- A Fudación Adecco realiza unha enquisa cuxas conclusións poñen en valor o papel das TIC na vida dos cidadáns, entre 18 e 60 anos, con algún tipo de minusvalía
O 15 de xullo celébrase o Día Internacional das Tecnoloxías Apropiadas, unha data que convida a reflexionar e a analizar o impacto das novas tecnoloxías na mellora da nosa calidade de vida. Neste contexto, e por sétimo ano consecutivo, a Fundación Adecco, co apoio de Keysight Technologies Spain, presenta o informe Tecnoloxía e Discapacidade, unha análise que basea as súas conclusións nunha enquisa realizada a 300 persoas entre 18 e 60 anos, todas con algún tipo de discapacidade.
Unha conclusión clara despréndese desta análise: as novas tecnoloxías convertéronse en aliadas imprescindibles para a mellora e normalización da vida das persoas con discapacidade, así como no seu acceso ao emprego.
Durante os últimos anos, produciuse un importante avance no emprego de persoas con discapacidade, anotándose, en 2017, o mellor rexistro de toda a serie histórica, con 110.068 contratos. Segundo apunta o informe, son moitos os factores que hai detrás deste incremento: unha lexislación máis eficiente, unha maior sensibilización empresarial ou un cambio de mentalidade por parte das propias persoas con discapacidade, que van deixando atrás obsoletas crenzas que asocian esta circunstancia con inactividade e dependencia, para formarse e acceder ao mercado laboral.
Un 64% das persoas enquisadas "das que teñen emprego" admite que as novas tecnoloxías foron esenciais para desempeñar as súas funcións no posto de traballo.
Segundo Francisco Mesonero, director xeral da Fundación Adecco, "as novas tecnoloxías supuxeron un antes e un despois no emprego das persoas con discapacidade, permitindo que as empresas recuperemos o talento de moitas que, ata o momento, permanecían excluídas do mercado laboral. O desenvolvemento da tecnoloxía convencional (móbiles, tablets, apps, etcétera), unido á irrupción de diferentes adaptacións tecnolóxicas (ratos e teclados virtuais, impresoras braille, entre outros moitos), equipáranos a todos e reduce unha fenda que, hai uns anos, parecía inevitable".
Ademais, Mesonero engade que "as novas tecnoloxías non só inflúen no desempeño do posto de traballo, senón tamén na procura do mesmo. Ao posibilitar facelo de forma online, ou facer entrevistas por videoconferencia, moitas persoas con discapacidade tiveron a oportunidade de demostrar o seu talento e optar a un emprego ao que, hai algunhas décadas, tiñan moi difícil acceder".
Ao servizo da inclusión
Durante os últimos anos proliferaron as ferramentas tecnolóxicas destinadas a facilitar a vida das persoas con máis dificultades, reducindo as barreiras e equiparando as súas capacidades ás da poboación xeral. Segundo Elena Buitrago, empregada da Fundación Adecco cunha tetraplexia, "no meu posto de traballo utilizo pequenas adaptacións para levar a cabo as miñas tarefas. Como unha tablet non ten capacidade nin sistema suficiente para moitos programas de edición, compleméntoo cun computador de sobremesa e cun programa chamado VNC Viewer. Isto fai que poida duplicar a pantalla do computador ao iPad e usalo tanto de rato como de teclado táctil. É dicir, controlo o computador e os seus programas desde o iPad"
Ademais, Buitrago sinala que "ao non mover as mans nin sentilas, o sistema que mellor me funciona é o táctil, no que cun lixeiro toque selecciono o botón que quero. Grazas ao iPad, teño acceso a programas informáticos e a Internet. Isto abriume moitísimas portas, por exemplo estudar unha carreira universitaria ou presentar a miña candidatura e empregos".
Calidade de vida e dependencia
Pero ademais de permitir o acceso ao emprego, as novas tecnoloxías son aliadas indiscutibles na mellora da calidade de vida global das persoas con discapacidade. Así, sete de cada dez enquisados declara que, en termos xerais, a tecnoloxía mellorou a súa calidade de vida.
A dependencia é, segundo o Ministerio de Sanidade, Servizos Sociais e Igualdade, "un estado de carácter permanente en que se atopan as persoas que, por razóns derivadas da idade, da enfermidade ou da discapacidade, e ligadas á falta ou á perda de autonomía física, mental, intelectual ou sensorial, precisan da atención". Segundo o informe, a tecnoloxía está a resultar ser unha grande aliada na redución destas situacións de dependencia, impactando, ademais, na saúde das persoas con discapacidade, ao combater as dificultades que presentan na súa vida diaria: próteses, exercitadores electrónicos e outros instrumentos de rehabilitación, foron contribucións decisivas da tecnoloxía á discapacidade nos últimos anos, chegando a desbancar, mesmo, ao Medicamento.
Así, segundo Buitrago, "a tecnoloxía está a gañar a carreira ao Medicamento na mellora da vida das persoas con discapacidade". Como exemplos desta dependencia, do total de enquisados, catro de cada dez necesita axuda para tarefas básicas como ducharse, asearse, vestirse ou preparar a comida. Ademais, un 38% necesita apoios para comer; un 36% para saír da súa vivenda e un 33% para coller o transporte público. Por último, un 25% non pode acceder a establecementos sen axuda e un 17% necesita apoios para comunicarse cos demais.
Dimensión social e accesibilidade universal
É destacable como case sete de cada dez enquisados (69%) opina que esta dependencia podería reducirse a través de dúas variables: accesibilidade e desenvolvemento tecnolóxico que facilite o desenvolvemento das persoas con discapacidade.
Abordar con determinación dous grandes retos podería ser a solución a numerosas situacións de dependencia, ao incrementar a autonomía das persoas con discapacidade. O infome fala de "dar á tecnoloxía unha dimensión máis social". Aínda que nos últimos anos avanzouse de forma espectacular en tecnoloxías inclusivas, segundo o estudo, o ámbito da discapacidade segue sendo un grande descoñecido para o sector tecnolóxico. O reto é dar á tecnoloxía unha dimensión máis social, aproveitando o expertise e know how das empresas tecnolóxicas. Segundo Mesonero, "desde a Fundación Adecco xa apoiamos algunhas iniciativas como o proxecto Talentum ou os Hackatóns sociais, con Telefónica e Ericsson, para a creación de ferramentas creativas e sustentables que revertan nunha sociedade máis igualitaria e inclusiva".
Ademais, engade Mesonero, "se logramos implementar solucións tecnolóxicas que permitan desempeñar o seu traballo ás persoas con discapacidade, non só as beneficiaremos a elas, senón que a nosa empresa farase máis diversa e competitiva, ao poder atraer a un maior número de profesionais. A aposta pola tecnoloxía convértese, por tanto, nunha fonte de captación de talento".
En canto á accesibilidade universal, aínda que as apps e ferramentas tecnolóxicas poden deseñarse de forma específica para determinadas discapacidades, existen unhas pautas de 'Deseño Universal', marcadas pola Unión Europea (UE), para que os produtos e servizos poidan ser usados pola maioría das persoas. "Se se aposta pola accesibilidade desde o deseño e formulación de calquera ferramenta de nova creación, non será necesario adaptala a posteriori, porque xa será usable por todos desde o principio", asegura Mesonero.