
Queres manterte ao día de todo o que acontece ao teu redor no mundo dixital? Consulta as novidades sobre cursos, actividades, ferramentas, novas aplicacións das TIC, proxectos innovadores...
O chamamento está aberto a expertos en urbanismo, enxeñeiros, deseñadores, lexisladores, técnicos das administracións, investigadores, xeógrafos, sociólogos e representantes da sociedade civil, entre outros actores relevantes do sector.
Contribucións ao desenvolvemento blockchain nas cidades intelixentes
O grupo de traballo profundará no desenvolvemento e aplicación da tecnoloxía de cadea de bloques para ofrecer solucións e servizos que faciliten cidades máis intelixentes e sustentables. As reunións e o traballo do grupo temático levaranse a cabo a través da plataforma en liña de U4SSC.
Os expertos deben estar dispoñible para as reunións e contribuír coas súas diferentes experiencias e coñecementos á redacción de documentos útiles na posible aplicación do blockchain ás cidades. O obxectivo é xerar un informe con todos os coñecementos achegados para a súa publicación a través da iniciativa U4SSC.
Inscrición
As persoas interesadas en formar parte deste grupo deben poder comunicarse en inglés, idioma de traballo das reunións e de elaboración dos documentos; deben estar dispostos a compartir e intercambiar experiencias e contribuír aos resultados do grupo; ademais de ter dispoñibilidade para as reunións en liña e aceptar a publicación do seu nomes, a súa profesión, país de residencia e correo electrónico na plataforma U4SSC.
A Secretaría da iniciativa de U4SSC (ITU, UNECE e UNU) xunto con outros organismos da ONU que apoian a U4SSC, seleccionarán aos expertos do grupo. Para formar parte deste novo grupo temático, a U4SSC habilitou un formulario de inscrición online.
Tarefas tan cotiás e aparentemente irrelevantes como coller un vaso, peitearse ou camiñar un curto traxecto do salón á cociña poden levar un esforzo ímprobo para algunhas persoas. Así lles ocorre a aquelas que padecen Artrogripose Múltiple Conxénita (AMC), unha enfermidade neuromuscular rara que ocasiona que os nenos nazan con contracturas en todas as articulacións e que, ademais, en casos severos -estímase que pode haber ao redor de 400 tipos de artrogriposis- poden ir acompañadas de malformacións de columna, problemas de órganos internos con compromiso vital, fisura palatina, etc., o que dificulta enormemente o seu movemento e o seu día a día.
Como explican desde a asociación AMC-España, que agrupa a este colectivo e traballa para concienciar sobre os retos que implica vivir con esta "enfermidade" e trata de axuntar recursos para superalos, as persoas que padecen esta condición necesitan fisioterapia para sempre para ampliar e/ou conservar rangos articulares e poder moverse, así como órteses e próteses diversas e intervencións cirúrxicas. "A AMC ocasiona que moitos non poidan sequera camiñar, coller obxectos ou realizar as actividades da vida diaria", subliña María Antonia Franco Ávila, presidenta da asociación.
O exoesqueleto como gran revulsivo
Esta recoñece, con todo, o cambio de vida que poderían ter estas persoas se tivesen acceso a determinada tecnoloxía, por exemplo, a exoesqueletos ou brazos robóticos, útiles tanto para os procesos de rehabilitación como para realizar as actividades do día a día. "A tecnoloxía pode axudar ás persoas con enfermidades neuromusculares, parálise cerebral, espiña bífida, lesión medular e, por suposto, artrogripose múltiple conxénita, desde diversos enfoques "explica". Por unha banda, atópanse os chamados exoesqueletos, ben para membros superiores (para axudar a tarefas básicas como comer, asearse, etc.) ou ben para os inferiores, que permiten o desprazamento".
Franco Ávila asegura que a asociación púxose hai un tempo en contacto con dúas empresas españolas punteiras que desenvolven este tipo de proxectos para explorar as posibilidades do uso de exoesqueletos en persoas con AMC. Unha é Marsi Bionics, cofundada pola doutora en Robótica e enxeñeira industrial pola Universidade Politécnica de Madrid Elena García, e a outra é Aura, curiosamente tamén cofundada por outra enxeñeira da Politécnica de Madrid: Cecilia García Cea.
Mentres Marsi Bionics está máis enfocada ao desenvolvemento de exoesqueletos para membros inferiores e ten xa algúns pilotos en varios hospitais españois como o Ramón e Cajal de Madrid e o Sant Joan de Deu de Barcelona, Aura desenvolveu un robot dirixido a mellorar os rangos articulares dos brazos, "coa complexidade que ten adaptar esta tecnoloxía aos membros superiores", apunta a portavoz. A clave deste proxecto, en palabras da propia García Cea "non é rehabilitar a Rafa Nadal, senón que unha persoa poida comer por si soa".
A falta de fondos para investigación é o gran reto
O problema que existe con este tipo de iniciativas, laméntase a portavoz, é a dificultade que teñen os seus promotores para acceder a financiamento que posibilite que se siga investigando e que esta tecnoloxía se poida aplicar a pacientes de forma máis xeneralizada. De feito, ambas as empresas están a buscar financiamento para proseguir os seus traballos. "Na asociación "sinala a portavoz" estamos a desexar que se probe con nenos con AMC. Cando son nenos estes pacientes son máis flexibles e é máis fácil que melloren os seus rangos articulares; con todo, cando son adultos as articulacións vólvense aínda máis ríxidas". Aínda que en principio, explica María Antonia Franco, esta tecnoloxía está pensada para axudar nos procesos de rehabilitación, "sería ideal que puidese usarse de forma cotiá".
Máis aló da robótica social
En todo caso non só a robótica pode axudar ás persoas con este tipo de enfermidades. O uso da tecnoloxía de analítica de datos masivos ou big data en combinación con técnicas de intelixencia artificial pode ser moi útil, sobre todo para a investigación xenética "moitas destas condicións teñen a súa orixe en mutacións no ADN" e para a codificación de determinadas enfermidades raras como a artrogripose ("codificar a artrogripose múltiple é algo que non se fixo aínda no sistema nacional de saúde", indica Franco Ávila).
A presidenta de AMC España tamén confía en que o auxe da impresión 3D poida abaratar a fabricación dos múltiples elementos ortoprotésicos que as persoas con discapacidade motórica e, en concreto con artrogripose, necesitan. "A tecnoloxía é fundamental, cada día serao máis, para mellorar a calidade de vida das persoas con discapacidade", sentencia a portavoz de AMC España.
Este sábado, de 9:00 a 15:00 horas, tivemos en Santiago unha cita coa intelixencia artificial, a automatización, as máquinas con capacidade de aprender e o espírito Maker. Estamos a falar da cuarta edición local (galega) da WRO, a Olimpíada Internacional de Robótica, na Cidade da Cultura no Gaiás, iniciativa organizada polo Colexio Profesional de Enxeñaría en Informática de Galicia (CPEIG), a Federación Galega de Municipios e Provincias (FEGAMP) e Arkitas Robótica. O programa da cita tamén incluíu un coloquio a cargo do psicólogo e pedagogo Javier Urra.
A WRO, para quen non o saiba, é unha olimpíada na que nenos e nenas de Educación Primaria, ESO e Bacharelato compiten cos seus robots en distintas categorías e retos segundo idades. Esta competición conta cunha fase local, unha nacional, que este ano será en Platja d'Aro, Girona, e a internacional, que terá lugar en Tailandia en novembro de 2018 (na segunda edición, como lembraremos, clasificouse un colexio da Coruña na nacional en Logroño, conseguindo unha praza na internacional de Nova Delhi). A WRO organízase en máis de 20 cidades españolas e o ano pasado competiron uns 25.000 equipos de máis de 56 países.
Os equipos están formados por dous ou tres participantes de entre 7 e 19 anos que deseñan, constrúen e programan un robot con materiais LEGO. Os mellores equipos locais celebrarán a Final Nacional en Platja d'Aro (Girona), de onde sairán os representantes da WRO Spain para a Final Internacional da WRO 2018. Ademais da WRO e, co foco posto naqueles rapaces que non compitan nesta e queiran probar outras especialidades, celébrase o II Campionato de Sumo Arkitas e o I Campionato de Bolos Robóticos. Segundo informa o CPEIG, “a robótica educativa cada vez ten máis seareiros e axuda aos nenos e as nenas a desenvolver a súa creatividade, a súa iniciativa e a capacidade de resolver problemas mediante un reto educativo”. A organización da WRO GALICIA enmárcase nos obxectivos educativos no ámbito tecnolóxico tanto do CPEIG e da FEGAMP como de Arkitas Robótica, cuxo obxectivo común é “o desenvolvemento das vocacións científicas e técnicas en todas as etapas educativas”.
COGAMI, a confederación galega de persoas con diversidades funcionais e cognitivas, vén de concluír as actividades dun programa formativo innovador na forma e máis no contido: achegouse un novo tipo de adestramento colaborativo (a xeito dunha comunidade dixital aberta) e púxose o foco na importancia das novas tecnoloxías para mellorar o currículo e conseguir emprego. Trátase do programa POISES, no que participaron 46 persoas das contornas de Ferrol e Ourense e que conseguiu, polo de agora, que máis de dúas ducias dos participantes estean xa a traballar.
Segundo explica COGAMI o programa durou medio ano: seis meses de preparación, de formación, de intercambio de opinións, de compartir con compañeiras e compañeiros experiencias e, sobre todo, de asimilación de contidos e de ferramentas para poder lograr unha meta: o mundo laboral. O programa, financiado pola Fundación ONCE e o Fondo Social Europeo, estívose impartindo en Ferrol e Ourense, onde concorreron 46 persoas usuarias de COGAMI, a maioría delas mulleres con capacidades diversas, mulleres vítimas de violencia de xénero e persoas que viven en zonas rurais. A iniciativa contou co apoio de dúas orientadoras laborais, Goretti Rodríguez (Ourense) e Yolanda Grandal (Ferrol), que ofreceron sesións de orientación laboral, aprendendo a identificar as capacidades propias de cada persoa, ensinando a marcar unhas metas laborais e a preparar o seu currículo para mellorar a empregabilidade.
Como dixemos, boa parte desatas actividades xiraron arredor das novas tecnoloxías, centrándose sobre todo no adestramento en emprego de páxinas web e nos principais portais de emprego. Todas estas accións desembocaron na contratación de 26 persoas, algo máis do 50% de participantes.
A asociación de educación especial Santísimo Cristo do Amor, con base no Porriño, está a desenvolver unha iniciativa que se dirixe a impulsar o importante talento que atesouran os membros da asociación. E faino familiarizándoos cos xogos virtuais. Segundo explican os responsables do proxecto Autónoma-Mente, do que se trata é de fortalecer as súas altas capacidades funcionais, as cognitivas, as físicas e as sociais.
O programa conta co apoio da Obra Social La Caixa, que achega financiamento. Segundo explica a entidade porriñesa de educación especial, os videoxogos e as realidades virtuais teñen un gran potencial na estimulación cognitiva, sobre todo nos eidos da atención, a comprensión e a memoria. O devandito conséguese mediante a plataforma de recuperación, estimulación e adestramento web NeuroUp e, tamén, a través de ferramentas específicas e individualizadas que proporcionan datos sobre as capacidades diversas de cada usuario, recompilando información de valor ao longo das distintas accións desenvolvidas.
No proxecto están a participar máis dun centenar de persoas de todas as idades, dende crianzas a persoas maiores, tanto na propia sede da asociación como dende os seus fogares, complementando o aprendido nas sesións presenciais. Polo que respecta aos xogos, hainos dirixidos a fomentar a interacción persoal a especial dende o computador e tamén se están a probar sistemas como Sensory Eye, moi axeitado para persoas con mobilidade limitada, e que permite manexar un computador coa vista e darlle todo tipo de ordes.