• O MIT celebrou este mes de xuño o seu anual Assistive Technologies Hackathon (ATHack), un maratón de innovación centrado en dar resposta a necesidades concretas de distintas persoas con discapacidade que residen na área central de Boston (EEUU)

Como en todas as edicións pasadas (este é o cuarto ano que se realiza), o ATHack logrou axudar a estas persoas ofrecendo solucións concretas.

Un Hackathon, cuxo nome é un xogo entre o termo ‘hack' e ‘marathon', é unha xornada na que unha serie de equipos compostos por enxeñeiros realizan todo un proxecto para cubrir un obxectivo concreto.

Así, nun único día os estudantes do MIT deseñan e desenvolven solucións para estas persoas con discapacidade que lles permitan liquidar unha dificultade ou gozar das súas afeccións.

O equipo vencedor desta edición do ATHack foi o ‘Team Alex', que desenvolveu un prototipo para un galardoado director de cinema con parálise cerebral que mantén un maior control sobre as súas extremidades inferiores.

O prototipo permitía colocar unha cámara na cadeira de rodas de Alex que o ex director de cinema pode controlar cos seus pés con catro botóns para mover a cámara arriba e abaixo, e de dereita a esquerda.

En segundo lugar quedou o ‘Team Dan', que deseñou e fabricou un mando a distancia universal que Dan podería utilizar movendo unicamente a súa cabeza a través dun computador portátil.

Dan manexa o seu portátil co movemento de cabeza, e o que o ‘Team Dan' fixo foi desenvolver un mando a distancia que se conecte co computador, para que poida utilizalo para controlar a súa televisión.

Sen dúbida unha xornada vibrante e apaixonante na que os estudantes do MIT dedican un día para pensar e desenvolver solucións para persoas con discapacidade.

• A Amtega e a Federación de Asociacións de Persoas Xordas de Galicia veñen de asinar un acordo para ampliar esta prestación, que se puxo en marcha hai 6 anos
• O sistema xa está dispoñible de xeito presencial nos 7 rexistros principais da Xunta, en centros sanitarios de Compostela e a través de xunta.gal
• Facilita a máis de 84.000 galegos con algunha discapacidade auditiva o acceso á mesma información que se ofrece a través do teléfono 012

A Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (Amtega) vén de poñer en marcha o servizo de videointerpretación en lingua de signos nas oficinas de turismo dependentes da Xunta en Vigo, A Coruña, Lugo e proximamente tamén estará dispoñible na de Santiago.

A extensión deste servizo é posible grazas a un convenio asinado recentemente pola Amtega e a Federación de Asociacións de Persoas Xordas de Galicia (FAXPG), cunha achega da Axencia pública de preto de 70.000 euros. Este acordo dá continuidade á colaboración que manteñen ambas as dúas entidades desde o ano 2011, cando se puxo en marcha este sistema, que facilita ás persoas con algunha discapacidade auditiva a información que se facilita a través do teléfono 012.

Servizo presencial e online

O sistema de videointerpretación está dispoñible de xeito presencial no Rexistro Xeral de San Caetano e nos rexistros das delegacións da Xunta na Coruña, Lugo, Ourense, Pontevedra, Vigo e Ferrol, así como en 2 centros do Servizo Galego de Saúde en Santiago de Compostela. A través deste dispositivo as persoas xordas que acoden a estas dependencias poden poñerse en contacto co servizo de videointerpretación da FAXPG, desde onde se facilita a interpretación da lingua oral á lingua de signos entre o empregado do rexistro ou do centro de saúde e o usuario.

Ademais, as persoas con discapacidade auditiva poden empregar a videointerpretación a través da web da Xunta. Neste caso o usuario precisa dun ordenador con webcam co que contactará co servizo de videointerpretación indicando a persoa, entidade ou servizo co que desexa facer a súa consulta. Utilizando unha liña paralela, o videointérprete contacta co destinatario e lle indica que se vai a establecer a comunicación. A partir dese momento o videointérprete actúa de ponte entre a lingua de signos e a lingua oral, posibilitando así a comunicación entre a persoa xorda e a persoa oínte.

Beneficiarios

Galicia, onde hai máis de 84.000 persoas con algunha discapacidade auditiva que se poden beneficiar desta prestación, foi a segunda Comunidade Autónoma en activar o servizo de videointerpretación en lingua de signos. Esta iniciativa foi impulsada pola Confederación Estatal de Personas Sordas (á que está asociada a FAXPG) e en Galicia púxose en marcha en 2011 grazas á colaboración entre a FAXPG e a Amtega.

• O Grupo de Enxeñería Biomédica da Universidade de Valladolid, xunto ao CRE de Discapacidade e Dependencia de León, están a desenvolver un sistema de Brain Computer Interface (BCI) que permite controlar electrodomésticos e navegar por Internet utilizando o cerebro

Este sistema traduce as intencións do usuario en comandos que permiten acender ou apagar a televisión, as luces ou activar un electrodoméstico, e navegar por Internet ou mandar un correo electrónico.

Para lograr descifrar os sinais cerebrais que emite o usuario e convertelas en comandos, é necesario pasar por catro etapas. Nunha primeira etapa fíltranse os sinais de electroencefalograma (EEG) para eliminar outros aspectos, como parpadeos ou movementos oculares ou muscualares, que se poden superpoñer aos sinais que son clave para este sistema de BCI.

A continuación, extráense unha serie de características específicas dos sinais EEG e aplícanse métodos de selección para escoller as máis significativas para entender as intencións do usuario.

Por último, os datos finais tradúcense nunha serie de características para a selección dun comando concreto.

O sistema está desenvolvido e patentado, e xa se probou con numerosas persoas, principalmente con esclerose múltiple, que foron capaces, por exemplo, de navegar por Internet, mandar un tweet ou enviar un correo electrónico utilizando unicamente o seu cerebro.

• A aplicación Fálao! traduce a voz o que o usuario xordo escribe no móbil e pasa a texto o que o seu interlocutor di, permitindo unha comunicación fluída

Esta aplicación é gratuíta e está dispoñible para teléfonos Android e non necesita que o teléfono estea conectado a Internet.

No seu deseño, o mozo arxentino de 18 anos Mateo Salvatto tivo en conta as necesidades das persoas con discapacidade auditiva, polo que a aplicación inclúe botóns con texto predefinido moi útil para facilitar o seu uso.

Por exemplo, na súa pantalla principal, ademais do botón para que o teléfono lea o que escribiu o usuario ou para gravar o que di o interlocutor, existe un acceso directo a unha explicación en voz do funcionamento da aplicación, para que a persoa que vai interactuar co xordo poida saber rapidamente o que ten que facer.

Tamén trae predefinidas algunhas mensaxes de emerxencia para pedir que se chame á policía, a unha ambulancia, aos bombeiros ou para reclamar axuda en xeral.

Así mesmo, incorpora outros textos de uso frecuente como “son xordo” e “son xorda”, “perdinme”, “sinale” e “escriba”.

• Este primeiro capítulo, titulado ‘Non vexas que estilo', contou coa colaboración de Ágatha Ruiz de la Prada

• Twitter (https://twitter.com/Fundacion_ONCE)
• Facebook (https://www.facebook.com/fundaciononce/) 
• YouTube (https://www.youtube.com/user/fundaciononce)

• Investigadores do Massachusetts Institute of Technology (MIT) desenvolveron un sistema de guiado para persoas cegas baseado nunha cámara 3D que non necesita o uso de auriculares, xa que a información transmítese mediante vibracións e unha liña de braille

O sistema está composto por unha cámara 3D e un pequeno ordenador que se colgan do pescozo do usuario, un cinto con cinco motores de vibración situados na metade frontal e separados pola mesma distancia un doutro, e unha liña de braille que se coloca na cadeira.

Desta forma, o usuario non ten que utilizar auriculares, o que deixa libre o sentido do oído para utilizar outros dispositivos ou para outras necesidades. Ademais, o MIT subliña que este modelo é compatible co uso de bastóns.

A clave deste sistema está nos algoritmos deseñados polos investigadores do MIT para identificar superficies e a súa orientación utilizando a cámara 3D. Así, cando o usuario se achegase a unha superficie, os motores do cinto vibran na dirección na que se atopa o obstáculo.

Ademais, o sistema axuda ás persoas cegas a atopar un asento baleiro, para iso a cámara atopa primeiro unha superficie e logo comproba que non estea xa ocupada.

Estes motores de vibración no cinto poden variar a súa frecuencia, intensidade e duración, de maneira que lanzan distintos sinais aos usuarios. Por exemplo, se aumenta a frecuencia e a intensidade das vibracións significa que o usuario se achega a un obstáculo nesa dirección.

Pero, se o usuario activa o modo de atopar unha cadeira vacante, unha dobre vibración indícalle a dirección na que se atopa ese asento.

Ademais das vibracións, o usuario pódese servir da liña de braille para advertir obstáculos ou para atopar cadeiras baleiras. Se, por exemplo, hai unha mesa preto, a liña escribirá unha ‘t' (de Table'). ‘Agora ben, a dirección na que apareza o símbolo ‘t' na liña de braille marcará onde está a mesa, mentres que a columna na que salga o símbolo establecerá a distancia.

O MIT apunta que nas probas que se levaron a cabo, este sistema reduce os contactos das persoas cegas con obxectos que non sexan cadeiras nun 80%, e os golpes cos bastóns a outras persoas andando nun corredor nun 86%.