- A fenda de xénero relacionada co interese pola ciencia reduciuse á metade en só dous anos
- Este é un dos resultados da última Enquisa de Percepción Social da Ciencia, realizada pola Fundación Española para a Ciencia e a Tecnoloxía e presentada onte en Madrid
- Así, o interese das mulleres pola ciencia subiu do 9,9% en 2014 ao 13,7% en 2016 e baixou o dos homes, do 20,4% ao 18,5%
Onte déronse a coñecer, na sede o Ministerio de Economía, Industria e Competitividade, os resultados da oitava Enquisa de Percepción Social da Ciencia, realizada desde 2002 pola Fundación Española para a Ciencia e a Tecnoloxía (FECYT). Entre os datos máis destacados, atópase o interese das mulleres pola ciencia, que subiu do 9,9% en 2014 ao 13,7% en 2016, un incremento do 38,4%. Esta cifra, unida ao leve descenso do interese dos homes, do 20,4% ao 18,5%, fai que a fenda de xénero se reducise á metade en só dous anos (do 10,5 ao 4,8%).
A enquisa, presentada pola secretaria de Estado de I+D+i, Carmen Vela, e o director xeral de FECYT, José Ignacio Fernández Vera, revela tamén que a porcentaxe de españois que segue a ciencia e a tecnoloxía pasou do 6,9% en 2004 ao 16,3% en 2016, o que supón un incremento acumulado do 136%.
O interese pola ciencia e a tecnoloxía segue sendo maior nos mozos, pois un 23,1% declárase atraído por estes temas. Con todo, o maior aumento da atención pola ciencia prodúcese esta vez no tramo de idade de 45 a 65 anos.
O interese das mulleres pola ciencia subiu do 9,9% en 2014 ao 13,7% en 2016 e baixou o dos homes, do 20,4% ao 18,5%
No que se refire á atracción declarada pola ciencia e a tecnoloxía cando se pregunta expresamente sobre este tema, mantense nun 3,12 nunha escala do 1 ao 5. Un 40,22% da poboación está ‘moi ou bastante interesada' na ciencia (4 ou 5 na escala) fronte a un 29,6% ‘pouco ou moi pouco interesada' (1 ou 2 na escala). Desta porcentaxe de españois ‘con pouco interese', o 33,1% atribúeo a que ‘non entende a ciencia'.
Imaxe da ciencia
Respecto da imaxe que os cidadáns teñen sobre a ciencia, un 54,4% afirma que esta ten máis beneficios que prexuízos fronte a un 5,8% que afirma que o contrario. Para os cidadáns, as aplicacións ou tecnoloxías que máis beneficios proporcionan son: internet (65%), telefonía móbil (62,6%), investigación con células nai (61,8%) e drons (41,1%).
Crece significativamente a porcentaxe de persoas que non teñen unha opinión formada sobre as tecnoloxías que espertan máis rexeitamento, como a enerxía nuclear, a clonación ou o fracking. Ademais, baixa de forma significativa, a percepción cidadá de que a enerxía nuclear e cultivo de plantas modificadas xeneticamente son máis prexudiciais que beneficiosos (8 e 10 puntos porcentuais respectivamente), aínda que seguen espertando maior rexeito que apoio cidadán.
Os científicos volven ser nesta enquisa a segunda profesión máis valorada cun 4,4 sobre 5 (subindo respecto ao 4,24 de 2012), só por detrás dos médicos (4,55). A continuación sitúanse profesores (4,28) e enxeñeiros (4,14).
Educación e alfabetización científica
Os cidadáns perciben un déficit en formación científica aínda que descende do 47,1% ao 44,2% a porcentaxe dos que consideran que a súa educación científica é baixa ou moi baixa, que segue sendo superior aos que a cualifican de normal (42,6%). Destaca que os mozos de 15 a 24 anos perciben unha mellor educación científica que a media, pois só un 29,9% cualifícaa de baixa ou moi baixa, 14 puntos menos que a media.
Este ano cambiouse a forma de preguntar por coñecementos científicos concretos e os enquisados tiveron que elixir a afirmación correcta entre dúas opcións en lugar de dicir se era verdadeiro ou falso un enunciado. Os resultados da enquisa de 2016 mostran que os entrevistados lograron unha nota media maior, que se sitúa en 7,66 sobre 10, fronte ao 6,39 de 2014 e o 5,09 de 2006.
Non se producen diferenzas de xénero nesta pregunta, pero si de idade, pois os maiores de 65 anos teñen un coñecemento menor que a media (6,68).
Nesta edición incluíuse por primeira vez unha pregunta sobre a confianza dos cidadáns en prácticas paranormais ou pseudocientíficas. Os resultados revelan que os españois desconfían dos horóscopos (un 83,9%), dos fenómenos paranormais (76,7%), dos curandeiros (76,3%) e dos números e cousas que dean sorte (71,3%).
Con todo, están divididos en dúas prácticas pseudocientíficas: o 59,8% confía moito, bastante ou algo na acupuntura e o 52,7% confía moito, bastante ou algo nos produtos homeopáticos. As persoas con maior nivel de estudos confían máis que a media nestas prácticas cuxa eficacia non ten evidencia científica.
Internet é a primeira fonte de información científica para un 37,7% dos cidadáns
Ciencia e tecnoloxía e medios de comunicación
Respecto de enquisas anteriores, mantense o déficit de información científica percibido, pois existe unha diferenza entre o nivel de información (2,79 sobre 5) e o grao de interese (3,12 sobre 5) dun 0,33.
Internet é a primeira fonte de información científica para un 37,7% dos cidadáns. Pero é a televisión a fonte máis consultada cando se citan tres medios para estar informado de ciencia (71,2%) e internet sitúase en segundo lugar co 57,8%. Os mozos utilizan maioritariamente a rede para informarse de ciencia: un 82,1% de penetración en mozas de 15 a 24 anos e un 77,5% nos de 25 a 34 anos.
As redes sociais convértense nesta enquisa, por primeira vez, na fonte de información científica máis consultada na internet (unha 43,6% fronte ao 30,8% de 2014). Tamén aumentan significativamente as canles de vídeos como Youtube ou similares como fonte para o 36% dos internautas (29,7% en 2014). Con todo, os medios xeneralistas (34%) e a Wikipedia (32,9%) estáncanse como fonte na internet.
Ao preguntar polas redes sociais utilizadas como canle de información científica, destacan o aumento de Facebook, unha 40,9% fronte ao 28,3% de 2014, o mantemento de Twitter, unha 16,3% fronte ao 14,7% de 2014, así como o crecemento de Instagram, unha 13,4% fronte ao 6,6% de 2014, chegando ao 22,4% entre os mozos de entre 15 e 24 anos.
Políticas de apoio á ciencia e tecnoloxía
Respecto de enquisas anteriores, mantense o déficit de información científica percibido
As prioridades de gasto público dos españois concéntranse en sanidade (85%) e educación (73%) seguidas de pensións (53,7%) e desemprego (47,2%). Tras a vivenda (25,7%) sitúase a ciencia e tecnoloxía cun 19,2% de cidadáns que a elixen entre as súas catro prioridades de gasto público. Esta porcentaxe é superior entre os homes de 15 a 24 anos (28,9%), entre os homes de 25 a 34 anos (26,3%) e entre as persoas con estudos universitarios (30,7%).
En 2016, dous de cada tres cidadáns españois (67,8%) estarían dispostos a doar á ciencia, fronte a un 64,7% en 2014 e ao 57,1% de 2012. Os máis dispostos a doar son as persoas con educación universitaria (39,5%).
Na enquisa de 2016 mantense o apoio a unha participación máis importante da cidadanía nas decisións de ciencia e tecnoloxía que lles afectan nun 51,6% da poboación.
Para a VIII enquisa de percepción social da ciencia realizáronse 6.357 entrevistas persoais distribuídas por comunidade autónoma e tamaño de hábitat, cun mínimo de 350 entrevistas por cada unha das 17 Comunidades. A poboación estudada son persoas residentes en España durante cinco anos ou máis de 15 anos de idade en diante. O traballo de recollida da información tivo lugar do 20 de outubro ao 10 de decembro de 2016.