Novas Faite Dixit@l

A Consellería de Sanidade presentou, recentemente, as 14 propostas tecnolóxicas innovadoras polas que aposta para desenvolver, no marco do programa Código 100 que conta cun orzamento de 13 millóns -e con fondos europeos- e que está dirixida a optimizar a resposta do sistema sanitario público ante o reto do envellecemento poboacional.

Código 100 está orientado a captar ideas de cidadáns, profesionais e empresas do sector agrupadas ao redor de tres liñas principais: o empoderamento dos pacientes, as terapias avanzadas e a xestión do coñecemento. Comezou cunha primeira etapa de consultas ao mercado, na que se recolleu información coa que lanzar proxectos dirixidos a retos sanitarios, e posteriormente realizáronse reunións con clínicos, profesionais e asociacións de pacientes para a detección de necesidades asistenciais concretas.

Tras estas primeiras fases a Xunta recibiu 210 propostas de solucións innovadoras, que se concretaron en 14 iniciativas, que se expuxeron hoxe na xornada de presentación do mapa de demanda temperá do plan. Nela, o conselleiro de Sanidade, Jesús Vázquez Almuiña, explicou que o obxectivo da Administración con iniciativas como esta é buscar un medicamento cada vez máis personalizado e de maior precisión, á vez que se dá continuidade aos avances nas tecnoloxías que facilitan o autocoidado do paciente.

O plan promove solucións que acheguen un beneficio asistencial e, ao mesmo tempo, actúa como catalizador da innovación no sector da saúde. Os seus proxectos desenvólvense a través da compra pública innovadora, modalidade que mobilizará o 70% do orzamento do programa. Isto, segundo Almuiña, achegará beneficios tanto ao sector público como ao privado, polo que é unha ferramenta que beneficia a todos, principalmente aos pacientes e ás súas familias.

Obxectivos dos proxectos

Das 14 iniciativas, sete encádranse no campo das terapias avanzadas, e están orientadas a sistemas de detección baseados en biomarcadores para o diagnóstico temperán de pacientes con enfermidades reumatolóxicas, con doenzas neurolóxicas e con cancro de páncreas; estudo de alteracións xenéticas en pacientes con cancro de pulmón; diagnóstico precoz do cancro de mama; e dispositivos multicanle para a realización de endoscopias.

Cinco iniciativas enmárcanse na liña estratéxica do empoderamento dos pacientes, e céntranse na implantación de dispositivos para o control da diabetes e para a xestión de alertas; na creación dunha app de recoñecemento de patróns faciais para persoas con trastornos do espectro autista ou enfermidades neurodexenerativas; e no desenvolvemento dunha plataforma de Big Data para xestionar a interacción dos usuarios co sistema de saúde e doutra para a homologación e integración dos dispositivos e as aplicacións xa existentes.

As últimas dúas iniciativas seleccionadas céntranse nun sistema de xestión de profesionais baseado en competencias e nun sistema de recomendación do coñecemento sanitario e de xeración de contidos.

47% das propostas, de Galicia

Das 210 propostas recibidas o 47% procederon de Galicia. As iniciativas chegaron desde 10 comunidades autónomas. O 53,3% do total de candidaturas enmarcábanse na liña de acción de empoderamento dos pacientes, o 24,3% na de terapias avanzadas e o 22,4% na de xestión do coñecemento.

Máis da metade das solucións procederon de empresas do sector das TIC, mentres que outras chegaron de campos como a biotecnoloxía, o ámbito sociosanitario, o audiovisual e a consultoría, entre outros. Da totalidade das propostas o 73% foi clasificada como de interese para o programa Código 100 e un 19% adicional clasificouse como de interese para outras iniciativas promovidas polo Sergas.

O Sergas conta para esta iniciativa co financiamento do Ministerio de Economía e Competitividade, que achegará 10,4 millóns de euros dentro do Programa Operativo Plurirrexional Feder de Crecemento Intelixente 2014-2020 (POCint). Os 2,6 millóns restantes asúmense ao 50% entre o Sergas e a Axencia Galega de Innovación (GAIN).

A II edición do TEK-FEST será un Encontro de Tecnoloxía e Patrimonio que conectará a memoria da cidade cos tecnoloxías emerxentes a través de distintos obradoiros e actividades que se realizarán en lugares emblemáticos de Pontevedra, do 25 ao 30 de setembro. A concelleira de Promoción da Cidade, Anabel Gulías, xunto co concelleiro de Xuventude e Novas Tecnoloxías, Alberto Oubiña, e o delegado de Cultura da Deputación de Pontevedra, Xosé Leal , acompañados polo director creativo do TEK-FEST, Toño Cabanelas, e a directora de Esdemga, Lola Dopico, avanzou esta mañá as catro liñas de contido para esta edición do encontro e destacaron a integración dos «novos socios» que colaboran este ano no TEK-FEST.

A incorporación de Esdemga á organización do festival é unha das principais novidades deste ano nun TEK-FEST que quere mirar a distintos aspectos do patrimonio da cidade dende a perspectiva tecnolóxica e a artesanía dixital. E para iso proponse «crear sinerxías sumando novos axentes á organización deste encontro, como a Deputación de Pontevedra ou a Universidade de Vigo», subliñou Anabel Gulías. Pola súa parte, Xosé Leal destacou «a procura de novos públicos que buscan iniciativas como o TEK-FEST, coa misión de democratizar a tecnoloxía e facela accesible, ao tempo que se pon en valor un patrimonio moi vivo» como é o de Pontevedra. O concelleiro Alberto Oubiña manifestou a oportunidade que volve supoñer este evento para «situar a Pontevedra no mapa das tecnoloxías emerxentes a través do noso patrimonio, para demostrarlle ao mundo que somos potencia como país».

Lola Dopico insistiu na idea de poñer a colaborar distintas entidades en proxectos coma este e, no que respecta á Universidade, integrar actividades dirixidas ao estudantado pero tamén á comunidade investigadora. Nesta liña o grupo de investigación DX7 vén traballando dende hai un tempo nas conexións entre os procesos artesanais da moda e máis a tecnoloxía, un tema que estará presente no TEK-FEST deste ano a través do taller Calor+Memoria que impartirá Arantza Vilas de Pinaki Studios.

En canto ao concepto que preside este ano o festival, o seu director Toño Cabanelas, explicou que «se na súa primeira edición o lema do festival foi A cidade do futuro este ano o TEK-FEST quere realizar unha viaxe na outra dirección, do futuro ao pasado, que complete e enriqueza a experiencia do 2016, volvendo a mirada á memoria da cidade para seguir situando a Pontevedra na vangarda tecnolóxica».

A continuidade virá dada pola presenza da realidade virtual e aumentada, tecnoloxías que xa estiveron presentes na primeira edición do TEK-FEST, e que volverán protagonizar esta edición, nun momento de madurez no que «xa non se primará a tecnoloxía só, senón que os protagonistas serán os contidos. Queremos que a xente de Pontevedra poida acceder aos mellores contidos internacionais, tanto películas experimentais como contidos relacionados co patrimonio e a moda, e tamén imaxes en 360º producidas o ano pasado no propio TEK-FEST.». Será na Mostra VR que porá este ano en marcha o festival, outra das novidades desta edición.

Catro liñas de actividades

O festival este ano terá así catro liñas fundamentais de actuación. En primeiro lugar, un obradoiro de VR + Patrimonio, impartido por Bermudas Land, ofrecerá aos participantes a posibilidade de reconstruír imaxes antigas da cidade pasándoas a un formato inmersivo en 360º. O segundo obradoiro, coordinado por Esdemga, leva por títuloCalor+Memoria e achegarase á memoria téxtil da cidade a través dos novos procesos de tratamento de superficies. Será impartido por Arantza Vilas, deseñadora e investigadora galega afincada en Londres, onde creou Pinaki Studios, e que destaca pola súa investigación en novas materias téxtiles. Tamén é coñecida por ter deseñado parte do vestiario da serie Game of Thrones.

Outro dos pratos fortes deste ano será a Homenaxe aos Tekis do século XX, coa que o TEK-FEST quere reivindicar o patrimonio dos inventores galegos. Os protagonistas desta homenaxe serán este ano os irmáns Portela Seijo, de Santiago de Compostela, que foron pioneiros na enxeñaría acústica e audiovisual patentando inventos como o magnetófono de cable de aceiro, que quixo comprar Philips en 1942, ou o Organ Sound , o mítico altofalante feito a base de cilindros e inspirado nos tubos do órgano da Catedral de Santiago. Precisamente o Organ Sound será obxecto durante o TEK-FEST dunha reconstrución a cargo do artesán dixital Miguel Espada, do estudio Espadaysantacruz, que xa o ano pasado participara no TEK-FEST coa instalación Light Kinetics inspirada na ponte do Burgo de Pontevedra.

A reconstrución do Organ Sound permitirá volver á vida a este singular aparello e reconvertelo nun instrumento de música electrónica, un modular synth, co que se fará unha acción sonora e audiovisual no TEK-FEST que servirá de homenaxe pública aos Portela Seijo, coa presenza dos seus herdeiros.

Por último, a mencionada Mostra VR traerá a Pontevedra unha selección internacional dos mellores contidos en realidade virtual, co foco posto nos contidos experimentais e naqueles relacionados coa moda e co patrimonio. Esta mostra está patrocinada por Samsung, que proporciona varios equipos e gafas de VR para que todos os pontevedreses que o desexen poidan acudir a ver en exclusiva estes filmes.

Todas as actividades do TEK-FEST deste ano serán gratuítas, incluídos os obradoiros de VR + Patrimonio e de Memoria téxtil de Pontevedra, que teñen prazas limitadas. Estes obradoiros están dirixidos a estudantes de Belas Artes, Moda e Comunicación Audiovisual, e tamén a profesionais dos ámbitos do deseño, a artesanía, a imaxe e a cultura dixital. Nas próximas semanas faranse públicas as convocatorias para que as persoas interesadas poidan inscribirse nos procesos de selección de participantes. A inscrición poderá facerse a partires da última semana de xullo a través da web do festival.