A Galiciencia deste ano (edición 11) promete ser máis que nunca unha feira de coñecemento e innovación con vistas ao futuro. Co engadido extra de que esta innovación vén da man de quen, por forza e por lóxica, é de por si innovadora: a nosa rapazada. Segundo informa a organización da feira, a Tecnópole, nesta convocatoria en curso amosaranse até 75 proxectos procedentes de centros de Galicia, Asturias, Catalunya e Euskadi. Celebrarase entre o 16 e o 18 de novembro no devandito Parque Tecnolóxico de Galicia (Ourense). Entre os enxeños que poderemos ver atópanse moitos exemplos desas tecnoloxías que cando chegan desencadean por norma a seguinte pregunta: “Por que non se me ocorrería a min antes?”. Poderemos ver un pastilleiro smart para pacientes crónicos, unha aplicación móbil de alerta de avespa asiática, un espantallo 2.0 ou toalliñas húmidas ecolóxicas feitas com material téxtil desbotado.

O nexo común destes enxeños é a vontade dos seus creadores para achegar ao mundo algo de utilidade e con potencial para emendar problemas concretos.

Segundo informa a Tecnópole, este ano en curso recibiuse a “cifra récord” de máis de cen propostas candidatas. Delas seleccionáronse finalmente medio centenar de Secundaria e dúas ducias de Primaria. Os enxeños, como dixemos, serán expostos entre o mércores 16 e o venres 18 de novembro no recinto de Parque Tecnolóxico de Galicia-Tecnópole, en San Cibrao das Viñas (Ourense). Polo que se refire aos premios, atinxirán unicamente aos proxectos de Secundaria, sendo disputados por equipos procedentes de toda Galicia, Catalunya, Euskadi e, por primeira vez, Asturias. No evento, que conta coa colaboración da Consellería de Economía, Emprego e Industria e a Fundación Española para a Ciencia e a Tecnoloxía (FECYT), os participantes competirán por situarse entre os tres finalistas e o que consiga a maior puntuación levará o primeiro premio, dotado con 1.000 euros para financiar a súa participación na que está considerada a meirande feira científica a nivel estatal, Exporecerca 2017.

• O alumnado sénior foise incorporando paulatinamente ás aulas nas últimas semanas
• As mulleres representan o 68% das persoas matriculadas

Entre o alumnado que este curso realiza os seus estudos no campus de Ourense está o alumnado sénior, as persoas con máis de 55 anos de idade que están matriculadas no Programa Universitario de Maiores. Este curso 2016/2017 a súa cifra ascende a 175 persoas, 100 no primeiro ciclo, o intensivo, e 75 no segundo, o integrado. Un 68% destes estudantes, 118, son mulleres. Os estudantes sénior fóronse incorporando paulatinamente nas últimas semanas ás aulas ata estar hoxe en día “a pleno rendemento”, tal e como sinala Alberto Vaquero, coordinador do Programa Universitario de Maiores no campus ourensán.
 

Arredor de 90 materias

O primeiro ciclo, o intensivo, conta neste curso con 100 estudantes. “Esta cifra recolle un incremento moi importante desde o curso 2013/14, xa que se conta cun 25% máis de alumnos e alumnas, o que é sinal non só da consolidación senón tamén do crecemento do programa neste campus”, comenta Alberto Vaquero. Entre as claves deste maior interese, o seu coordinador salienta cuestións como contar cun programa formativo específico con máis de 30 materias de todas as ramas de coñecemento e o amplo abano de actividades culturais, deportivas e servizos que teñen dispoñibles nas instalacións universitarias ourensás.

Este curso, engade Vaquero, ademais de impartir moitas das materias que se viñan ofertando neste ciclo, como Informática,Idiomas, Alimentación saudable, Educación física para maiores ou Música, os matriculados e matriculadas teñen outras opcións como A importancia da saúde ou Como entender os impostos. “Ademais, impartimos a materia Aula social, que queremos sexa o lugar para desenvolver proxectos e actividades que propoña o alumnado, de forma que a súa participación sexa unha peza clave”, destaca o docente. O alumnado desta etapa tamén conta en determinadas materias con actividades complementarias, como talleres, conferencias ou visitas de estudos.

Polo que respecta ao seguinte ciclo, o integrado, Alberto Vaquero salienta que conta este curso con máis de 60 materias, materias de grao que son ofertadas polas diferentes facultades e escolas do campus e que posibilitan unha maior integración do alumnado sénior cos demais estudantes, sendo o obxectivo deste ciclo precisamente o fortalecemento das relacións interxeracionais. Por último, entre as características do Programa Universitario de Maiores no campus de Ourense, o seu coordinador tamén salienta aspectos como a existencia dun coro, dunha aula de teatro e dunha asociación de estudantes “moi activa, que anualmente realiza un completo programa de actividades, desde conferencias ata o acto de fin de curso”.

Quen pensara que a divulgación arredor do movemento Maker non ía ter continuidade logo do Galicia Maker Faire (a gran feira galega de argalleiras/os celebrada a pasada fin de semana en Santiago) vai descubrir que non só haberá continuidade, senón mesmo formación especializada e múltiple sobre a cuestión. Dende o Centro Municipal de Coñecemento La Molinera (Ourense) veñen de informar de que a súa programación de outubro xirará arredor deste espírito democrático e integrador da creatividade tecnolóxica. Son sete obradoiros a desenvolver baixo o epígrafe Outubro Maker. Con estas actividades, o Concello busca impulsar a cultura “de facer tecnoloxía e innovación coas nosas propias mans”.

Achéganse ao abeiro deste programa obradoiros de introdución á robótica, electrónica, e impresión 3D entre outras vertentes do Movemento Maker. Levaranse a cabo en horario de tarde ata novembro ou decembro. O prazo de inscrición xa está aberto.

• Creación de obradoiro maker abranguerá o coñecemento e utilización dos elementos dun obradoiro destas características, deseño e fabricación dunha máquina de envasar ao baleiro e experimentación con ferramentas maker.
• Robótica con Arduino trata sobre iniciación, introdución ao pensamento dun robot e manexo de programas.
• Electrónica básica para makers achegará aos participantes ao deseño de circuítos, deseño e captura de esquemas electrónicos e ensamblado de circuítos impresos.
• Introdución ao Arduino ensinará os compoñentes electrónicos, tipos de placas, ferramentas de programación e manexo de programas simples.
• Electrónica aplicada á robótica abordará instrumentos de medida, uso de polímetro e osciloscopio dixital, xerador de funcións, técnicas de soldadura, deseño e captura de esquemas electrónicos
• Impresión 3D avanzado trata sobre manexo e seguridade dunha impresora 3D, detección de avarías e coidados e mantementos de impresoras 3D.

A programación complétase cun obradoiro para os máis cativos, Youtuber para nenos, que achegará á rapazada (8 a 12 anos) ás vantaxes creativas de formaren parte da comunidade YouTube. As persoas interesadas poderán inscribirse a través da web do centro La Molinera, ou solicitar máis información no propio centro municipal, emprazado na rúa do Abrevadoiro, 1, Ourense, teléfono 988 374523.

Movemento Maker
A visión do Movemento Maker é a de non poñernos atrancos para facer calquera cousa que se nos antolle. Este é o espírito desta corrente: un movemento internacional de creadoras/es tecnolóxicos que reivindican a capacidade de todos e cada un de nós para facer tecnoloxía e contribuír a facer un mundo mellor a través dela. Trátase dunha vaga de creación e de activismo tecnolóxico que xunta, baixo un mesmo teito, un crecente número de persoas de distintos perfís que acreditan ao máximo na filosofía de traballar en mancomún cun mesmo obxectivo.

Este obxectivo adoita ser construír tecnoloxías únicas e innovadoras que soen ter un marcado compoñente social ou solidario, ou de utilidade para o común da xente, ou para colectivos en risco. A cultura Maker e a súa filosofía de compartir coñecemento está a impulsar a posta en marcha de novos espazos de encontro e traballo (Hackerspaces, Fablabs, Makerspaces,Techshops) nos que se fabrican as últimas vangardas tecnolóxicas e que favorecen a transferencia de coñecemento.

En definitiva, o termo Maker está ligado ao desexo de facer cousas coas nosas propias mans, o concepto chamado “faino ti mesmo” (coñecido polas siglas “DIY”, do inglés “Do It Yourself”). O termo vén da man de Dale Dougherty de O'Reilly Media.

Estas novas metodoloxías tamén aceleran a posta en marcha de novos e prometedores perfís profesionais (tecnólogo creativo, deseñador de interacción, emprendedor dunha startup de hardware, fabricante ou distribuidor de impresoras 3D, experto educativo, piloto de drons e moitos máis), de novas ferramentas educativas que funcionan con todos os públicos (e que son accesíbeis a todas e todos a través de Internet) e, tamén, de novos tipos de festivais-feiras que potencian o uso das tecnoloxías creativas.

El Colegio de Ingeniería Técnica en Informática (CPETIG) y la AMTEGA siguen adelante con su taller de Scratch itinerante. Esta vez será en Ourense, en la Escuela Superior de Ingeniería Informática (ESEI), donde tendrá lugar dicho taller para programar videojuegos con Scratch y será este sábado 8 de octubre. La actividad en cuestión, que será gratuita, está encaminada a 15 escolares (de 7 a 15 años) acompañados por sus padres o madres. Hay que añadir que será preciso registrarse en línea para acudir al evento.

De la misma forma que pasará en Vigo (este viernes 7 y también de la mano de dicho Colegio), Ourense se suma a la programación informática a través de los cursos de Scratch promovidos por el CPETIG, una experiencia en la que ya participaron en ediciones anteriores 95 chavales de A Coruña y 60 de Santiago.

Yendo a la sesión ourensana, ésta se llevará a cabo de 9.30 a 14 horas en las instalaciones de la ESEI, está estructurada en dos niveles que se desarrollarán de forma simultánea: uno para chavales (acompañados de padres o madres) y otro para docentes (profesorado no universitario, colegiados del CPETIG y del CPEIG), con el objetivo de difundir los valores de la programación informática en la comunidad escolar. En total, la sesión dará cobijo a 60 participantes, entre escolares y adultos. La participación en el taller supone, tanto para docentes como para escolares, el aprendizaje de la utilización de Scratch como factor creativo y motivacional, utilizado con objetivos didácticos. Scratch es una herramienta basada en piezas que se encajan y que sirven para construir pequeños programas que permiten iniciar al alumnado en el lenguaje de programación de una forma fácil.

O Colexio de Enxeñaría Técnica en Informática (CPETIG) e a AMTEGA seguen adiante co seu obradoiro de Scratch itinerante. Desta volta será en Ourense, na Escola Superior de Enxeñaría Informática (ESEI), onde teña lugar o dito obradoiro para programar videoxogos con Scratch e será este sábado 8 de outubro. A actividade en cuestión, que será de balde, está encamiñada a 15 escolares (de 7 a 15 anos) acompañados polos seus pais ou nais. Engadir que será preciso rexistrarse en liña para acudir ao evento.

Do mesmo xeito que aconteceu en Vigo (este venres 7 e tamén da man do dito Colexio), Ourense súmase á programación informática a través dos cursos de Scratch promovidos polo CPETIG, unha experiencia na que xa participaron en edicións anteriores 95 rapaces de Coruña e 60 de Santiago.

Indo á sesión ourensá, esta levarase a cabo de 9.30 a 14 horas nas instalacións da ESEI, está estruturada en dous niveis que se desenvolverán de xeito simultáneo: un para rapaces (acompañados de pais ou nais) e outro para docentes (profesorado non universitario, colexiados do CPETIG e do CPEIG), co obxectivo de difundir os valores da programación informática na comunidade escolar. En total, a sesión dará acubillo a 60 participantes, entre escolares e adultos.A participación no taller supón, tanto para docentes como para escolares, a aprendizaxe da utilización de Scratch como factor creativo e motivacional, utilizado con obxectivos didácticos. O Scratch é unha ferramenta baseada en pezas que se encaixan e que serven para construír pequenos programas que permiten iniciar ao alumnado na linguaxe de programación dun xeito doado.

Case un ciento de niñas y niños de Ourense (de edades comprendidas entre los 8 y los 15 años) participaron del Campamento Tecnológico ICC Kids que se celebró los días pasados en la ciudad (durante el mes de julio). La actividad, desarrollada en La Molinera, estuvo muy centrada en el ocio, pero haciendo hincapié en el uso de las nuevas tecnologías tanto desde un punto de vista lúdico como también educativo. El acto de cierre de esta primera edición del campamento se celebró el pasado sábado 30 y juntó no sólo a los niños participantes sino también a los monitores, a las familias y a los principales representantes de las entidades implicadas en la organización de la actividad: el Ayuntamiento y la Diputación de Ourense.

Su objetivo fue fomentar la vocación tecnológica, innovadora, científica e investigadora de la chavalada. Los talleres incluidos en el programa se centraron (por ejemplo) en introducirlos en los secretos del diseño de aparatos tecnológicos, en la construcción de robots, en el manejo de impresoras 3D o en el desarrollo de videojuegos, entre otras cosas. Asimismo, la aportación de actividades abarcó sesiones sobre fotografía, técnicas stop-motion y vídeo-mapping. Según informó la organización, "una de las grandes finalidades del campamento fue el suministrar a las familias un programa alternativo de actividades, talleres abiertos a la experimentación de las niñas y de los niños con las nuevas tecnologías y las artes digitales". Y añadieron desde La Molinera: "A través de estas experiencias sorprendentes y con el juego y la curiosidad como motores, los pequeños aprenden de forma interactiva e indagando en equipo al tiempo que se convierten en artistas".

Case un cento de nenas e nenos de Ourense (de idades comprendidas entre os 8 e os 15 anos) participaron do Campamento Tecnolóxico ICC Kidsque se celebrou os días pasados na cidade (durante o mes de xullo). A actividade, desenvolvida en La Molinera, estivo moi centrada no lecer, pero facendo fincapé no uso das novas tecnoloxías tanto dende un punto de vista lúdico como tamén educativo. O acto de peche desta primeira edición do campamento celebrouse o pasado sábado 30 e xuntou non só aos nenos participante senón tamén aos monitores, ás familias e aos principais representantes das entidades implicadas na organización da actividade: o Concello e a Deputación de Ourense.

O seu obxectivo foi fomentar a vocación tecnolóxica, innovadora, científica e investigadora da rapazada. Os obradoiros incluídos no programa centráronse (por exemplo) en introducilos nos segredos do deseño de aparellos tecnolóxicos, na construción de robots, no manexo de impresoras 3D ou no desenvolvemento de videoxogos, entre outras cousas. Asemade, a achega de actividades abrangueu sesións sobre fotografía, técnicas stop-motion e vídeo-mapping. Segundo informou a organización, “unha das grandes finalidades do campamento foi fornecer ás familias un programa alternativo de actividades, obradoiros abertos á experimentación das nenas e dos nenos coas novas tecnoloxías e as artes dixitais”. E engadiron dende La Molinera: “A través destas experiencias sorprendentes e co xogo e a curiosidade como motores, os pequenos aprenden de forma interactiva e indagando en equipo á vez que se converten en artistas”.