«Celso, teño 46 anos e encantoume haber ter un profe como ti». Isto escribiu un participante no Encontro InspiraTICs no que Celso Fernández, profesor de Tecnoloxía do IES Celso Emilio Ferreiro de Celanova , explicaba en que consiste Empoleirate na Ciencia. As súas ideas, esforzos e resultados valéronlle a Celso, e á súa compañeira Inma Fernández, levar o premio mellor dotado do terceiro Concurso Proxecta Innovación. Este premio está outorgado pola Plataforma Proxecta, o espazo de innovación educativa da a Fundación Amancio Ortega e a Fundación Santiago Rey Fernández-Latorre. O xurado do galardón decidiu outorgarlle unha contía de 2.000 euros, que era a totalidade do importe solicitado, pero ademais, engadíuselle un plus: outros 2.000 dedicados exclusivamente a formación.
¿Que é Empoleirate na Ciencia? O intento dos profesores de ciencias de que os alumnos aprendan creando. «A primeira preguntan que fan os rapaces -recordaba Celso Fernández- é 'e isto para que serve?'»; a partir desa cuestión primordial xurdiu o programa. «Empoleirate» recorda que o espazo onde se sitúa o instituto era a zona dos novicios cando o magnífico edificio de Celanova que acolle o centro -e o Concello- era un mosteiro. E os novicios de agora aprenden construíndo: por exemplo, un rover. «O primeiro prototipo que fixemos -explicaba Fernández- non se deslizaba. Pero aprendimos». Así, aos poucos, van facendo cousas e agora necesitaban a axuda económica para comprar unha impresora 3D (teñen unha, feita por eles), unha fresadora e ata un torno. Pero tamén querían formación -aínda que non pediron diñeiro para iso- para non dar paus de cego e ser máis eficaces. Así avanzarán no seu proxecto: crear unha materia optativa de robótica en ESO e bacharelato; ofrecer unha base de datos libre coas súas creacións aos demais centros; realizar un programa de prácticas para os alumnos; e formar a outros profesores.
Videoxogos
O outro proxecto elixido -son tres na mesma categoría- é Xogamos aos oficios con Minecrat, ao que se destina 3.500 euros (o 30 % do importe solicitado), ao CEIP Ponche dous Brozos. Trátase de que toda a primaria realice un proxecto no que aprenderán Matemáticas, Ciencias, Historia e Lingua, pero grazas ao videoxogo Minecraft. Este centro é pioneiro no uso da gamificación, así que o reto, aínda que enorme, non lles parece inalcanzable. Iso si, comprométense a mantelo só si o resultado é mellor do que teñen agora.
Centro de Arte no Morrazo
A terceira pata do premio é para o IES As Barxas, de Moaña e o seuTransformando realidades. A Plataforma Proxecta fináncialles con 3.500 euros (novamente, o 30 % do importe) e o seu obxectivo é tan ambicioso como os anteriores. María José Soto, a profesora de Economía do centro, explicou en InspiraTICs que pretenden crear un centro de creación artística e involucrar a dez centros escolares da súa zona, O Morrazo. A fusión de arte e Tics é a esencia da idea, porque entenden que «cada materia ten algo de artístico, o talento», e por iso queren exploralo.
E si os tres proxectos anteriores teñen a consideración de gañadores, tamén hai tres accésit de 1.000 euros cada un. Son para a Canle de TV para a divulgación científica, do CPR Santa Teresa de Jesús de Ourense, que incluirá reportaxes, entrevistas e experimentos realizados polos alumnos, sobre todo de secundaria, para os seus compañeiros doutros cursos; PALE, do Escravas do Sacro Corazón de Jesús, da Coruña, que supón impulsar unha produtora audiovisual que montaron os alumnos para sacala do centro e, por suposto, dotar de vídeos ás diferentes materias do colexio; e Buscando a Val, do IES Faro dás Lúas de Vilanova, que consiste en crear unha ruta turística pola vila dedicada a Valle-Inclán.