• A ministra de Sanidade, Servizos Sociais e Igualdade, Dolors Montserrat, presentou este martes 28 de marzo, a campaña 'Dez formas de violencia de xénero dixital', que alerta sobre "unha nova forma de malos tratos cara á muller" a través de Internet e as redes sociais

A campaña, impulsada por PantallasAmigas coa colaboración de Twitter e a Delegación do Goberno para a Violencia de Xénero, diríxese principalmente a mozos e adolescentes, cualificados pola ministra como "colectivos vulnerables" xa que, como lembrou, o 29% dos mozos recoñeceu sufrir "un control abusivo" por parte das súas parellas. "E isto non se pode permitir", apostilou.

Neste sentido, segundo o estudo a 'Percepción da violencia de xénero na adolescencia e a mocidade', realizado polo CIS para a Delegación do Goberno para a Violencia de Xénero --e publicado ao comezo de 2015--, as situacións de violencia de xénero na adolescencia están a manifestarse con frecuencia crecente e en moitas ocasións. Así, unha de cada tres persoas mozas de entre 15 e 29 anos considera inevitable ou aceptable situacións de control, como controlar os horarios das súas parellas, impedir que vexan ás súas familias ou amizades

"A violencia de xénero afecta aos dereitos máis fundamentais da muller; é un problema de todos e unha cuestión de Estado, que require dunha resposta política e social", indicou Montserrat, que apelando "á colaboración de todos" para previr este tipo de comportamentos "xa que as redes sociais supuxeron un avance tecnolóxico pero tamén unha nova forma de malos tratos cara á muller".

Neste punto, lembrou que o Goberno está a traballar "no marco das Cortes Xerais para lograr un Pacto de Estado, pero tamén require dunha resposta social na que se visualice o rexeitamento e a colaboración de todos os españois contra a violencia machista".

En declaracións aos medios na rolda de prensa posterior, Monstserrat fixo alusión á Subcomisión no Congreso e ao Relatorio do Senado en materia de violencia de xénero. "Está a avanzarse" sinalou a ministra, para quen o Pacto de Estado no que se está traballando "é implicación de todos e non vai deixar a ninguén atrás".

Tamén detallou que se están seguindo as comparecencias e relatorios do Congreso e Senado para coñecer as achegas "que fan moita forza na prevención e na educación" polo que subliñou a importancia de traballar ambos os aspectos "na mocidade" e volveu a poñer en valor a campaña. "Non é normal que a parella controle o móbil", insistiu.

"Todo axuda para concienciar aos mozos, hai que estar presente nas redes. Non son fogos artificiais senón a suma de esforzos de moitísima xente. A violencia de xénero non se pode combater soa, a violencia de xénero vai combater toda a sociedade e hoxe demostrouse a implicación de todos", salientou.

A presentación da campaña tamén contou coa presenza do secretario de Servizos Sociais e Igualdade, Mario Garcés, e o director de Pantallas Amigas, Jorge Flores, que destacou que esta iniciativa "responde a unha necesidade". Por iso, a campaña, a través de dez imaxes animadas, centra o seu foco en mostrar como violencia de xénero accións que algúns mozos adolescentes realizan coas súas parellas ou exparellas, co obxectivo de visibilizalas e provocar a reflexión para o seu posterior rexeitamento.

A campaña tamén incorpora os hashtags #HaySalida e #fuerzaenmivoz e inclúe un decálogo de actuacións para chamar á reflexión aos mozos co fin de que as eliminen. Así, fai alusión ao acoso ou control da parella usando o móbil, interferir nas relacións da parella na internet con outras persoas, espiar o móbil da parella, censurar as fotos que publica e comparte en redes sociais, controlar o que fai nas redes sociais, esixir que demostre onde está coa súa xeolocalización, obrigar a que envíe imaxes íntimas, comprometer á parella para que facilite as súas claves persoais, obrigar á parella a que mostre un chat con outra persoa ou mostrar enfado por non ter sempre unha resposta inmediata 'online'.

As mensaxes, aínda que identifican formas de dano psicolóxico, presentan a mulleres empoderadas e apoiadas polas persoas próximas e a sociedade, que exercen resistencia ás situacións de control e agresións exercidas polas súas parellas. Ademais da imaxe que se distribuirá nas redes sociais, cada unha das dez accións atópase reflectida nunha breve animación que axudan a comprender mellor a mensaxe e a empatizar coa situación e, por outro, contribuír á súa viralización e visibilidade en diferentes plataformas.

A campaña está colgada na canle de youtube de PantallasAmigas.

Os días pasados puidemos saber que a equipa de mozas/os innovadoras/es Brión 2, pertencente ao IES de Brión, resultara finalista no concurso Wisibilízalas da Universitat Pompeu-Fabra, xunto con outros tres equipos de colexios e institutos de todo o ámbito estatal. Agora, o centro educativo e o Concello veñen de informar que a equipa local conseguiu finalmente o terceiro posto na final do devandito certame, unha iniciativa convocada co obxectivo de “dar visibilidade ás mulleres que traballan no ámbito das TIC e potenciar as referencias femininas no ámbito da ciencia e da tecnoloxía”.

O concurso, que se resolveu este 11 de febreiro na Universitat Pompeu Fabra, consistía na creación dunha páxina web que describise a carreira de mulleres españolas contemporáneas que traballen no ámbito das novas tecnoloxías da información. O acto de entrega de galardóns coincidiu co Día Internacional da Muller e a Nena na Ciencia. Nel participou a profesora de Tecnoloxía do IES de Brión, Luz Ramos López, quen foi a encargada de recoller o premio en Barcelona. Este galardón foi outorgado a un grupo formado por alumnado de 1º de Bacharelato (de TIC) e 4º de ESO (Educación Plástica, Visual e Audiovisual) en recoñecemento á calidade da páxina web Mulleres TIC, na que se describe a carreira de mulleres españolas contemporáneas que traballan no ámbito das tecnoloxías da información e da comunicación como Belén Masía, Begoña García, Rosa Monge, Sabela Ramos e Clara Bayarri.

O equipo gañador do certame estaba composto polos alumnos e alumnas: Carmen Alonso Lameiro, Pablo Bouzas Casal, Alejandro Dosil Souto, Carla Fernández Montero, Carmen González Pazos, Xosé Lois Piñeira, Martiño Lorenzo García, Karen Manukyan, Patricia Sánchez Petruk e Carmen Trigo Cobas. Dende o IES de Brión salientan que, detrás deste traballo e debido ás dinámicas de aula (que favorecen que o alumnado colabore e comparta materiais) hai un grupo máis nutrido de alumnado que merece este recoñecemento como: José David Aldana Sierra, Antón Carcedo Martínez, Hugo Fiz González Pérez, Ricardo Horta Cadenas, Brais Liñares Gesto, Alberte Xosé López Freire, Carmen Mª Martínez Santos, Irene Nimo Ares, Martín Soto García e Manuel Vázquez Dosil. O primeiro premio do certame foi para o IES Gorgs, de Cerdanyola del Vallés (Barcelona) por Wisiborgs, mentres que o segundo posto recaeu en MaristasAlicante2, do Sagrado Corazón HH. Maristas (Alacante).

• Informar ás nenas sobre as profesión de enxeñería desde Primaria, familiarizalas con materias amenas sobre este campo, apostar pola visibilidade da muller na ciencia e unha aprendizaxe baseada en proxectos. Estas son algunhas das recomendacións para fomentar as vocacións científicas femininas en enxeñería e tecnoloxías da información, segundo o estudo realizado por investigadoras de varias universidades españolas.

“Hai moitas iniciativas para paliar un problema que afecta especialmente a carreiras como informática, enxeñería ou telecomunicacións, onde a presenza feminina é case inexistente“, comentan as autoras dun traballo sobre iniciativas e estratexias para achegar ás mulleres ás enxeñerías TIC, que publica a Revista Iberoamericana de Tecnoloxías da Aprendizaxe.

A mesma situación corrobórana diversos estudos internacionais da UNESCO que, tras recompilar datos de 14 países, conclúen que a probabilidade de que só un 18% das estudantes terminan unha licenciatura de ciencias, mentres que nos homes esa porcentaxe elévase ata o 37%. 

En España, as mulleres matriculadas en carreiras de Enxeñería e Arquitectura só representan un 25,8%, segundo o último informe do Ministerio de Educación. Respecto dos estudos superiores de carreiras técnicas, a situación tamén é moi desigual, xa que as mulleres non chegan a representar o 30% de estudantes de doutoramento.

Tras estudar boas prácticas en España e no resto do mundo, o equipo multidisciplinar de investigadoras da Universidade de Granada, Universidade de Lleida, Universidade de La Laguna e da Universidade Internacional de La Rioja elaborou un decálogo de suxestións que se demostraron útiles para que as estudantes se interesen polas carreiras técnicas.

Os dous primeiros puntos son dar información sobre a profesión de enxeñeiro desde Educación Primaria, e introducir algunha materia en pouca idade para familiarizarse cos conceptos básicos da informática de forma amena e divertida. 

Tamén hai que Incorporar nos plans de formación do profesorado as competencias dixitais, con por exemplo: formación específica sobre didáctica da informática; ademais de asociar un carisma ou proxección social á función do enxeñeiro, “xa que se demostrou que as mulleres séntense atraídas por proxectos de enxeñería que tratan de mellorar a sociedade”, segundo as profesoras da Universidade Internacional de la Rioja (UNIR) que colaboraron no artigo. 

Por outra banda, os mestres deben usar a tecnoloxía de forma innovadora. Pódense obter, por exemplo, bos resultados coa 'gamificación', ou converter o proceso de aprendizaxe nun xogo. Tamén hai que incentivar que as propias mulleres non se vexan menos capaces e se poñan barreiras a si mesmas.

Espertar nas nenas a curiosidade pola ciencia e a tecnoloxía

O estudo sinala, ademais, a importancia de impartir cursos para espertar nas nenas a curiosidade pola ciencia e a tecnoloxía, e que hai que visibilizar o papel da muller na ciencia e nas carreiras técnicas, co apoio dos medios de comunicación.

Por último, o artigo sinala que na escola hai que fomentar o traballo en equipos mixtos con perfís de rendemento heteroxéneos, ademais de promover unha aprendizaxe baseada por proxectos, no que se favoreza que todos os alumnos pasen por diferentes roles. 

"Posiblemente, as mozas escollerán con máis alta probabilidade os roles 'asociados a mozas', polo que resultaría beneficioso facer rotacións e permitir que todos realicen todas as tarefas. Desta forma, podemos axudar a todos, non só ás mozas, a descubrir novos intereses que non coñecían”, comenta Natalia Padilla-Zea, investigadora da UNIR. 

Estas observacións fundaméntanse en varios experimentos levados a cabo nestas universidades, nas cales tamén se observou que ensinar habilidades básicas de informática ten bos resultados en ambos os sexos, e que o nivel de interese das mulleres aumenta se teñen un sentimento de pertenza a un grupo interesado polo tema, ou perciben expectativas de éxito.  

As investigadoras conclúen que “se poden reformular os obxectivos da investigación en enxeñería e nos plans de estudo facendo que sexan relevantes ás necesidades da sociedade, potenciando o compromiso social, e non enfocándoo só como un tema relacionado coa igualdade de xénero”.

Coincidindo significativamente coa celebración esta semana (o 11 de febreiro) do Día Internacional da Muller e a Nena na Ciencia, un evento mundial para lembrarnos os nomes concretos das grandes investigadoras da historia (amais de para espertar vocacións e tirar barreiras de xénero), a Deputación de Pontevedra vén de presentar a edición 2017 do seu programa Conectadas, unha iniciativa impulsada polo departamento de Igualdade e que ten como obxectivo mellorar a formación das mulleres, a súa empregabilidade e as súas posibilidades de botar abaixo atrancos de desigualdade. Conectadas 2017, informa a Deputación, está xa aberto ás asociacións, federacións e fundacións sen ánimo de lucro que teñan como obxectivo e ámbito de actuación a promoción das mulleres (poderán presentar as súas solicitudes até 9 de marzo). Un dos obxectivos básicos de Conectadas, como lembraremos, é facer que caian, un por un, os atrancos que separan ás mulleres das ferramentas en liña. A chamada fenda dixital de xénero.

Ademais, búscase favorecer as relacións interpersoais e o intercambio de experiencias; contribuír a mellorar a empregabilidade e o mantemento no mercado de traballo; e superar os malestares das mulleres derivados da desigualdade de xénero, impulsando accións formativas que incorporen os principios de igualdade, corresponsabilidade e conciliación da vida persoal, laboral e familiar. A Deputación de Pontevedra achega neste exercicio a cantidade de 324.000 euros, un orzamento un 1% maior có de 2016. A oferta inicial de cursos é de 270 (en 2016 ofertáronse inicialmente 267), puidéndose incrementar segundo o prezo definitivo da empresa adxudicataria do proxecto. As accións formativas de Conectadas 2017 suman un total de 47 obradoiros distribuídos entre oito bloques temáticos: Muller emprende (emprendemento), Muller e cultura (adicado ás artes visuais), Actualízate (alfabetización dixital), Coas túas mans (traballos manuais), Porque ti o fas(xardinería e ornamentación floral), Súmate ao cambio (cociña, costura, coidados e dependencia, corresponsabilidade, reciclaxe, bricolaxe…), Ponte en forma (deportes) e Coidados persoais.

A Deputación de Pontevedra volve pór en marcha este proxecto ao considerar que “a formación é un instrumento imprescindible á hora de acadar unha igualdade real”.

Fai falta visualizar os esforzos das nosa mulleres nos ámbitos da ciencia e as novas tecnoloxías, non só polas que xa abriron camiños nestes eidos, aínda que tamén, senón tamén polas que están por vir. Baixo esta premisa celébrase este 11 de febreiro, no ámbito internacional, o Día da Muller e a Nena na Ciencia, impulsado polas Nacións Unidas. Para festexalo e para lembrarlle ao mundo que elas tamén fixeron, fan e farán coñecemento innovador (malia ter tido, e ter, moitas máis cousas na súa contra) os museos científicos coruñeses acollen este sábado múltiples actividades. As citas son pola mañá no Centro Universitario de Riazor e, pola tarde, na Domus. Haberá charlas divulgativas de balde até completar aforo.

A sesión da Domus comezará ás 16.30 horas, con Nenas e aspiracións científicas no cinema e a tele, un relatorio de Joana Magalhães, doutora en Bioquímica e Bioloxía molecular e investigadora no Grupo de Investigación en Reumatoloxía CICA-INIBIC e CIBER-BBN. Ás 17.00 horas Javier Pedreira Wicho, responsable informático dos Museos Científicos Coruñeses e co-fundador de Microsiervos.com, ofrecerá a charla A informática tamén é cousa de mulleres.

Seguirá, ás 17.00 horas, A ciencia da arte, en feminino, a cargo de Deborah García Bello, química, divulgadora científica e autora de Dimetilsulfuro.es. Esta mesma divulgadora será a encargada de presentar a mesa redonda que se desenvolverá entre as 18.00 e as 19.00 horas, baixo o epígrafe Mulleres na ciencia, que contará coa participación de Joana Magalhães, doutora en Química, Mª Teresa Rodríguez Blas, catedrática e investigadora no Grupo de investigación Metais en Medio Ambiente e Medicina, UDC; a escritora Estíbaliz Espinosa Río, quen achega un especial enfoque na simbiose entre Ciencia e Humanidades e Ana Jesús López Díaz, do Grupo de investigación Laboratorio de Aplicacións Industriais do Láser, da UDC.

Antes, na sesión da mañá, no Centro Universitario de Riazor, investigadoras da UDC falarán desde as 11.00 horas sobre a vida e os logros científicos de mulleres que foron pioneiras en diferentes eidos da ciencia, como a matemática María Wonenburguer, a enfermeira Florence Nightingale, a química e cristalógrafa Rosalind Franklin, a arquitecta Lina Bo Bardi, a bioquímica Esther M. Zimmer, ou a matemática Augusta Ada King-Noel.

• Pode participar alumnado de Primaria e Secundaria da provincia de Ourense
• O seu obxectivo é contribuír a potenciar a igualdade de xénero na educación

O día 11 de febreiro está declarado pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas como o Día Internacional da Muller e a Nena na Ciencia. Sumándose a este compromiso, as facultades e escolas da área científico-tecnolóxica do campus de Ourense co apoio da Unidade de Igualdade da Universidade de Vigo veñen de convocar o I Concurso Escolar de Debuxo e Redacción do Día Internacional da Muller e a Nena na Ciencia. Pode participar nel alumnado de Educación Primaria e Educación Secundaria Obrigatoria da provincia de Ourense.

Segundo explica Nieves Lorenzo, promotora do certame, a idea nace ao coñecer a iniciativa 11defebrero.org, que busca fomentar a celebración de actividades co gallo desta data. “Vendo a involución que se está dando da presenza da muller nas carreiras científicas e tecnolóxicas, sobre todo nas enxeñarías, pensamos que debiamos tamén nós pór o noso gran de area para loitar contra esta situación”, sinala a profesora e investigadora da Universidades de Vigo. Deste xeito, engade, optouse polo formato de concurso para escolares coa idea de que “é desde abaixo, desde a educación máis temperá, onde temos que comezar a mudar a situación fomentando unha educación en igualdade de xénero”.

O certame, que conta coa implicación da Facultade de Ciencias, da Escola Superior de Enxeñaría Informática e da Escola de Enxeñaría Aeronáutica e do Espazo do campus de Ourense, ten como obxectivos “promover o coñecemento por parte do alumnado do papel das mulleres na ciencia e na enxeñaría e as súas achegas ao desenvolvemento humano ao longo da historia; establecer un certame que axude a que se visualice o papel das mulleres na ciencia e na enxeñaría e que reflicta como son vistas pola sociedade e chamar a atención do alumnado sobre a ciencia, a enxeñaría e a súa contorna”. O galardón conta con dúas categorías para participar, unha para alumnado de quinto e sexto curso de Educación Primaria e outra para alumnado de terceiro e cuarto de Educación Secundaria Obrigatoria.
 

Primeira selección por parte dos centros

O tema dos traballos, sexa debuxo ou redacción, ten que tratar sobre a visión do alumnado do papel das mulleres na ciencia, con temas como "Que sabes dos descubrimentos das científicas pioneiras? Anímaste a debuxar unha científica? Que científicas coñeces? Como teñen contribuído as mulleres ao desenvolvemento da enxeñaría? Presentas a unha enxeñeira ou científica?”. Cada centro escolar será quen realice unha primeira selección de traballos, presentando como máximo seis (sumando debuxos e redaccións). A selección final dos traballos gañadores realizarase por proposta dun xurado. Os criterios de avaliación no caso do debuxo serán a calidade técnica, orixinalidade, creatividade e tratamento da temática do certame e no caso da redacción a orde, capacidade de razoamento, orixinalidade e tratamento da temática do concurso. A data límite para presentarse ao certame é o 3 de febreiro ás 14.30 h.

O nome das premiadas e premiados farase público na entrega de premios que se celebrará o día 11 de febreiro, nun evento especial que terá lugar no Edificio Politécnico do campus de Ourense. Ese día exporanse todos os debuxos e entregarase diploma acreditativo a todas as persoas participantes. Ademais entregaranse tres premios para a modalidade de debuxo e tres para a de redacción, sendo en ambos caso o primeiro premio unha tableta, un libro, un USB e un diploma e o segundo e terceiro un libro, un USB e un diploma. 

Dende o Concello de Pontevedra achégase unha nova canle para emprestar axuda ás cada vez máis numerosas e visibles vítimas de violencia machista. Tomando conciencia deste problema tan grave que sofren as mulleres, xorde a nova páxina igualdade.pontevedra.gal que se inaugura co teléfono 016 de balde e sen pegada na factura. E que atopamos nesta web? Pois dende recursos para atención ás vítimas, os órganos de xestión da Concellaría (Consello da Muller ou a Mesa da violencia) e os programas educativos co material docente que se elabora, entre outros.

Este novo espazo do Servizo de Igualdade foi creado por vez primeira cunha meta específica: dar meirande relevancia á dita área de Igualdade e facer fincapé na solución da violencia machista entre a veciñanza de Pontevedra. Cómpre lembrar que esta ferramenta abre informando que o teléfono 016 (número gratuíto ao que pode chamar calquera muller maltratada) non deixa rastro na factura. Este slide será permanente na páxina e ao seu carón aparece o contacto do Centro de Información á Muller de Pontevedra cos diferentes servizos que empresta.

Asemade, achégase unha sección de novas e as imaxes da última campaña feita pola concellaría, neste caso é a do #prinacoso, do pasado 25 de novembro. Na parte final da páxina hai un formulario para enviar suxestións, preguntas… ao servizo de Igualdade así como o pase ás páxinas de Redeaxuda e Benestar Social (en construción). Emporiso, no menú de igualdade.pontevedra.gal explícase tamén que é o CIM (Centro de Información á Muller) e os servizos que empresta: xurídico, laboral, social e psicolóxico. En cada unha das pestanas pódense atopar recursos vinculados á denuncia da violencia machista, teléfonos de urxencias (Policía, Garda Civil, centros sanitarios…) e outros documentos como as memorias do CIM (a do pasado ano está en elaboración).

López Abella moderou onte por a tarde unha mesa de debate baixo o título Moi poucas mulleres en TIC: causas e consecuencias, que contou coa participación de Mar Pereira, directora da AMTEGA, Amparo Alonso, presidenta da Asociación Española para a Intelixencia Artificial, Íñigo Cuíñas, director da escola de enxeñaría de Telecomunicación da Uvigo e Fernando Suárez Lorenzo, presidente do Colexio Profesional de Enxeñaría en Informática de Galicia.

A secretaria xeral de Igualdade asegurou que o crecemento intelixente precisa do aproveitamento do talento e a capacidade innovadora das mulleres novas mediante a súa incorporación aos estudos e profesións relativos ás TIC, salientando na súa introdución ao debate que hoxe en día, aínda que o acceso á tecnoloxía e o uso das súas aplicacións é cada vez máis doado e intuitivo, segue existindo unha fenda dixital de sexo que é «un problema» xa que a habilidade para utilizar Internet é cada día máis necesaria, tanto para obter mellores resultados académicos coma para conseguir mellores postos de traballo e realizar mellor a nosa actividade laboral. Por iso é fundamental ter unha motivación e un interese para achegarse ás TIC.

As razóns polas que o porcentaxe de rapazas estudantes nas TIC é baixo son múltiples: destaca a falta de coñecemento das opcións dispoñibles no mundo das TIC, a falta de modelos próximos e de proxectos divertidos e interesantes no ámbito escolar, que teñan unha compoñente de xénero.Pola súa banda, a directora da AMTEGA indicou que a proporción de emprego entre homes e mulleres no sector TIC galego é de dous homes por cada muller traballadora, unha tendencia que se vén mantendo nos últimos anos, ao igual que no resto de Europa, e que se percibe xa desde o bacharelato. Fronte ao 46% dos mozos que optan polo Bacharelato Científico-Tecnolóxico, unicamente un 33% das rapazas o elixen, segundo datos do Estudo sobre os factores influentes na elección de estudos científicos, tecnolóxicos, enxeñerías e matemáticas en Galicia, presentado o ano pasado.

Mar Pereira sinalou que cambiar estas tendencias non depende de accións puntuais senón do esforzo moitos axentes implicados, desde o ámbito educativo, familiar, da Administración ou do propio sector. Ademais, a responsable autonómica fixo fincapé na necesidade de incrementar as vocacións tecnolóxicas en Galicia. Na Comunidade só 8,5% dos alumnos matriculados no sistema universitario galego cursa carreiras do ámbito científico tecnolóxico. Algo que contrasta co alto índice de empregabilidade e a alta demanda destes perfís profesionais. A Unión Europea prevé a creación de preto de 900.000 empregos tecnolóxicos de aquí a 2020.

Esta mesa de debate pon fin ao ciclo de conferencias e mesas de debate sobre Tecnoloxías da Información e das comunicacións: o futuro xa chegou, organizada pola Real Academia das Ciencias e a Confederación de Empresarios de Galicia.