonomía Persoal e Axudas Técnicas e Vodafone.
García continúa traballando na mesma liña de investigación na súa tese, "mellorando a librería e estendéndoa a outros ámbitos".
A directora da Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (Amtega), Mar Pereira, definiu hoxe a transformación dixital como o afán por contribuír ao crecemento económico e á mellora social aplicando as vantaxes da tecnoloxía. A responsable da política tecnolóxica da Xunta lembrou que este proceso non é só tecnolóxico, senón que require tamén importantes doses de creatividade, valentía e perseverancia así como a implicación de moitos axentes.
Durante a inauguración de Galicia TIC, celebrada esta mañá en Santiago, Mar Pereira indicou que o Goberno galego puxo en marcha unha estratexia, a Axenda Dixital de Galicia 2020 (ADG2020), con plans definidos para conseguir o impacto social e económico que poden achegar as TIC aos diferentes ámbitos da sociedade.
Obxectivos
Neste sentido, a directora da Axencia autonómica destacou a conectividade como un dos obxectivos da ADG, que xa ten en marcha un Plan para levar as redes ultrarrápidas a toda a Comunidade. Tamén destacou a transformación dos servizos públicos, un proceso, no que recalcou, entran en xogo outros factores como as reformas normativas que se están a levar a cabo para conseguir a Administración que esperan os cidadáns do futuro.
A dixitalización empresarial é outro dos eixos chave da transformación dixital, especialmente entre as pemes. Mar Pereira destacou a importancia de facilitarlles este proceso ás pequenas e medianas empresas e fixo un chamamento ao sector TIC para facer este acompañamento dun xeito sinxelo.
A directora da Amtega lembrou a importancia de evitar que ninguén quede fóra deste proceso. O Plan de Inclusión Dixital de Galicia, en marcha desde hai máis dun ano, ofrece a toda a sociedade galega as ferramentas para acceder á capacitación dixital, independentemente do grao de coñecemento do individuo.
Retos
Neste proceso de transformación dixital, a responsable autonómica apuntou entre os retos a afrontar a ciberseguridade, o fomento do talento TIC e a adaptación da formación actual a un mercado que demanda perfiles cada vez máis especializados. Ademais, Mar Pereira fixo fincapé en fomentar a inclusión das mulleres no sector tecnolóxico.
As persoas con impedimentos visuais a miúdo usan un bastón para sentir a súa contorna. Co adestramento e a práctica, a xente pode aprender a usar o ton, a sonoridade e o timbre dos ecos do seu bastón ou outros sons para navegar con seguridade polo medio ambiente utilizando a ecolocalización.
O profesor asociado do 'KTH Royal Institute of Technology' en Estocolmo, Suecia, Bo Schenkman, presentará un resumo dalgúns aspectos do seu traballo sobre a ecolocalización humana durante 'Acoustics '17 Boston', a terceira reunión conxunta da Sociedade de Acústica Americana e a Asociación Europea de Acústica, que se celebra desde este domingo ata o xoves en Boston, Massachusetts, Estados Unidos.
Entender mellor a ecolocalización pode mellorar os métodos de ensino da técnica ás persoas que perderon a vista máis adiante na vida e dar máis información ao oído humano. "Eventualmente, espero que a investigación poida dar un resultado que poida axudar a persoas cegas e con discapacidade visual", afirma Schenkman.
Moitas persoas que naceron cegas ou que perderon a vista cedo na vida están altamente capacitadas no uso de ecos que rebotan en obxectos, paredes, corredores e edificios para atopar o seu camiño. A maioría da xente usa o golpeteo dos seus bastóns para a ecolocalización; a acción reclámalles menos atención a si mesmos. Pero outros engaden os seus propios sons como chasquidos para detectar obxectos ao seu ao redor.
En investigacións anteriores, Schenkman usou principalmente gravacións de son para investigar a capacidade de individuos videntes e cegos para detectar a fonte dos ecos. Ao volver analizar os datos previamente recollidos usando modelos auditivos, identificou algunhas dos sinais informativos específicos que as persoas con discapacidades visuais empregan para a ecolocalización. A análise demostra que as persoas utilizan non só o ton e o volume dos ecos, senón que tamén poden utilizar o timbre, especialmente os aspectos de nitidez do timbre.
Perciben con precisión a calidade dos sons
O seu traballo mostra que, en media, as persoas con discapacidade visual son mellores que os individuos videntes á hora de percibir a calidade de dous sons que están moi xuntos no tempo. As persoas cegas tamén poden contrarrestar máis facilmente o "efecto de precedencia", un fenómeno que se produce cando se superpoñen os sons e unha persoa xulga a localización dos sons desde a localización do primeiro son que chega, en lugar dos que chegan máis tarde.
A ecolocalización humana comparte algunhas similitudes coa ecolocalización dos animais, aínda que as persoas utilizan a habilidade para compensar a súa vista, máis que como un sentido adicional. Para os humanos e os morcegos, hai un intervalo ideal para emitir sons para unha ecolocalización máis eficaz. Con todo, os seres humanos escoitan o son, así como o seu eco, mentres que a maioría dos morcegos parecen confiar só no eco.
A investigación sobre a ecolocalización pode servir para a orientación e a mobilidade, axudando ás persoas cegas ou con impedimentos visuais a navegar pola súa contorna. As persoas que se volven cegas cedo na vida a miúdo aprenden a usar a súa audición, incluíndo a ecolocalización, de maneira máis eficiente; pero para os individuos que tiveron deterioración visual máis adiante na vida, o adestramento da ecolocalización pode axudarlles a moverse a través do mundo cunha maior independencia e seguridade.
A creación dunha páxina web para darlle un impulso ao teu negocio ou simplemente para compartir co mundo os teus intereses pode parecer, inicialmente, unha tarefa abrumadora e chea de incógnitas. Porén, existen numerosas páxinas e provedores que ofrecen plataformas nas que poderás crear unha páxina...
A aplicación de mensaxería Whatsapp é unha das apps máis utilizadas á hora de comunicarnos: falar cos nosos amigos e familiares, organizar tarefas cos nosos compañeiros de traballo ou establecer citas médicas é moito máis fácil a través desta aplicación. Whatsapp é consciente do nivel de...
Instragram é a rede social por excelencia: dende os máis mozos ata a xente adulta a utiliza para interactuar cos seus amigos e coñecidos, ver as publicacións dos influencers e famosos ou para facer crecer o seu negocio. O crecemento exponencial da rede nos últimos anos levou a que a app comezara a...