Novas Faite Dixit@l

• A aplicación ‘App&Town Compagnon‘ de transporte asistido extremo a extremo que potencia a accesibilidade TIC recibiu un dos Premios Uninnova, na súa segunda edición, que concede a Fundación ONCE

Os Premios Uninnova pretenden fomentar e apoiar aos innovadores sociais que xeran proxectos en materia de accesibilidade para mellorar as condicións de vida das persoas con discapacidade. Á súa II edición presentáronse un total de 75 traballos, 39 máis que á primeira, entre as tres categorías de concurso: Idea, Proxecto e Produto ou Servizo.

Mellor Idea: B-Up-Reader

No apartado de Idea, o traballo gañador foi o denominado B-Up-Reader, deseñado por Rafael Aparicio Sánchez, da Universidade Politécnica de Valencia. Trátase dun lector braille ‘analóxico' con cinta de material con memoria, enrolado con mínimo espazo, que permite transportar maior cantidade de texto.

Como explica Aparicio, comézase con materiais reciclados, para chegar a un deseño con materiais ‘con memoria', que son capaces de lembrar' ‘a súa forma e de volver a ela mesmo despois de ser deformados. Estes materiais pódense utilizar cun cambio térmico ou magnético, o que fai que o espazo que ocupa un texto se reduza considerablemente. Así, un libro en braille como ‘O Principiño', que ocuparía 500 metros no sistema convencional de enrolado, nunha cinta con memoria precisaría do equivalente de só dúas cintas, coa consecuente facilidade de transporte.

Mellor Proxecto: Forhhss-Tea

Dentro da categoría Proxectos, os Premios Unninova distinguiron a Forhhss-Tea, de Elena Olmos, tamén da Universidade Politécnica de Valencia, que pretende implementar “unha metodoloxía non intrusiva, pouco molesta e pouco invasiva” para validar terapias en persoas con TEA usando a realidade virtual inmersiva. O proxecto do traballo apunta ademais que xunto ao uso de tecnoloxías inmersivas e de alto valor ecolóxico, incorporaranse métricas fisiolóxicas, de seguimento de mirada, movemento e expresión facial, que proporcionarán datos obxectivos sobre o comportamento dos usuarios.

“Con iso pretendemos achar novas métricas que se atopen relacionadas co comportamento do TEA e á súa vez xerar unha contorna de adestramento seguro baseado nas técnicas de exposición de realidade virtual. Simulación de contornas”, afirma Olmos.

Mellor Produto ou Servizo: App&Town Compagnon

Por último, no apartado Produto ou Servizo, o traballo galardoado é o titulado ‘App&Town Compagnon', de Mass Factory. Trátase dun sistema de transporte asistido extremo-a-extremo, para persoas con discapacidade, maiores, menores e outros colectivos, que permite realizar desprazamentos en transporte público a través dunha aplicación móbil e unha continua monitoraxe dos usuarios desde calquera lugar e dispositivo.

No acto de entrega destes galardóns participaron Borja Fanjul, director xeral de Políticas de Apoio á Discapacidade; José Luis Martínez Donoso, director xeral de Fundación ONCE, e Jesús Hernández, director de Accesibilidade Universal e Innovación de Fundación ONCE.

Na súa intervención, Fanjul sinalou como estes premios poñen de manifesto “a diversidade da discapacidade”, xa que non todas as persoas teñen as mesmas necesidades. E tendo isto en conta, engadiu, o Goberno elixe “aos mellores” á hora de implementar medidas en favor deste colectivo e traballa, así, entre outros, coa Fundación ONCE.

Pola súa banda, Martínez Donoso centrouse na importancia da tecnoloxía e afirmou que nos últimos anos, ten “moi ocupada, pero tamén preocupada” á Fundación ONCE, xa que aínda que é verdade que pode ser un aliado para mellorar a calidade de vida das persoas con discapacidade, non o é menos que pode ser, se non se mantén unha postura vixiante, “a gran barreira que expulse do sistema novamente a estas persoas”.

Finalmente, Hernández explicou que Uninnova é unha plataforma que pretende axudar aos promotores destinados a mellorar a calidade de vida dos cidadáns con discapacidade a levar a cabo os seus proxectos e animou aos emprendedores sociais e ás universidades para participar neste portal.

Os galegos e portugueses temos, por desgraza, algo máis ca unha cultura e un alicerce común: temos unha política forestal que foi parella durante anos e que, agora, co cambio climático, deixa de manifesto as súas eivas (proliferación de eucaliptos, falta de regulamento na distribución das áreas forestais, etc) e as súas desproteccións. Isto traducirase, se nada cambia, en máis lume e en máis episodios dramáticos como os acontecidos esta tempada en ámbolos países irmáns. O problema agrávase co despoboamento (outro proceso compartido) do rural e cunhas comunicacións que non foron desenvolvidas para este tipo de emerxencias. Tendo en conta estas circunstancias comúns, a Universidade de Vigo, a través do centro AtlantTIC (Grupo de Sistemas de Radio), impulsou a posta en marcha do proxecto europeo Lifetec, que tamén lidera. 

A iniciativa, que bebe das fontes de Meiga, proxecto previo para tirar proveito das TIC no achado e loita contra os lumes, pon en xogo elementos eficaces para que o tempo que se adica a localizar incendios e combatelos sexa o mínimo posible. En Lifetec tamén participan a AMTEGA, a Dirección Xeral de Calidade Ambiental e Cambio Climático (Meteogalicia), o Instituto Português do Mar e da Atmosfera (IPMA) e operador público galego RETEGAL. 
Segundo nos contan as entidades responsables de Lifetec, o proxecto aborda dúas grandes vertentes de traballo: primeiro, unha adicada a diminuír o tempo de detección do lume, mediante radares meteorolóxicos, e segundo, outra encamiñada a incrementar a seguridade dos recursos humanos que traballan na extinción de incendios, mediante a localización dos mesmos e a transmisión da súa posición e posibles alarmas por incidencias, a través dunha rede radio con cobertura de abondo nas zonas nas que operan estes efectivos. 

Como dixemos, o proxecto está liderado polo Grupo de Sistemas de Radio e conta cun orzamento de 1,2 millóns de euros e unha duración de tres anos, de xeito que os primeiros resultados e implantacións en campo están previstos para o ano 2019. Entre os principais puntos fortes da tecnoloxía de Lifetec atópase a súa capacidade para contar con máis información precisa e con intervalos mínimos de actualización, e tamén o seu potencial para ficar plenamente operativa aínda en condicións atmosféricas adversas. De feito, o sistema posto en xogo por AtlantTIC sería quen de “ver” os lumes dende o seu inicio, achegando un importante factor de “detección temperá” que non sería posible cos recursos actuais empregados polos radares meteorolóxicos. Isto conséguese co desenvolvemento de algoritmos específicos de detección. 

O incremento da seguridade dos recursos humanos que traballan na extinción dos lumes forestais en áreas nas que a cobertura dos sistemas de comunicacións comerciais é a miúdo deficiente, a través do emprego de sistemas de comunicacións Tetra (TErrestrial Trunked RAdio), é outro dos obxectivo do proxecto Lifetec. Segundo explica o catedrático Manuel García, membro do proxecto, “Tetra é un estándar europeo de comunicacións móbiles dixitais non comerciais e ao igual que o GSM, que foi o primeiro estándar europeo de comunicacións móbiles comerciais, estendeuse a numerosos países de fóra de Europa”. Deste xeito, fronte a telefonía móbil comercial, a cobertura que pon en xogo a dita tecnoloxía é mellor, “debido a que se utilizan frecuencias máis baixas”. E engade: “Fronte aos sistemas analóxicos a vantaxe é que a tecnoloxía dixital permite algunhas prestacións adicionais, como o cifrado das comunicacións”. Segundo explica, é necesario que as accións eficientes e coordinadas dos corpos de bombeiros dispoñan de sistemas de comunicación fiables.