Se YouTube é un praza onde se xuntan millóns de persoas, calquera iniciativa que queira reivindicar de verdade o galego terá que pasar por forza por ese espazo de confluencia. Sobre todo se tempos en conta que non se trata dunha praza calquera: trátase do segundo buscador máis grande do mundo e o terceiro sitio máis visitado despois de Google e Facebook, cunha taxa de crecemento de 10 vídeos por segundo. Este 30 de novembro presentouse en Santiago a segunda edición dunha iniciativa que é como montar un estrado na dita praza e subir ben o volume para que se nos escoite. E facendo fincapé nas novas xeracións, que son as que lle inxectan a maior cantidade de combustible a YouTube. Estamos a falar da segunda convocatoria de Youtubeir@s, cuxo obxectivo é ateigar a Rede de vídeos na nosa lingua.

Segundo se lembrou na presentación, celebrada na Facultade Ciencias da Comunicación, o proxecto vén da man dos servizos de normalización lingüística de nove concellos, das nosas tres universidades e da Deputación da Coruña. Tamén se recordou que outra das finalidades é fomentar a creatividade con temas propios ao tempo que se xeran referentes en galego.

Na presentación participaron a coordinadora de Youtubeir@s, Mónica Fernández Valencia, Martiño Noriega, alcalde de Santiago de Compostela, Goretti Sanmartín, vicepresidenta da Deputación da Coruña, a vicerreitora de Servizos Universitarios da Universidade de Santiago, María do Carme Silva Domínguez e os responsables dos servizos de Normalización Lingüística dos restantes concellos implicados. 

No acto, que tivo como distintivo máis visible unhas lentes vermellas nas facianas dos participantes (lentes que tamén apareceron no vídeo promocional proxectado e que serán un sinal ou marca youtubeira para fortalecer as ligazóns entre os vídeos a concurso e facilitar a súa identificación, a “marca” galega de seu), Fernández Valencia achegou unha serie de detalles importantes sobre a edición do ano pasado e a presente. Segundo dixo, este ano hai máis premios e máis contías a repartir (5.500 euros) en relación á convocatoria previa, e tamén máis entidades implicadas (por exemplo a Deputación da Coruña). Respecto da edición 2017, dixo que saldouse cunhas importantes cifras de convocatoria, con máis de 200 vídeos presentados da man de internautas de idades comprendidas entre os 17 e os 30 anos. Fernández Valencia tamén lembrou que o certame xa está a piques de comezar, e que a partir deste 1 de decembro poderemos presentar xa as nosas achegas audiovisuais de reivindicación do galego. 

Pola súa banda, a vicepresidenta da Deputación, Goretti Sanmartín, fixo fincapé no potencial de promoción cultural da Internet: “Nas redes podemos refrescar a lingua, unha lingua que por desgraza aínda fica afastada de moitos ámbitos de uso”. A intención de Youtubeir@s, dixo, é conectar coa mocidade, xa que a mocidade está nas redes, e a mocidade é quen posúe verdadeiramente o poder para facer preservar a lingua que lle foi herdada. Tamén recordou que entre as novidades desta convocatoria atópase a de dar máis voz ás persoas maiores para que contribúan elas tamén ao obxectivo de reivindicar a lingua ao mesmo tempo que se impulsa a creatividade e a innovación.

Premios Youtubeir@s

Nos Premios Youtubeir@spoderán participar “todas as persoas maiores de 14 anos a través de vídeos de opinión ou videotitoriais autoproducidos en galego subidos a Youtube de xeito independente ou nunha canle”. Segundo se fixo saber, as pezas deberán estar publicadas con data posterior ao 28 de abril de 2017 sen restricións de privacidade e cos cancelos #youtubeiras #youtubeiros na descrición. En total, o certame entregará 5.500 euros en premios, repartidos nun conxunto de categorías que, como dixemos, incrementan o seu número con respecto ao ano pasado. Así, o certame dividirase nos seguintes apartados: vídeo-facermos, vídeo-opinarmos, canle, creatividade, eficiencia comunicativa, calidade técnica, calidade lingüística e o premio do público. Este último galardón, chamado #propostayoutubeira, será tamén unha das grandes novidades deste ano. A través deste premio, os membros de Facebook poderán propoñer a través dun comentario no perfil de Youtubeir@s un vídeo do que sexan seareiros/as incluíndo o cancelo #propostayotubeira. Os vídeos propostos han de axeitarse ás categorías de vídeo-facermos e vídeo-opinarmos. As bases ao completo pódense consultar na web youtubeiras.gal e os premios entregaranse o vindeiro 20 de abril de 2018 nun acto público na Coruña no cal o xurado dará a coñecer os vídeos gañadores.

Os peregrinos que chegan a diario a Santiago de Compostela estanse a sumar cada vez máis ao uso das tecnoloxías como apoio ao seu percorrido polo Camiño de Santiago, enriquecendo así a súa experiencia da peregrinaxe. Nos dez primeiros meses do ano, medraron as consultas á web do Camiño de Santiago e tamén as descargas da aplicación móbil da Xunta de Galicia, así como o uso da conexión Wi-Fi nos setenta albergues da rede pública.

As descargas da app do Camiño de Santiago, que contén información útil sobre o trazado dos diferentes itinerarios xacobeos, dos albergues, dos recursos turísticos e dos distintos eventos dos que poderán participar no seu percorrido medraron no que vai de ano en máis dun 45% con respecto ao ano pasado. 

Gratuíta, dispoñible en galego, castelán e inglés e apta para as plataformas iOS e Android, suma xa preto de 13.000 descargas só nese período e continúa a ser a máis descargada das apps de Turismo de Galicia. Grazas a ela, os peregrinos poden consultar horarios, localización ou teléfonos en cada tramo. Ademais, teñen acceso ás condicións meteorolóxicas e ás direccións e contactos dos centros de saúde e emerxencias. A maior parte das súas funcións están dispoñibles sen necesidade de cobertura no móbil.

E tamén os peregrinos consultan cada vez máis a páxina web. Neste caso o número de visitas a www.caminodesantiago.gal superou as 221.000 nestes dez primeiros meses do ano. E cómpre subliñar dous datos: a duración media da sesión de visita é especialmente elevada, con máis de 5 minutos e medio por persoa, o que demostra que os contidos que atopan na web resultan de interese e satisfán as súas necesidades. Ademais, a maioría deles visitan máis dunha páxina, consultando unha media de 4.

WIFI para máis de 123.000 peregrinos nos albergues

Outra mellora impulsada grazas ao Smart Camiño é a dotación de conexión Wi-Fi na Rede Pública de Albergues, que suman un total de 70 establecementos. E o seu uso tampouco deixa de medrar. Nos dez primeiros meses do ano, son xa máis de 123.000 os peregrinos aloxados nalgún dos establecementos da Rede Pública de Albergues que se conectaron a ela. 

Todas estas iniciativas están incluídas no plan Smart Camiño, desenvolvido conxuntamente por Turismo de Galicia e a Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (AMTEGA). Trátase dunha das iniciativas enmarcada no Plan director e estratéxico do Camiño de Santiago, a folla de ruta coa vista posta no Xacobeo 2021 coa que a administración autonómica está a actualizar o Camiño de Santiago ao século XXI, dando resposta á súa internacionalización e diversificación.

O grupo galego Telecon, do que falamos recentemente para dar conta do seu acordo coa Universidade da Coruña arredor da marca Handytronic (centrada no desenvolvemento e distribución dun amplo e innovador catálogo de solucións de mobilidade para persoas dependentes ou con diversidades funcionais), vén de achegar unha importante novidade tecnolóxica ao abeiro desta marca de seu. Trátase dunha cadeira de rodas intelixente guiada por ondas cerebrais.

Segundo lembran dende Telecon, “empregar tecnoloxías que marquen un antes e un despois para mellorar a calidade de vida das persoas con diversidades funcionais e promover o diagnóstico precoz da deterioración cognitiva é a razón de ser de Handytronic”. Agora, respecto da dita cadeira de rodas, o seguinte paso é obter unha solución comercial economicamente alcanzable para os usuarios potenciais.

O alicerce do proxecto é unha conxunción entre as máis avanzadas Tecnoloxías da Información e a Comunicación (TIC), os últimos avances en Neurociencia e máis os recentes achados en materia de Intelixencia Artificial. O resultado dos traballos de Telecon-Handytronic é unha plataforma de encefalografía que é quen de captar os impulsos eléctricos do cerebro, interpretalos e transformalos en ordes. Estes impulsos, grazas a un software específico, actúan directamente sobre o sistema de guiado da cadeira de rodas.

Segundo informa Laura Montes, programadora xefa do proxecto, “a interface cerebro-computadora na que estamos a traballar permitiranos non só completar o desenvolvemento da cadeira de rodas, senón tamén, a medio prazo, acometer proxectos para a detección temperá da deterioración cognitiva”. Pola súa banda, Jacobo Penide, director xeral da firma, engade que “a vocación e o compromiso de Handytronic é facer a vida máis doada a aquelas persoas que teñen algún tipo de diversidade funcional”. Segundo fai saber, “a neurociencia e a intelixencia artificial proporciónannos as bases tecnolóxicas necesarias para desenvolver solucións non só efectivas, sen tamén sustentables desde un punto de vista económico”.

Respecto do prototipo no que traballa a día hoxe Handytronic, está integrado por unha cadeira de rodas motorizada, un casco con 14 electrodos, unha tableta cun software específico e máis un hardware de integración. Segundo explican Montes e Penide, a conexión entre o casco e o computador é unha conexión sen fíos, a través do protocolo Bluetooth. 

A medio prazo, e de face ao fornecemento dunha solución comercial, está prevista a substitución do casco por unha diadema ou parche, que, segundo engaden dende Handytronic, “resultará máis cómodo para o usuario”.

Os responsables da marca tamén fan saber, respecto da entrada en xogo da intelixencia artificial, que a inclusión desta na interface cerebro-computadora permite que “o software aprenda das rutinas mentais do usuario, adaptándose a el e reducindo así o tempo de adestramento necesario para o manexo da cadeira, posibilitando ao mesmo tempo que o sistema recoñeza diferentes usuarios, afacéndose a cada un deles”. 
Para quen queira ver o funcionamento do dispositivo, Handytronic ten un vídeo específico en Vimeo.

A semana pasada a Universidade de Santiago entregou os galardóns da sexta edición do seu Concurso de Proxectos Empresariais Innovadores, unha convocatoria dirixida novamente a impulsar a creación de empresas con servizos e ferramentas que acheguen puntos de inflexión na evolución do noso tecido investigador e produtivo, postas en marcha por universitarias e universitarios dos campus composteláns. Entre os proxectos premiados atopábase unha iniciativa para axudar con novas tecnoloxías ás persoas que sofren alzhéimer. Trátase de E-Wear Tecnologies, impulsada polos investigadores-emprendedores Ángel Rodríguez Cerdeira, Carlos García Campos e María Luz Mosteiro del Pilar.

A proposta, distinguida como mellor Proxecto Empresarial Start-Up, ten a súa orixe na situación persoal dun dos seus co-fundadores, con persoas enfermas da dita doenza no seu fogar. O punto de partida foi o seguinte: como usar as novas tecnoloxías para axudar no día a día destes familiares e do resto das persoas que teñen a mesma doenza, e todo buscando a meirandes comodidade e efectividade?

Segundo fixeron saber os seus creadores, E-Wear Technologies pretende proporcionar seguridade e independencia a persoas maiores dependentes. A iniciativa foi recoñecida co premio ao mellor proxecto empresarial Start-Up e unha premio metálico de 2.000 euros. O proxecto aspira a levar ao mercado un reloxo asistente para persoas maiores, que envía alarmas de cando teñen que tomar a medicación e permite avisar á familia ou servizos de emerxencias en caso de necesidade. 

O reloxo ten unha tarxeta SIM que o capacita para facer e recibir chamadas e enviar mensaxes de aviso. Á súa vez, a familia ten unha aplicación móbil que permite facer seguimento do usuario do reloxo, sabendo en todo intre se toma a medicación ou se sufriu algunha caída. Son os seus promotores Ángel Rodríguez Cerdeira, Carlos García Campos e María Luz Mosteiro del Pilar. 
 

Empresa EBT 
Dotado con 2.000 euros, o premio destinado a empresas coa cualificación de Empresa de Base Tecnolóxica (EBT) da USC recaeu en HGBeyond Materials Science, spin-off que centra a súa actividade na ciencia de materiais, especializada en tecnoloxía de hidroxeles. Constituíuse en xuño de 2015 como Lentimed Medical Devices, nome que mudou en 2017 ao medrar a súa proxección internacional e o seu ámbito de actividade. Na actualidade HGBeyond deseña e desenvolve novos materiais para lentes de contacto de alto valor engadido, que sirvan como correctores de visión máis confortables e como plataformas de cesión sostida de sustancias activas. O seu obxectivo principal será a explotación das primeiras lentes medicadas do mundo. 

A actividade empresarial desta spin-off aséntase sobre unha das liñas de investigación do Grupo I+D Farma da USC, que ten unha importante actividade científica, sendo un referente no seu campo de traballo. Esta é unha sociedade que promoven Carmen Álvarez Lorenzo, Ángel Concheiro Nine e Paloma Cabello Esteban. 
 

Proxectos EBT 
Na categoría de proxectos EBT outorgaranse idénticos premios de 2.000 euros a Biorecovery e Pharmatox-Lab. No primeiro caso o proxecto propón unha empresa enfocada á reciclaxe e valorización de subprodutos das industrias agroalimentarias. A curto prazo o seu obxectivo é a transformación de sangue dos matadoiros, que constitúe un residuo perigoso, en fariña de sangue, un composto inocuo con aplicación na elaboración de fertilizantes para agricultura, tanto convencional como ecolóxica. Promoven este proxecto Abraham Rivera Peña, Hiram Varela Rodríguez, José Manuel Magide Ameijide, Adrián Rodríguez Chantres e Juan José Redondo Floriano. 

No caso de Pharmatox-Lab, o proxecto baséase na oferta de análises toxicolóxicas específicas non cubertas actualmente polos laboratorios existentes no mercado. Estas análises inclúen a determinación de drogas e fármacos nas mostras biolóxicas clásicas como son sangue ou ouriños, pero tamén en mostras alternativas, que proporcionan solucións a problemas non resoltos coa análise das mostras clásicas. Os seus promotores son Ana de Castro Ríos, Salvador Blanco Turnes, Elena Lendoiro Belío, Angelines Cruz Landeira e Manuel López-Rivadulla. 
 

Muller Emprendedora 
AYeconomics Research Centre, premio na modalidade Muller Emprendedora dotado con 2.000 euros, é unha spin-off especializada en investigación de calidade e recomendación de políticas derivadas da mesma en temas socioeconómicos. Conta con metodoloxías innovadoras que permiten facer análises de impacto con escaseza de información (PATH-RAS) e análises espaciais (EVAL-SET). O equipo de promotoras confórmano Aizhan Samambayeva, Yolanda Pena Boquete, Melchor Fernández Fernández e Manuel Fernández Grela. 
 

Promoción da lingua galega 
A proposta gañadora, cunha dotación de 1.000 euros, é Coeduca, en palabras da USC “a primeira entidade especializada en coeducación de España” que implanta plans de igualdade con metodos finlandeses para centros escolares, administracións públicas e entidades que queiran promover unha sociedade máis igualitaria entre mulleres e homes. O proxecto social nace “coa intención de previr a violencia de xénero dende a educación en igualdade e co obxectivo de implantar a primeira rede de centros co educativos de Galicia e a primeira de España da formación profesional”. Esta é unha proposta de María del Pilar, Cecilia e Sandra Porral Iglesias. 

Os proxectos gañadores terán acceso de balde á incubadora do edificio Emprendia durante seis meses, contados a partir da data de constitución da empresa. Ademais, a Área de Valorización, Transferencia e Emprendemento da USC (AVTE) facilitará aos distintos proxectos e empresas gañadoras reunións de contacto coas entidades inversoras Unirisco e Xesgalicia. No caso das empresas gañadoras poderán participar nos fondos de inversión organizados por IGAPE e Xesgalicia.