As aplicacións para dispositivos móbiles (teléfonos intelixentes, tabletas, etc.) de todo o sector público deberán ser accesibles para persoas con discapacidade, unha vez se aplique o real decreto de accesibilidade a páxinas de internet e aplicacións móbiles públicas que a proposta do ministerio de Política Territorial e Función Pública, aprobou o Consello de Ministros.

Con esa nova norma regulamentaria, derivada da transposición dunha Directiva da Unión Europea do ano 2016, esténdese a obrigación de accesibilidade ás aplicacións móbiles de todos os órganos constitucionais, administracións, organismos, entidades e empresas que integran o sector público.

Ata o momento, o deber legal de accesibilidade dixital en España limitábase aos sitios web públicos, co que agora se amplía ás aplicacións móbiles, canles dixitais que proliferaron nos últimos anos.

A tenor da nova regulación, os sitios web e aplicacións para dispositivos móbiles das entidades obrigadas "deberán ser accesibles para os seus usuarios e, en particular, para as persoas maiores e persoas con discapacidade, de modo que os seus contidos sexan perceptibles, operables, comprensibles e robustos". Ademais "a accesibilidade terase presente de forma integral no proceso de deseño, xestión, mantemento e actualización de contidos dos sitios web e as aplicacións para dispositivos móbiles".

O Comités Español de Representantes de Persoas con Discapacidade (CERMI) participou activamente estes últimos meses na redacción da norma regulamentaria a través dun diálogo intenso, con propostas e achegas, desenvolvido coa Secretaría de Estado de Función Pública do ministerio de Política Territorial e Función Pública, que foi o centro directivo gobernamental promotor deste real decreto.

Coa adopción deste real decreto, España culmina o proceso de transposición da Directiva europea, para a que tiña un prazo que expiraba o próximo 26 de setembro.

• Todos os anos varios proxectos interesantísimos logran avanzar grazas á axuda da Fundación Vodafone e o seu programa de Proxectos de Transformación Dixital.
• Todos estes proxectos teñen un obxectivo común, lograr unha sociedade dixital máis xusta e accesible para todos.

Tecnoloxía pensada para todas as persoas, en especial para persoas con discapacidade que aínda sofren, en moitos casos, enormes barreiras para acceder aos dispositivos que poden supoñer unha mellora da súa calidade de vida.

Estes proxectos enmárcanse dentro da comunidade "Conectados pola Accesibilidade" que ata este pasado luns mantivo aberto o prazo de recepción de candidaturas para participar no programa de 2018.

Aínda teremos que esperar para saber cales son os proxectos seleccionados, pero seguro que son interesantes como os dos últimos anos e, sobre todo, útiles no obxectivo de achegar a tecnoloxía a persoas con discapacidade.

Esta convocatoria conta cunha dotación total de 225.000 euros, que se dividen nun máximo de 15 proxectos. Cada un pode obter unha axuda de ata 15.000 euros para desenvolver o proxecto.

Este programa é unha cita anual indispensable para coñecer novas ideas e propostas tecnolóxicas que axuden a todas as persoas.

Internet e as novas tecnoloxías convertéronse nun medio fundamental para buscar información, algo clave para moitas persoas con discapacidade, en especial novas, que queren poñerse en contacto con entidades e institucións que lles poidan axudar.

Por esta razón, a Comisión da Mocidade Xorda da Confederación Estatal de Persoas Xordas (CNSE) decidiu renovar a súa páxina web cun deseño e unha imaxe máis moderna e accesible.

O obxectivo é que este portal sexa unha vía de difusión que permita dar visibilidade ao movemento asociativo xuvenil.

Así, a través desta páxina centralizarase a información que xeren as seccións xuvenís das organizacións que forman parte da confederación, sendo visible en todo tipo de dispositivos independentemente da tecnoloxía utilizada.

Ademais, o portal servirá como un impulso para a utilización e a comunicación da entidade a través doutras canles como as redes sociais.

• Microsoft editou un libro, "The Ability Hacks", co que quere impulsar a tecnoloxía inclusiva e accesible dirixida a persoas con discapacidade a través das historias que rodearon as súas Hackathons de 2014 e 2015.

Os Hackathons son maratóns de innovación no que enxeñeiros e desenvolvedores dedican todo un día a buscar unha solución para un problema concreto a través da tecnoloxía. Nestes Hackathons de Microsoft, o obxectivo é axudar a persoas con discapacidade a mellorar a súa calidade de vida.

En 2014, o protagonista do Hackathon foi o ex xogador da NFL, a liga profesional de fútbol americano de EEUU, Steve Gleason, que foi diagnosticado con ELA e que retou aos participantes no maratón para desenvolver un sistema que lle permitise manexar a súa cadeira de rodas cos ollos.

O resultado foi Ability Eye Gaze, un equipo de enxeñeiros de Microsoft que logrou desenvolver esta ferramenta e que permitiu a Gleason desprazarse co movemento dos seus ollos.

Tras ver o resultado do Hackathon, Gleason asegurou que "ata que haxa unha cura para a esclerose lateral amiotrófica (ELA), a tecnoloxía pode ser esa cura".

Ademais, tras o Hackathon un equipo de Microsoft Research seguiu traballando nesta liña e desenvolveu Eye Control, un programa que xa vai incluído en Windows 10.

No caso do Hackathon de 2015, o gañador foi o equipo Learning Tools que desenvolveu un programa para axudar a nenos con dislexia a ler e a mellorar a súa aprendizaxe, e que agora utilizan moitos equipos de educadores en Estados Unidos.

Google Maps foi desenvolvendo para axudar ás persoas para chegar a outros sitios. Estamos ante unha das aplicacións para móbil máis importantes e é de estimable axuda tanto para quen vai en coche, a pé ou en bicicleta. Tamén para coñecer as rutas do transporte público. Hoxe, Google anuncia que incorpora un novo tipo de rutas: as adaptadas para persoas en cadeira de rodas ou con mobilidade reducida.

Para acceder a estas novas rutas de mobilidade reducida simplemente debemos pulsar onde queremos chegar, como adoita ser habitual. Despois clickar en direccións e alí en opcións. Debaixo de opcións como "camiñar menos" ou "menos transbordos" atoparase a de "accesible para cadeiras de rodas".

Cando eliximos esta última opción, Google Maps mostraranos unha ruta na que é posible acceder mediante cadeira de rodas. Sobre todo tendo en conta estacións adaptadas.

Para complementar este movemento, solicitouse en Local Guides opinións de todo tipo respecto de temas de mobilidade reducida. Tamén se organizaron máis de 200 quedadas para responder estas dúbidas.

Outro detalle respecto aos temas de mobilidade en Google Maps é que se engadiron imaxes a Street View para reflectir como son algúns destes lugares e así as persoas con mobilidade reducida (e calquera) poidan facerse unha idea de que se atoparán unha vez alí.

• Silvia Quera e Yolanda Peregrín crearon Animal Hero Universe, un videoxogo terapéutico para mellorar as capacidades cognitivas en nenos con síndrome de Down

Foi unha investigación científica a que as inspirou a empezar este proxecto. Un estudo realizado polo Centro de Regulación Xenómica de Barcelona descubriu que un composto do té verde, en combinación coa estimulación cognitiva, era capaz de mellorar a función cerebral en nenos con síndrome de Down. Pero atopáronse cun problema: os nenos non querían facer os exercicios, dicían que eran aburridos e que era como ir ao colexio. O tratamento non estaba a funcionar e Silvia Quera e Yolanda Peregrín, naquel momento estudantes de grao en Audiovisuais e Multimedia no ERAM da Universidade de Xirona, propuxeron unha solución.

"Tiñamos unha misión. Crear un xogo que fose divertido e motivador para estes nenos, pero que á súa vez escondese o contido terapéutico que eles necesitaban. Así é como naceu Animal Hero Universe, un videoxogo serio con fins terapéuticos deseñado para mellorar e reforzar as capacidades cognitivas en nenos con síndrome de Down. Os xogos serios son aqueles que teñen un obxectivo máis aló de entreter. Serio significa rigoroso, non aburrido, porque é un xogo e os xogos son divertidos", explican as dúas emprendedoras ao Confidencial.

Hero é o seu protagonista, un neno que terá que superar unha serie de obstáculos e dificultades para recuperar á súa mascota Axel, así como aos demais animais na Terra. Para iso necesitará a axuda dos xogadores, que se sentirán os heroes da historia. O seu obxectivo é que, a longo prazo, os nenos con síndrome de Down poidan ter os seus propios superpoderes. "Non só mentres xogan ao noso videoxogo senón tamén na vida real. Así melloraremos a súa calidade de vida. Ter dificultades non lles fai máis débiles senón que os motiva a loitar con máis forza", subliñan.

Ámbalas dúas lembran con agarimo que, "a medida que fomos avanzando no proxecto tivemos a oportunidade de coñecer a diferentes nenos con síndrome de Down. Empezamos a aprender sobre eles, a súa personalidade única e a maneira na que superan os retos aos que se enfrontan diariamente. Canto máis tempo pasabamos con eles, máis nos dabamos conta de que eles xa eran superheroes. Ver o positivismo que expresaban foi o que nos mantivo traballando neste proxecto. Os xogos, xunto coa ciencia, poderían axudar aos nenos".

Animal Hero Universe tamén está composto por un documental, unha web e un conto infantil interactivo. Naceu en 2014 a partir dun traballo universitario e, aos poucos, foron sumando colaboradores e especializándose en distintas áreas do videoxogo para axustalo exactamente ás necesidades dos menores

En 2017 participaron no programa de emprendemento Explorer, Mozos con Ideas, promovido por Banco Santander, co que obtiveron 5 meses de formación e 'mentoring' en emprendemento. O seu proxecto resultou gañador na final local de Xirona e xunto a medio cento de mozos emprendedores, tiveron a oportunidade de viaxar ata Silicon Valley, California para participar nunha auténtica inmersión formativa, cultural e tecnolóxica.

Un xogo personalizado

En Animal Hero Universe cada pantalla está pensada para desenvolver unhas capacidades diferentes sen que sexa repetitivo. Non queren que os nenos se aburran pero tampouco que deixen de aprender. Contan que o valor engadido do videoxogo é que "ten unha parte científica detrás. Traballamos en estreita colaboración coas investigadoras e o equipo de psicopedagogos da Fundación Astrid21 para asegurarnos de que os nenos poden sacarlle o máximo partido. Queremos saber que lles gusta e que é realmente o que necesitan. Deseñamos as probas e comprobamos con eles que son útiles".

De feito, un dos ases do proxecto é a personalización. A través dun sistema de dificultade progresiva, os xogadores non teñen que escoller que proba facer senón que, segundo os resultados que obteñen, o sistema calibra a dificultade e propón unha proba ou outra en cada momento. "Así conseguimos evitar a frustración ou o abandono traballando cada un ao seu ritmo. A finalidade é axudarlles a gañar máis autonomía, que decidan eles mesmos. Desenvolver capacidades como a memoria, a coordinación ou a concentración que van necesitar no futuro para vivir sós ou traballar", reflexionan.

Animal Hero Universe é un grande universo que empeza a expandirse. "Empezamos deseñando un xogo para nenos con síndrome de Down, pero xa estamos a deseñar outros videoxogos que se adapten ás necesidades de nenos con problemas distintos, como o autismo ou a hiperactividade". Na súa opinión, "os videoxogos permiten que os nenos se impliquen nos exercicios dunha maneira moito máis activa. A interacción e o tipo de exercicios que se poden facer en soportes analóxicos son moi limitados".

A vantaxe destes videoxogos, destacan, é que os nenos "non son conscientes de que están a traballar senón que o fan porque lles gusta. A motivación que invisten tradúcese nunha mellora significativa nos resultados de aprendizaxe. Queremos que os nenos aprendan xogando, pero que se divirtan e que aprendan tamén de verdade. Ten que ser unha alternativa divertida aos materiais de aprendizaxe, non un material obrigatorio. En consecuencia, un maior rendemento na escola ou outros ámbitos da súa vida darase de forma natural".

De momento, xa hai asociacións que contactaron con elas para colaborar. "Agora mesmo estamos a traballar cunha organización deportiva que ten nenos con autismo. Cando van esquiar no inverno, poñerse as botas e os esquís suponlles unha gran dificultade. Estamos a facer probas para axudalos".

Silvia e Yolanda enfróntanse a diario ás dificultades de ser novas, mulleres e emprendedoras. Mirando ao futuro aspiran a ser unha marca recoñecida de videoxogos para nenos con discapacidades. Agora prepáranse para dar o seu primeiro gran salto: este verán lanzarán unha demo gratuíta de Animal Hero Universe para iOS e Android. Logo abrirán un "crowdfunding" para desenvolver o videoxogo enteiro. Por agora estará dispoñible en español, catalán e inglés e dirixirase a nenos a partir de 7 e 8 anos aínda que xa preparan máis xogos pensados para outros rangos de idade.

Non hai nada mellor que proxectos nos que todos os participantes saen beneficiados, e ese é o caso do desenvolvido pola Fundación Xoán XXIII Roncalli e a empresa Exponential Solidarity, que xuntos crearon un videoxogo para unha das alumnas con discapacidade intelectual.

O interesante do proxecto, é que na elaboración e no desenvolvemento do videoxogo participaron todos os compañeiros da alumna á que foi destinado o programa, de maneira que todos puideron enriquecerse da experiencia de traballar de forma conxunta, coa tecnoloxía, para axudar á súa compañeira con discapacidade.

En concreto, o videoxogo desenvolveuse nun taller para nenos dentro do campamento urbano de verán que organiza a entidade.

Nel, os alumnos participaron coma se traballasen nunha empresa real de desenvolvemento de videoxogos, e tiveron que colaborar entre eles para cubrir as necesidades da súa compañeira.

O resultado é un videoxogo pensado para esta alumna que ten como obxectivo mellorar a súa capacidade de comunicación e interacción coa contorna, a súa memoria e a atención, a través das cores que lle gustan, as persoas que coñece da súa contorna máis próxima e do seu grupo de música favorito.

O proxecto, que estivo patrocinado polos traballadores da empresa Bombardier, desenvólveo a compañía Exponential Solidarity, que está especializada en ofrecer este tipo de experiencias en distintos centros aos que asisten persoas con discapacidade.

• A Fundación Mutua Madrileña apoia este proxecto dentro do seu plan de acción contra a violencia de xénero e de apoio ás vítimas.

A CNSE (Confederación Estatal de Persoas Xordas) poñerá en marcha co impulso da Fundación Mutua Madrileña, o servizo online ALBA de atención e asesoramento sobre violencia de xénero para mulleres xordas, que nace para paliar a escasa accesibilidade que atopa este colectivo no seu acceso á información, os servizos e os recursos existentes neste ámbito.

"As mulleres xordas son un colectivo especialmente vulnerable ante a violencia de xénero", ata o punto de que "algunhas nin sequera saben que están a sufrir esta violencia, canto menos que poden facer, que dereitos teñen e que servizos hai á súa disposición" explica Concha Díaz, presidenta da CNSE. Para Díaz, estas mulleres "necesitan unha comunicación accesible que inclúa a lingua de signos, e contar con mediadoras xordas debidamente formadas para que as poidan seguir, acompañar e apoialas durante todo o proceso, así como ofrecer asesoramento aos equipos profesionais que deben atendelas".

Neste sentido, o servizo ALBA estará atendido por unha experta xorda en igualdade de xénero que orientará ás vítimas de violencia machista nas súas necesidades (avogados, recursos especializados de atención a vítimas, subvencións), fará un seguimento de cada caso; orientará ás persoas próximas á vítima (familia, amigas e amigos...); e actuará como consultoría para asesorar a entidades públicas e privadas que traballan coas vítimas de violencia de xénero.

A atención realizarase por videochamada en lingua de signos española ou chat, segundo o demanden as persoas usuarias, dunha maneira totalmente anónima, e sempre preservando a confidencialidade.

O proxecto ALBA foi un dos proxectos seleccionados na VI Convocatoria Anual de Axudas a Proxectos de Acción Social da Fundación Mutua Madrileña, que este ano celebra o seu XV Aniversario, dentro da categoría loita contra a violencia de xénero.

Prevese que o servizo comece a funcionar nas próximas semanas como unha aposta pioneira que segundo cualificou a presidenta da CNSE "pretende botar luz e combater na medida do posible, esta grave situación de desvantaxe que tanto risco leva na seguridade e a saúde das mulleres xordas".

A esta iniciativa súmanse outras como un programa de promoción accesible de hábitos saudables, unha campaña contra o micromachismo, e a formación de voluntarias para a prevención da violencia de xénero en mulleres xordas, que a CNSE desenvolve desde hai anos co apoio da súa rede asociativa.

• O proxecto foi patrocinado pola empresa Bombardier grazas á cesión do salario doado por algúns traballadores que participaron previamente nunha acción de voluntariado na Fundación.

A Fundación Xoán XXIII Roncalli, en colaboración coa empresa de desenvolvemento tecnolóxico Exponential Solidarity, presentou na sede da Fundación a primeira ferramenta interactiva destinada a unha usuaria do centro con discapacidade intelectual.

A iniciativa enmarcouse dentro do proxecto solidario Videoxogos para a inclusión, un taller para nenos desenvolvido dentro da programación do Campamento de Verán que a Fundación organiza durante os meses de xuño e xullo para fillos dos seus traballadores.

O seu obxectivo foi a aprendizaxe de novas tecnoloxías a través da definición, creación e entrega de aplicacións e ferramentas adaptadas e personalizadas para persoas con discapacidade intelectual do Centro de Día de Fundación Xoán XXIII Roncalli. "Con este proxecto, non só conseguimos que os nenos asistentes ao campamento de verán aprendan sobre novas tecnoloxías, senón que tamén afiancen valores como a solidariedade, a sensibilización cara á discapacidade intelectual e a comprensión de que a mellor aplicación da tecnoloxía e a nosa capacidade é axudar ás persoas con necesidades diferentes", sinalou Rocío Alonso, Directora de Innovación e Desenvolvemento da Fundación.

O desenvolvemento do videoxogo foi realizado pola empresa Exponential Solidarity co fin de mellorar a capacidade de comunicación e interacción coa contorna, a memoria e a atención da usuaria, recorrendo para iso a cores que lle gustan, persoas ás que coñece da súa contorna máis próxima e ao seu grupo de música favorito. "É unha proposta experimental que forma parte da actividade pedagóxica "Coding4Solidarity" dentro da nosa liña de innovación educativa. Foi o noso primeiro proxecto xunto á Fundación Xoán XXIII Roncalli.

"A experiencia no campamento foi unha marabilla. Estamos seguros de que vai ser a semente doutros proxectos fantásticos e enriquecedores para todos os participantes", declarou Lucas Carmona, cofundador da empresa.

Esta experiencia innovadora e pioneira supuxo unha primeira toma de contacto co mundo laboral para os nenos do campamento, que se organizaron por departamentos (comunicación, deseño, programación...) coma se traballasen nunha empresa de desenvolvemento de software e tivesen que satisfacer as necesidades do seu cliente, que neste caso foi a usuaria final do videoxogo.

Este proxecto foi patrocinado pola empresa Bombardier grazas á cesión do seu salario por parte dos traballadores que xa realizaron hai unhas semanas no marco dunha acción de RSE coa Fundación, e está perfectamente aliñado con dúas das liñas estratéxicas da Fundación Xoán XXIII Roncalli: poñer ás persoas no centro da organización e fomentar a innovación. É un claro exemplo de aposta polas novas tecnoloxías aplicadas á mellora da calidade de vida das persoas.