Novas Faite Dixit@l

Segundo os últimos datos da OMS no mundo hai 253 millóns de persoas invidentes das cales 36 millóns son totalmente cegas. En España temos máis de 72.000 afiliados á ONCE dos cales o 19% sofre cegueira total. A tecnoloxía é unha poderosa ferramenta e tamén o é para estas persoas, con todo a mellor axuda seguen sendo opcións tan básicas como o can guía ou o bastón.

Para ofrecer unha solución máis avanzada chega Eyesynth, un proxecto 100% español con base en Castelló e cuxo produto pretende crear segundo as súas propias palabras "unha experiencia de sentido aumentado". O seu sistema consiste nunhas lentes que rexistran o espazo en tres dimensións, procésase a información e tradúcese en sons comprensibles para a persoa invidente.

O usuario recibe o audio desde as propias lentes e consegue facerse unha idea do que sucede e ten ao seu redor. Antonio Quesada, CEO de Eyesynth, explícanos o proxecto, a súa saída ao mercado este mesmo ano, as probas en usuarios potenciais e como foi o desenvolvemento destas lentes para invidentes.

Máis aló do bastón; as lentes Eyesynth poden detectar obxectos que non están no chan

Con catro anos ás súas costas, Eyesynth pretende axudar ao usuario invidente naqueles momentos onde un bastón ou o can guía non chega. Pero é importante sinalar que estas lentes non pretenden substituír o bastón, senón complementalo. En caso contrario ao cabo de oito horas, a súa duración da batería, o usuario quedaría sen axuda.

Como funcionan? Temos unhas lentes con dúas cámaras encima dos ollos que gravan o que se atopa diante. Esta información procésase nun miniordenador incorporado e tradúcese directamente en sons para a persoa. O sistema actualízase ata 60 veces por segundo e o tempo de resposta de quen utiliza as Eyesynth é suficiente como para reaccionar a tempo.

O son que se transmite á persoa cega ten diversas intensidades e vén desde varias direccións. Isto permite ao usuario saber se por exemplo hai alguén á dereita ou á esquerda, arriba ou abaixo ou se é máis grande ou pequeno. Ao principio estes sons parecen inintelixibles pero ao cabo dun tempo permite descubrir que se ten diante.

As Eyesynth pódense graduar en función de onde as vaiamos a utilizar. Se é para interiores transmitirá o que detecte a 0,7 metros, mentres que se se utilizan en exteriores o seu alcance é de dous ata 6 metros. Outro factor para configurar será a maneira en que viremos a cabeza. Estas lentes gravan o que apuntamos coa cabeza e para iso está o modo captura virando a cabeza ou panorámica no que o campo de 'visión' será máis amplo.

Que achega entón respecto ao bastón? Basicamente amplitude de visión. Os creadores de Eyesynth explícannos que coas súas lentes 3D pódense detectar obxectos que non están no chan como extintores e non só permite identificar formas e espazos, tamén medir a profundidade a unha distancia máis grande que non a obtida co bastón.

Condución ósea para recibir instrucións e seguir escoitando a contorna

O son das Eyesynth transmítese a través de condución ósea. Unha tecnoloxía utilizada por múltiples auriculares e dispositivos nos que o son se transmite a través dos ósos da cabeza. Isto ten varias vantaxes, por unha banda evita a fatiga do oído e por outro permite á persoa seguir escoitando o que pasa ao seu redor. Vital para as persoas cegas.

A información que recibe a persoa invidente é constante, aínda que se pode silenciar ou apagar se así se desexa. O audio que se escoita é como un siseo envolvente que vai cambiando de dirección e intensidade. Ao principio é moi abstracto xa que non se utilizan palabras pero o cerebro acaba por interpretar e entendelo ao cabo dun tempo.

Tivemos a oportunidade de probalo e si que é difícil de definir. A idea é que a través de sons créase como unha envoltura da contorna e se por exemplo alguén pasa preto noso á dereita, o son que percibimos desde esa zona magnifícase. Tamén puidemos ver como a taxa de refresco é suficiente como para que alguén camiñe diante noso e o detectemos, aínda que sexa por un par de segundos.

Dependendo da habilidade de cada usuario e o que se esforce en tentar comprender o sistema, apréndese entre unhas horas ou un par de días. Antonio Quesada explícanos que se realizaron tests tanto en nenos como en persoas maiores e funciona mellor, que non exclusivamente, en persoas cegas de nacemento máis afeitas orientarse co oído.

Obxectivo: afastarse do ortopédico

As lentes 3D de Eyesynth non son precisamente pequenas e minimalistas, pero si teñen un toque de deseño moderno que as afasta dos produtos ortopédicos clásicos. Son como unha lentes de sol ao uso con dúas pequenas lentes de apertura f/1.8, 3,6mm e campo de visión de 76 graos. Contan con sensores infravermellos para captar a imaxe, un procesador de dobre núcleo e unha matriz de portas programables no interior que é a responsable de aplicar os cálculos e algoritmos que logo se traducen en sons.

A montura das súas lentes foi deseñada por Marcelo Alegre de Alegre Design e están fabricadas en aluminio, plástico e acetato. O dispositivo que probamos non era o prototipo final, pero si é certo que esa sensación de 'gadget' existía.

Eyesynth busca afastarse do estilo habitual nos produtos para invidentes. En palabras de Antonio Quesada: "Nós vendemos tecnoloxía para cegos. Non hai un estándar de mobilidade e en Eyesynth buscamos un gran deseño, con boa calidade de materiais. Buscamos o oposto ao ortopédico."

Investigación desde Castelló da Plana

Eyesynth dispón dun equipo dunhas quince persoas e gran parte do traballo realízano desde o Centro Europeo de Empresas Innovadoras (CEEI) de Castelló da Plana, na Comunidade Valenciana. Alí recibiron ademais o apoio da ONCE de Castelló e colaborando co Hospital Nisa Rei Don Jaime.

Precisamente no hospital de Castelló é onde participaron nos estudos do neurólogo Antonio Belenguer. O investigador foi un alicerce nas probas das lentes con usuarios reais e as conclusións é que o seu uso estimula a cortiza visual.

Os beneficios destas lentes 3D para invidentes parecen bastante claros pero non son os únicos en desenvolver un produto deste tipo. Outros centros como o 'Center for Research and Advanced Studies (CINVESTAV) en México teñen solucións similares pero baseadas en ultrasons. Traballos que evolucionaron independentemente e en paralelo aínda que desde Eyesynth explícannos que apostaron máis pola vertente comercial de cara ao usuario final e non unicamente quedar en prototipos para laboratorio.

Horizon2020: chega o financiamento da Unión Europea

Ata chegar a ter un prototipo viable que poñer á venda fixeron falta varios anos de desenvolvemento e procura de financiamento. Como calquera startup que desexa medrar optaron por diversos métodos, sendo un deles o crowdfunding. A finais de 2015 tentaron conseguir 100.000 euros en KickStarter pero quedaron moi lonxe do obxectivo.

Non o tomaron como un non definitivo e seguiron traballando ata que o ano pasado foron elixidos no proxecto Horizon2020 Fase II, o maior programa de innovación da Unión Europea e unha via de financiamento suficiente para finalizar o prototipo e empezar a comercializalo. Despois do impulso da Unión Europea, Eyesynth está a captar a atención do sector como así o mostra a súa inclusión nos Startup Europe Awards 2017. Eyesynth foi elixida xunto a outras 17 startups españolas nestes premios promovidos pola Comisión Europea e a Fundación Finnova.

Eyesynth atópase en fase de produción e xa están dispoñibles para reservar. O seu prezo oficial son 2.420 euros pero os cen primeiros usuarios poden conseguilas por 1.695 euros cunha reserva inicial de 499 euros que será descontado no momento de recibilas. Setembro de 2018 é a data fixada para o envío das primeiras unidades aos clientes.

Unha fase inicial con varios atrasos e dificultades pero na que esperan atopar persoas invidentes que se animen a probar estas lentes que permiten "visión a través do oído". Unha startup española que ofrece un produto diferente, con moito traballo de investigación e desenvolvemento detrás e enfocado a un sector concreto onde a tecnoloxía pode representar un verdadeiro salto na vida destas persoas.