Impulsar e mellorar a adherencia os tratamentos farmacolóxicos da cidadanía galega. Este é o gran obxectivo da aplicación móbil (app) que desenvolverán a Consellería e de Sanidade e a Universidade de Santiago ao abeiro dun convenio marco de colaboración inserido no ámbito das TIC e a saúde (o que se coñece como eSaúde) e que está previsto que dea lugar a actividades conxuntas de I+D entre a USC e a Consellería de Sanidade, validando diferentes tecnoloxías do devandito ámbito de actuación. 

A aplicación cuxos detalles veñen de avanzar o SERGAS e máis a USC, a app Calendula, permitirá facer cousas como realizar o seguimento da medicación, descargar a medicación actual, revisar pautas horarias, recibir avisos e alarmas, rexistrar tomas de medicación, xestionar as boticas anexas (botiquíns), recibir avisos de efectos secundarios ou consultar os prospectos da medicación. Trátase do primeiro froito do acordo marco entre a USC e Sanidade. 

Ao abeiro do acordo, a Subdirección Xeral de Sistemas e Tecnoloxías da Información encargarase da coordinación das iniciativas de I+D+i no ámbito das TIC sanitarias e a realización a supervisión da plataforma tecnolóxica que dea soporte a estas actividades dentro do Sistema público de Saúde de Galicia, en coordinación coas unidades competentes na materia. Pola súa banda, a USC, a través do Centro Singular de Investigación en Tecnoloxías da Información (CiTIUS), porá a disposición os investigadores e os medios técnicos axeitados para levar a cabo a bo fin as actividades de I+D mencionadas.

• O Centro de Saúde La Alamedilla de Salamanca busca voluntarios para un proxecto que inclúe o uso de móbiles e pulseiras intelixentes e que tamén se realiza en Valladolid, Cuenca, Palma de Mallorca e Zaragoza

A Unidade de Investigación de Atención Primaria do Centro de Saúde La Alamedilla de Salamanca busca voluntarios para desenvolver un proxecto denominado Evident 3 que pretende modificar estilos de vida entre a poboación con sobrepeso ou obesidade. A idea é analizar o efecto que teñen as novas tecnoloxías para mellorar a composición corporal, o peso e o índice de masa corporal, en concreto, co uso dunha aplicación para móbiles e unha pulsea intelixente ou smartband.

O obxectivo é realizar un ensaio clínico aleatorio cuns 700 suxeitos de cinco cidades españolas cuxos resultados se coñecerán en 2019. Por parte de Salamanca, ademais do Centro de Saúde La Alamedilla, participará o de Garrido Sur, e a eles sumaranse pacientes de Valladolid, Zaragoza, Cuenca e Palma de Mallorca, dentro da rede de Investigación en Actividades Preventivas e Promoción da Saúde, rediApp.

Os investigadores tratarán de pescudar se controlar a dieta e o exercicio diarios a través da app ten consecuencias positivas, como aumentar o exercicio físico, reducir o sedentarismo, controlar as calorías inxeridas, previr o envellecemento arterial e outra serie de variables relacionadas coa vida saudable.

Con todo, as medidas máis importantes que se terán en conta son tres: o peso; a composición corporal, que alude á porcentaxe de graxa, óso e músculo do corpo; e o índice de masa corporal (IMC), que se calcula ao dividir os quilos de peso polo cadrado da estatura en metros.

Os pacientes deberán ser maiores de 20 anos e menores de 65 cun comportamento sedentario e un IMC de entre 27,5 e 40, o que indica que sofren sobrepeso ou obesidade. Con todo, non deben ter problemas motores, diabetes ou enfermidades cardiovasculares nin estar a seguir unha dieta previa.

Ao comezo do proxecto, realizarán unha visita na que se avaliarán todas as variables que se inclúen no estudo e recibirán “un breve consello sobre hábitos e estilos de vida saudables relacionados coa dieta e o exercicio”, explica a DiCYT José Ignacio Recio, un dos responsables do estudo.

Posteriormente, de forma aleatoria, a metade deles recibirán un móbil coa aplicación desenvolvida especificamente para este proxecto e a pulseira intelixente, que usarán durante tres meses. Neste período, a smartband contará os pasos que dan cada día, a súa frecuencia cardíaca e a calidade do soño, mentres que eles mesmos encargaranse de anotar na app os alimentos que consomen. Pasado o trimestre, nunha nova consulta avaliaranse os cambios con respecto ás persoas do grupo de control, que só recibirían o consello inicial. Para ver se a intervención mantén o seu efecto a longo prazo, a visita repetirase cando pase un ano.

Os investigadores esperan que as novas tecnoloxías poidan estimular hábitos de vida máis saudables, por exemplo, axudando a combater o sedentarismo. “Se levas moito intre sentado, avísate de que debes camiñar”, comentan Luís García Ortiz e Jose Ignacio Recio, membros do quipo de Investigación de La Alamedilla e profesores da Facultade de Medicina e Enfermería da Universidade de Salamanca, “xa que podes ser activo media hora ao día e o resto comportarte de forma sedentaria”.

O sistema elabora obxectivos personalizados de acordo coas características de cada individuo, aínda que en xeral tratará de axustar as calorías que se inxeren na dieta e as que se queiman co exercicio físico para que o resultado final sexa a perda de peso.

Validar un novo instrumento de Microsoft

Por outra banda, esta iniciativa inclúe outro obxectivo moi importante relacionado coas tecnoloxías da saúde. Grazas a un convenio con Microsoft, os investigadores de La Alamedilla colaboraron no desenvolvemento dun novo aparello que serve para medir a rixidez arterial, unha medida relacionada coa hipertensión.

O dispositivo colócase na boneca e realiza medidas non só deste índice senón tamén doutras medidas cardiovasculares, como a presión arterial. Fronte a outros sistemas, a vantaxe é que, ademais de tomar a medida de maneira puntual, tamén o pode facer de forma continuada, por exemplo, nun período de 24 ou 48 horas, así que é rápido, sinxelo e igual de fiable que outros dispositivos. Despois de realizar unha validación previa, agora preténdese realizar unha validación clínica cos voluntarios deste estudo.

Este proxecto é a terceira fase do proxecto Evident, que anteriormente estudou aspectos como os estilos de vida modificables e o envellecemento arterial con centos de pacientes. Desde 2009, as dúas fases previas deron como froito decenas de publicacións científicas que constatan, por exemplo, que a maior actividade física o envellecemento arterial é menor e que xa incluíu o uso das novas tecnoloxías cunha versión anterior da app actual.

As persoas que cumpran os requisitos e queiran formar parte do estudo poden poñerse en contacto cos investigadores, acudindo á Unidade de Investigación do Centro de Saúde La Alamedilla ou escribindo ao correo alamedilla.investigacion@gmail.com.

A Consellería de Sanidade vén de facer reconto das persoas que arestora son usuarias da plataforma dixital É-Saúde, dirixida a poñer ao alcance da cidadanía as vantaxes da Administración Electrónica en materia sanitaria (achegando servizos interactivos e contidos personalizados de saúde dende os seus dispositivos conectado a Internet). Segundo explica a Consellería, a dita “comunidade” está formada xa por máis de 26.000 persoas. Ademais, conéctanse cada día entre 2.500 e 3.500 usuarios.

A plataforma, nun ámbito máis concreto, fornece á cidadanía de cousas como consultar e xestionar as súas citas, revisar a súa folla de tratamentos ou recibir os informes de TAO, de alta, de probas diagnósticas ou do calendario de vacinacións infantís. Tamén permite acceder á axenda de citas en atención primaria ou especializada actualizada, posibilitando completala con citas e eventos persoais. A plataforma, ademais, brinda acceso a todos os cursos de formación da Escola Galega de Saúde para Cidadáns e dos cursos desenvolvidos polas asociacións de pacientes. Asemade, permite que as familias (nais, pais, titores), no caso dos menores de idade, accedan no nome dos titulares aos servizos telemáticos personalizados que se ofrecen neste dispositivo (trátase do acceso delegado, que xa foi solicitado por 477 pacientes, e que fai realidade a xestión directa e áxil dos procesos de saúde dun persoa a través dun terceiro autorizado para o efecto).

A Fundación TIC da Deputación de Lugo e a Xerencia Integrada de Lugo, Cervo e Monforte do SERGAS veñen de unir forzas para impulsar hábitos saudables entre a poboación da provincia. E farano, segundo fixeron saber, a través da promoción na Internet e nas redes sociais de pezas audiovisuais informativas acerca das cousas que podemos facer para mellorar a nosa calidade de vida. Estas pezas serán elaboradas por alumnado e bolseiros da Fundación TIC baixo a supervisión de profesionais. Poderemos velas na web da Fundación, no seu Facebook e na súa canle de YouTube, entre outros espazos en liña.

A iniciativa conxunta foi dada a coñecer polo patrón da entidade dependente da Deputación de Lugo, Álvaro Santos, e o xerente da Xerencia Integrada, Ramón Ares. O convenio asinado abrangue tamén traballos informativos sobre o funcionamento dos servizos dos centros sanitarios así coma dos actos de conmemoración do Día Internacional de Enfermería. Santos sinalou que “con este acordo queremos difundir o importante labor social dos profesionais sanitarios na promoción de condutas e hábitos saudábeis entre os lucenses, fundamentais para previr enfermidades e ter unha boa calidade de vida”. Ademais, o patrón da TIC afirmou que “esta é unha oportunidade máis para que os alumnos e titulados en prácticas da nosa Escola de Imaxe e Son leven á práctica os seus coñecementos en realización e produción nun escenario real”. Segundo lembra o organismo provincial, con este acordo supéranse os 170 convenios de colaboración que a TIC ten asinados con organizacións sen ánimo de lucro da provincia.

O proxecto TELEA-Fogar Dixital do Servizo Galego de Saúde foi seleccionado como finalista nos premios europeos Procura+ Awards 2016, na categoría de Procedementos de compra pública de innovación do ano.