
Queres manterte ao día de todo o que acontece ao teu redor no mundo dixital? Consulta as novidades sobre cursos, actividades, ferramentas, novas aplicacións das TIC, proxectos innovadores...
O venres 27 de novembro dá comezo unha das tres conferencias sobre Intelixencia Artificial (IA) aplicada ao medicamento, aos sistemas de avaliación e a contornas educativas e sociais que a Universidade Nacional de Educación a Distancia (UNED) traerá a Ourense. Cómpre dicir que serán tres os relatores deste encontro, todos eles pertencentes ao Departamento de Intelixencia Artificial da Escola Técnica Superior de Enxeñaría Informática desta universidade. Trátase da resposta da UNED ao convite formulado desde o Centro de IA de Ourense incluído ao abeiro da proposta dos Venres con Intelixencia Artificial que vén desenvolvendo o devandito centro. Informar que as tres conferencias levaranse a cabo o 27 de novembro, 4 e 11 decembro serán sempre en liña e á mesma hora, ás 12 horas.
Este venres día 27 intervirá o doutor Francisco Javier Díez Vegas, catedrático de Ciencias e Intelixencia Artificial da UNED. Falará de IA en Medicamento. Presente, pasado e futuro. Díez Vegas imparte docencia sobre modelos probabilistas e análises de decisións, métodos probabilistas, análises de decisións en farmacoloxía ou análise de decisións para enxeñaría e xestión. As súas áreas de investigación son a Intelixencia Artificial, os sistemas expertos, os modelos gráficos probabilistas, a toma de decisións en medicamento e as análises de custes-efectividade. A súa conferencia neste seminario poderase seguir por streaming a través de Youtube.
As outras conferencias achegadas pola UNED celebraranse os días 4 e o 11 de decembro. Para o día 4 espérase a intervención do doutor Julio Gonzalo Arroyo, catedrático en Linguaxes e Sistemas Informáticos da UNED. O seu relatorio titúlase Rumbo en sistemas de avaliación. E o día 11 poderá escoitarse a conferencia Ferramentas de IA en contornas educativas e sociais, a cargo do doutor José Antonio Rodríguez Anaya, catedrático en Linguaxes e Sistemas Informáticos da UNED.
A Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (Amtega) publica como software libre unha serie de compoñentes propios, orientados a engadir funcionalidades comúns a aplicacións e servizos web. O código fonte liberado baixo unha licenza de software libre pode atoparse xa no repositorio de Software Libra da Xunta de Galicia (https://forxa.mancomun.org/projects/compoñentes-transversais/).
Con esta nova liberación preténdese poñer a disposición dos desenvolvedores, tanto particulares, empresas ou outras administracións diferentes módulos que foron desenvolvidos internamente, froito das propias necesidades e que poden resultar de utilidade para o desenvolvemento de calquera aplicación ou servizo web xenérico. Con isto favorécese a súa reutilización e foméntase a súa estandarización.
Esta liberación continúa a senda que iniciou a Amtega fai uns anos, publicando como software libre unha serie de arquetipos software, que xurdiron tamén de necesidades internas, e que permitían a creación de esqueletos de aplicacións e servizos web baseados en tecnoloxía Java. Así, todos estes desenvolvementos que xorden das necesidades da propia administración redunda en crear un ecosistema de recursos de software libre que poden axudar a outras entidades de desenvolvemento de software e a creación dunha comunidade arredor dos mesmos.
Compoñentes transversais para o desenvolvemento de aplicacións e servizos web
Todas as aplicacións e servizos web teñen cousas en común, independentemente da súa temática e especialización particular, existen funcionalidades xenéricas que son comúns a calquera aplicación deste tipo, como pode ser por exemplo un sistema de autenticación de usuarios. A idea da elaboración destas pezas como recursos independentes que poidan ser reutilizados entre aplicacións foi o que orixinou a creación deste conxunto de compoñentes transversais.
Están feitos empregando as tecnoloxías do ecosistema Java, un dos máis habituais na elaboración de aplicacións web. Calquera aplicación feita nesta tecnoloxía pode incorporar de xeito moi sinxelo calquera destes compoñentes e ter cuberto así algunha das funcionalidades máis habituais e que toda aplicación precisa. No Repositorio de Software Libre da Xunta de Galicia pódese atopar o listado completo de compoñentes e ver que funcionalidades ofrecen.
Esta liberación enmárcase no Plan de Acción en materia de Software Libre da Xunta de Galicia e contou coa participación da Oficina de Software Libre da Amtega quen elaborou un informe técnico que garante a viabilidade xurídica da liberación e as condicións nas que se pode realizar. Os compoñentes publícanse cunha licenza libre ASLv2 (Apache Software License version 2) e tamén baixo a EUPL (European Union Public License).
Do 18 ó 22 de novembro celebrouse online unha das feiras de tecnoloxías libres e participativas máis importantes do panorama estatal e europeo, a Maker Faire Galicia, que, por mor da COVID e co obxectivo de garantir ao máximo a seguridade sanitaria, desenvolveuse nun escenario virtual que recreaba, polo miúdo, o emprazamento habitual do evento: o Museo Gaiás da Cidade da Cultura. As entidades organizadoras da feira (VermisLab co apoio da Xunta e o Concello de Santiago, entre outras entidades) salientaron “o relevante chimpo internacional desta edición”, unha convocatoria na que se tentou converter en oportunidade de máxima participación o que a priori presentábase como un obstáculo (as restricións motivadas pola COVID).
De feito, segundo sinalaron dende a organización, máis da metade dos visitantes procederon de latinoamérica, sobre todo de países como Arxentina, Brasil, Colombia ou México. Ademais, foi moi relevante o número de competicións que acubillou o evento, tanto nas xornadas da industria, como na educativa ou nas abertas, nas que destacaron tanto o nivel dos proxectos presentados como a posta en escena. Na competición de proxectos das xornadas de industria conseguiu o primeiro premio José Gago, estudante de Medicina na USC, que participaba co proxecto Bactidec, un dispositivo para detectar bacterias en tempo real en quirófanos, co que tamén gañou o último programa Explorer do Banco Santander. O segundo premio foi para Iria Ollero e o seu proxecto Wave & Pain e o terceiro lugar foi para Alberto Alvarellos, que presentou un dispositivo para medir a concentración de radón.
Durante a xornada educativa, chegaron á final da competición de proxectos 10 centros de Galicia e Portugal, que participaron en dúas categorías, makers e minimakers. O proxecto gañador na primeira das modalidades foi para o IES Maximino Romero de Lema, co proxecto Transformación dixital durante a COVID, que puxo en xogo diferentes medidas para reducir o risco de contaxio do COVID nos centros educativos.
Na categoría minimakers o gañador foi o Club de ciencias do CEIP Ponte dos Brozos, co proxecto Desplastifícate, que une o uso da tecnoloxía e o fomento da conciencia ambiental creando espazos virtuais que semellan contornas naturais contaminadas.
Participantes na sesión virtual de pitching
Por último, durante as xornadas abertas entregáronse os premios do público nas categorías minimakers, makers e divulgación. Na primeira das categorías recibiu o terceiro premio Kid's Kitcar, diseña, construye, compite; o segundo Ergonomik; e o primeiro premio foi para Watch-up room.
Na categoría maker o terceiro premio foi para ACO Robots; o segundo para Art&Technology; e o primeiro foi para Fabricación de aeronaves a escala. Por último, na categoría de divulgación, o terceiro galardón recaeu en Estación para el control de la calidad de aguas de ríos; o segundo para TIC en 3D; e o primeiro premio foi para Neurotech Galicia.
Na xornada do sábado tamén se entregaron dous premios cuxos retos lanzáronse durante a xornada educativa, a Game Maker Jam (competición para a creación de videoxogos express), que foi para Pitafarm e o Escornathon (competición para deseñar fichas de programación para o escornabot). Ademais destes recoñecementos, tamén se desvelou a identidade do maker de mérito, que entrega a organización todos os anos a aqueles/as que axudan de maneira significativa ó movemento maker. Este ano foi a parar a toda a comunidade maker polo “seu traballo incansable durante os peores momentos da crise sanitaria derivada do COVID-19”, e recolleu o premio o galego Álvaro Rey de Makergal, en representación de todo o colectivo argalleiro.
Sinalar tamén que a organización deixará os contidos en aberto na plataforma do evento durante todo o ano, achegándonos así a posibilidade de volver a desfrutar da experiencia e chegando a moito máis público a nivel mundial.
Co fin de rachar coas barreiras dixitais que (agora máis ca nunca coa crise económica e social da COVID) separan ás persoas con recursos para vivir online das que non dispoñen deles, as Bibliotecas Municipais da Coruña ofrecen un servizo de consulta para axudar aos cidadáns vulnerables cos trámites en liña. O obxectivo é “contribuír coas novas competencias a axudar a paliar a situación actual que está a ameazar os colectivos en risco”.
Segundo lembra o Concello da Coruña, o proceso de dixitalización dos trámites administrativos impulsado polas medidas fronte á crise sanitaria está a aumentar a fenda dixital entre os colectivos máis vulnerables, que ao mesmo tempo viron como se incrementou a urxencia para realizaren online todo tipo de procedementos dirixidos a recibir servizos básicos. En base a este problema, o Concello e as Bibliotecas Municipais da Coruña acordaron subministrar atención tecnolóxica para a resolución de dúbidas e problemas, tanto para tramitar en liña prestacións sociais básicas como para obter os documentos e certificados esixidos. A alcaldesa e responsable de Cultura, Inés Rey, sinalou que cómpre evitar que se produzan máis desigualdades e “desde o Concello poremos ao dispor das coruñesas e coruñeses todos os medios para lles resolver calquera tipo de xestión e que non queden atrás”.
En cada Biblioteca Municipal da cidade unha persoa experta atenderá de xeito persoal e individual as cuestións que puideran xurdir neste ámbito, como tamén as referidas a outros aspectos tecnolóxicos como son os dispositivos electrónicos, redes sociais, ferramentas, páxinas web etc.
A Deputación de Pontevedra e a Universidade de Vigo van revalidar a súa aposta por fomentar vocacións científicas e tecnolóxicas entre as rapazas a través do programa Inspira STEAM, que inclúen actividades de divulgación e asesoramento impartidas por mulleres que traballan nos eidos avanzados da investigación e a creatividade, animando ás mozas a escoller os estudos que abranguen as siglas do acrónimo STEAM: Ciencias, Tecnoloxía, Enxeñaría, Arte e Matemáticas.
A presidenta da institución provincial, Carmela Silva, o reitor, Manuel Reigosa e a vicerreitora, Natalia Caparrini, deron a coñecer esta semana a nova edición da iniciativa, que “permitirá ás escolares dos centros da provincia coñecer como son estas titulacións e os traballos aos que dan acceso a través das sesións formativas con profesionais do ramo”. Esta é unha nova edición deste proxecto que naceu no ano 2018, como explicou Carmela Silva, inspirado no desenvolvido na Universidade de Deusto e que xa está en marcha noutras comunidades como Madrid, Cataluña, Andalucía, Asturias e Murcia, e que xorde en resposta ao continuo descenso das matriculacións femininas na carreiras universitarias STEAM (Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñerías, Arte e Matemáticas). Silva lembrou os “terribles” datos que mostran o descenso de matriculacións, entre os que citou que a presencia de mulleres é dun 24,5 % en Enxeñería e Arquitectura, dun 12 % en Informática, un 8 % en Telecomunicacións e un 11 % en Física.
O reitor, Manuel Reigosa, tamén puxo o foco no impulso que perden as ditas titulacións entre a poboación feminina, e destacou que con iniciativas como Inspira STEAM, “aspiramos a que polo menos a metade ou un pouco máis do talento que temos nas nosas aulas sexa feminino”.
Como explicou a vicerreitora de Captación de Alumnado, Natalia Caparrini, o programa consiste en que mulleres que están formadas ou traballan no ámbito das citadas titulacións manterán sesións de mentoring neste eido con nenas e nenos nos centros escolares. Nestes encontros falaranlles ás e aos estudantes sobre referentes femininas históricas e actuais e tamén desenvolverán accións co obxectivo de romper estereotipos. Caparrini indicou que este ano presentáronse máis candidatas para ser mentoras e está aberta a inscrición dos centros, de xeito que a Universidade confía tamén en superar as cifras de participación do pasado curso.