A Vicepresidenta Terceira do Goberno e Ministra de Asuntos Económicos e Transformación Dixital, Nadia Calviño, presentou esta mañá o 017, un novo número curto de teléfono de axuda en ciberseguridade que o Goberno pon en marcha a través do Instituto Nacional de Ciberseguridad (INCIBE). "Hoxe damos un paso máis coa posta en marcha do 017. Trátase dun número gratuíto e confidencial no que os cidadáns poderán facer todas as súas consultas no ámbito da ciberseguridade" sinalou a vicepresidenta. Así mesmo, destacou "a importancia do desenvolvemento de competencias en ciberseguridade, non só desde a perspectiva diaria senón de cara ao futuro polo desenvolvemento de oportunidades profesionais".

O 017 centraliza os servizos de atención telefónica que ofrece INCIBE relativos a dúbidas ou consultas sobre ciberseguridade, privacidade, confianza dixital, uso seguro e responsable da internet e da tecnoloxía. 

O servizo está dispoñible todos os días do ano, en horario de 9 a 21 horas, ten alcance nacional e está dirixido aos menores e a súa contorna (pais, educadores e profesionais que traballen no ámbito do menor ou a protección online ligada a este público), aos cidadáns usuarios da internet en xeral e ao colectivo de empresas e aos profesionais que utilizan Internet e as tecnoloxías no desempeño da súa actividade e deben protexer os seus activos e o seu negocio.

A presentación contou ademais coa intervención da secretaria de Estado de Dixitalización e Intelixencia artificial, Carme Artigas, quen destacou que "a través do 017 calquera persoa que teña dúbidas respecto ao uso da internet e as novas tecnoloxías poderá resolvelas grazas a un equipo de profesionais que atenderán a súa chamada. Queremos que este número se converta en referencia para todos os usuarios e que a ciberseguridade forme parte das súas vidas como algo cotián".

Os usuarios do 017 recibirán atención e orientación en temáticas relativas a:

• no caso das empresas: cuestións como a organización da ciberseguridade na empresa e principais problemas asociados á protección dos datos e incidentes de seguridade que poidan producirse;
• no caso de cidadáns: a protección de dispositivos, conexións, privacidade, tipos de fraudes e infeccións por virus e programas maliciosos.
• no caso da contorna do menor: os pais e educadores recibirán asesoramento psicosocial, técnico e legal sobre situacións de risco e conflitos dos menores na internet, en temas como uso excesivo de pantallas, redes sociais e videoxogos; ciberacoso; comunidades perigosas; mediación e control parental e privacidade e reputación online, entre outros.

Día da internet Segura 2020

A presentación do 017 tivo lugar durante a celebración do Día da internet Segura (SID 2020), organizado en España polo INCIBE, no Museo Reina Sofía de Madrid, coa presenza da súa Maxestade a Raíña dona Letizia. 

Pola súa banda, Rosa Díaz, directora xeral do INCIBE, lembrou o papel que xoga o organismo en materia de concienciación en ciberseguridade: "todos utilizamos Internet na nosa vida cotiá, pero o reto principal é facelo de forma responsable, segura e con respecto cara aos demais para que Internet sexa cada vez unha ferramenta mellor e máis útil para todos. Un dos alicerces de INCIBE consiste na prestación de servizos de ciberseguridade orientados a cidadáns, empresas e a contorna do menor, que inclúe a pais e educadores". 

"Unha Internet mellor comeza contigo: xuntos aprendemos ciberseguridade" é o lema deste ano no Día da internet Segura 2020 (SID) que, promovido pola Comisión Europea a través da Rede INSAFE, conmemórase hoxe en máis de 100 países do mundo. Máis de 200 escolares, xunto aos seus pais e educadores, participan durante toda a xornada nun completo programa de conferencias e actividades lúdicas co obxectivo de promover o uso seguro e positivo da tecnoloxía e Internet.

Toda a información do programa está dispoñible en https://www.incibe.es/sid. 

La Vicepresidenta Tercera del Gobierno y Ministra de Asuntos Económicos y Transformación Digital, Nadia Calviño, ha presentado esta mañana el 017, un nuevo número corto de teléfono de ayuda en ciberseguridad que el Gobierno pone en marcha a través del Instituto Nacional de Ciberseguridad (INCIBE). “Hoy damos un paso más con la puesta en marcha del 017. Se trata de un número gratuito y confidencial en el que los ciudadanos podrán hacer todas sus consultas en el ámbito de la ciberseguridad” señaló la vicepresidenta. Asimismo, ha destacado “la importancia del desarrollo de competencias en ciberseguridad, no sólo desde la perspectiva diaria sino de cara al futuro por el desarrollo de oportunidades profesionales”.

El 017 centraliza los servicios de atención telefónica que ofrece INCIBE relativos a dudas o consultas sobre ciberseguridad, privacidad, confianza digital, uso seguro y responsable de Internet y de la tecnología. 

El servicio está disponible todos los días del año, en horario de 9 a 21 horas, tiene alcance nacional y está dirigido a los menores y su entorno (padres, educadores y profesionales que trabajen en el ámbito del menor o la protección online ligada a este público), a los ciudadanos usuarios de Internet en general y al colectivo de empresas y a los profesionales que utilizan Internet y las tecnologías en el desempeño de su actividad y deben proteger sus activos y su negocio.

La presentación ha contado además con la intervención de la secretaria de Estado de Digitalización e Inteligencia Artificial, Carme Artigas, quien ha destacado que “a través del 017 cualquier persona que tenga dudas respecto al uso de Internet y las nuevas tecnologías podrá resolverlas gracias a un equipo de profesionales que atenderán su llamada. Queremos que este número se convierta en referencia para todos los usuarios y que la ciberseguridad forme parte de sus vidas como algo cotidiano”.

Los usuarios del 017 recibirán atención y orientación en temáticas relativas a:

• en el caso de las empresas: cuestiones como la organización de la ciberseguridad en la empresa y principales problemas asociados a la protección de los datos e incidentes de seguridad que puedan producirse;
• en el caso de ciudadanos: la protección de dispositivos, conexiones, privacidad, tipos de fraudes e infecciones por virus y programas maliciosos.
• en el caso del entorno del menor: los padres y educadores recibirán asesoramiento psicosocial, técnico y legal sobre situaciones de riesgo y conflictos de los menores en Internet, en temas como uso excesivo de pantallas, redes sociales y videojuegos; ciberacoso; comunidades peligrosas; mediación y control parental y privacidad y reputación online, entre otros.

Día de Internet Segura 2020

La presentación del 017 ha tenido lugar durante la celebración del Día de Internet Segura (SID 2020), organizado en España por INCIBE, en el Museo Reina Sofía de Madrid, con la presencia de Su Majestad la Reina doña Letizia. 

Por su parte, Rosa Díaz, directora general de INCIBE, recordó el papel que juega el organismo en materia de concienciación en ciberseguridad: “todos utilizamos Internet en nuestra vida cotidiana, pero el reto principal es hacerlo de forma responsable, segura y con respeto hacia los demás para que Internet sea cada vez una herramienta mejor y más útil para todos. Uno de los pilares de INCIBE consiste en la prestación de servicios de ciberseguridad orientados a ciudadanos, empresas y el entorno del menor, que incluye a padres y educadores”. 

‘Una Internet mejor comienza contigo: juntos aprendemos ciberseguridad’ es el lema de este año en el Día de Internet Segura 2020 (SID) que, promovido por la Comisión Europea a través de la Red INSAFE, se conmemora hoy en más de 100 países del mundo. Más de 200 escolares, junto a sus padres y educadores, participan durante toda la jornada en un completo programa de conferencias y actividades lúdicas con el objetivo de promover el uso seguro y positivo de la tecnología e Internet.

Toda la información del programa está disponible en https://www.incibe.es/sid. 

• Fernando Suárez, presidente: "Los padres o tutores deben mantener un diálogo abierto con sus hijos, indicándoles la importancia de la seguridad online y actuando como referentes de comportamiento digital"
• Aconseja aplicar el sentido común para evitar software malicioso, actualizar el sistema operativo, instalar un buen antivirus, realizar copias de seguridad, tener precaución con las redes Wi-fi públicas y usar controles parentales

El Colegio Profesional de Ingeniería en Informática de Galicia (CPEIG) se suma al Día de internet Segura, "Safer Internet Day" (SID, por sus siglas en inglés), un evento promovido por la red INSAFE/INHOPE con el apoyo de la Comisión Europea y organizado en España por el Instituto Nacional de Ciberseguridad (INCIBE), que se celebra mañana martes, 11 de febrero.

El presidente del CPEIG, Fernando Suárez, destaca que la jornada de mañana está destinada a promover un uso seguro y positivo de las tecnologías digitales, especialmente entre niños y jóvenes, y concienciar sobre la seguridad en internet. Con el objeto de destacar el carácter positivo de internet, el lema de 2020 es "Una internet mejor comienza contigo: juntos aprendemos ciberseguridad", que invita a sumarse al movimiento global, participar y aprovechar lo mejor de internet para unir a las personas, haciendo un uso de la tecnología "responsable, respetuoso, crítico y creativo". Aunque está dirigida especialmente a niños y jóvenes, también los padres y tutores, profesores, educadores y trabajadores sociales, así como empresas y responsables políticos, deben participar para procurar de forma activa la creación de una internet mejor.

En concreto el presidente del CPEIG destaca que se debe hacer hincapié en la importancia de la ciberseguridad, privacidad y el uso seguro de las TIC en el entorno de los menores, con el objeto de proteger su reputación y la de los demás. "Los padres o tutores deben mantener un diálogo abierto con sus hijos, indicándoles la importancia de la seguridad online y actuando como referentes de comportamiento digital" "señala".

Consejos para una Internet Segura

Además de las características propias de seguridad de los equipos tecnológicos, es fundamental que los usuarios tomen conciencia de la importancia de reforzar su ciberseguridad. El CPEIG recuerda algunas medidas básicas de protección para mitigar los riesgos y proteger los datos personales y profesionales: 

• Sentido común. La prudencia es la mejor barrera contra el malware (software malicioso). Cuida especialmente el apartado de descargas e instalación de aplicaciones de sitios no seguros; la navegación por determinadas páginas de internet; la apertura de correos electrónicos o archivos añadidos no solicitados o que llegan de remitentes desconocidos, o los que llegan de redes sociales o aplicaciones de mensajería que contienen vulnerabilidades explotables por los ciberdelincuentes para las campañas de malware.
• Actualiza el sistema operativo y aplicaciones. Todos los sistemas operativos cuentan con herramientas para mantener actualizados sus equipos. Son de uso obligado porque incluyen actualizaciones de seguridad contra amenazas conocidas. Tan importante, o incluso más que la anterior, es la actualización de aplicaciones instaladas a las últimas versiones, ya que suelen incluir parches de seguridad. Cuando las versiones son más antiguas, tienen mayor riesgo de ser atacadas por ciberdelincuentes que encuentran vulnerabilidades en el programa.
•  Instala un buen antivirus. Es una herramienta imprescindible para un correcto funcionamiento de los equipos cuando estén conectados a Internet. Y en la era de los móviles, las soluciones de antivirus también deben exportarse a estos dispositivos para hacer frente a las continuas amenazas dirigidas a los usurarios.
• Protege los navegadores. Todos los navegadores web incluyen características avanzadas de seguridad, pero se debe revisar y configurar su activación porque son las aplicaciones con las que se accede a internet y sus servicios. También se debe prestar atención a los avisos sobre sitios inseguros que muestran los navegadores, y revisar las extensiones instaladas porque algunas son fuente frecuente de introducción de malware. Otra posibilidad interesante para mejorar la privacidad es utilizar una sesión en «Modo Invitado», totalmente desligado del perfil original del usuario, incluyendo configuración o historial.
• Cuida las contraseñas. La regla de oro para estar seguro en línea es contar con una contraseña aleatoria fuerte y distinta para cada sitio web, especialmente para uso en los destinados la banca en línea y comercio electrónico. Las contraseñas largas y complejas (combinando números, mayúsculas y símbolos) previenen los ataques. El uso de una contraseña diferente para cada cuenta evita tener todas ellas comprometidas a la vez cuando se produce una violación de datos. Se pueden utilizar gestores de contraseñas que las crean y las recuerdan.
• Realiza copias de seguridade. La realización de copias de seguridad es altamente recomendable para un usuario o profesional que pretenda proteger la información personal y corporativa de un equipo informático, además de ser una tarea de mantenimiento que contribuye a la salud del hardware. Las copias de seguridad deben almacenarse en un dispositivo de almacenamiento externo al del equipo o en un servicio de almacenamiento en la nube.
• Precaución con las redes Wi-fi públicas. Los puntos de acceso a internet sin hilos y gratuitos se extendieron por múltiples espacios en poblaciones, zonas de restauración, aeropuertos, estaciones de tren o metro, hoteles y en todo tipo de negocios. Demostradas altamente inseguras, se pueden utilizar para una navegación intrascendental, guardando las debidas precauciones, pero no para accesos que requieran mostrar tus datos, accesos y contraseñas. 
• Activa la restauración del sistema. La restauración de los sistemas operativos es una herramienta que puede "salvarnos la vida" ante un error del software, instalación de drivers o de alguna aplicación que no funciona correctamente, y también ante la entrada de un virus en el equipo.
• Añade controles parentales. Los más pequeños también se conectan a internet. Así que deben estar advertidos sobre las amenazas que pueden encontrarse en línea. Es importante ayudarlos a distinguir entre páginas y ofertas engañosas, de las que no lo son. Los controles parentales pueden resultar muy útiles para impedir que niños y adolescentes accedan a sitios web inapropiados. También están indicados para limitar el tiempo que pasan conectados a la red.
• Usa las redes sociales con cabeza. Los usuarios de redes sociales deben tener cuidado con lo que comparten en ellas, ya que no es conveniente compartir información personal, incluyendo imágenes privadas, direcciones postales o números de teléfono, llevando un control exhaustivo de las amistades y en redes sociales.

• Fernando Suárez, presidente: “Os pais ou titores deben manter un diálogo aberto cos seus fillos, indicándolles a importancia da seguridade online e actuando como referentes de comportamento dixital”
• Aconsella aplicar o sentido común para evitar software malicioso, actualizar o sistema operativo, instalar un bo antivirus, realizar copias de seguridade, ter precaución coas redes Wi-Fi públicas e usar controis parentais

O Colexio Profesional de Enxeñaría en Informática de Galicia (CPEIG) súmase ao Día da Internet Segura, “Safer Internet Day” (SID, polas súas siglas en inglés), un evento promovido pola rede INSAFE/INHOPE co apoio da Comisión Europea e organizado en España polo Instituto Nacional de Ciberseguridad (INCIBE), que se celebra mañá martes, 11 de febreiro.

O presidente do CPEIG, Fernando Suárez, destaca que a xornada de mañá está destinada a promover un uso seguro e positivo das tecnoloxías dixitais, especialmente entre nenos e mozos, e concienciar sobre a seguridade en internet. Co obxecto de destacar o carácter positivo de internet, o lema de 2020 é "Unha internet mellor comeza contigo: xuntos aprendemos ciberseguridade", que invita a sumarse ao movemento global, participar e aproveitar o mellor da internet para unir ás persoas, facendo un uso da tecnoloxía “responsable, respectuoso, crítico y creativo”. Aínda que está dirixida especialmente a nenos e mozos, tamén os pais e titores, profesores, educadores e traballadores sociais, así como empresas e responsables políticos, deben participar para procurar de forma activa a creación dunha internet mellor.

En concreto o presidente do CPEIG destaca que se debe facer fincapé na importancia da ciberseguridade, privacidade e o uso seguro das TIC na contorna dos menores, co obxecto de protexer a súa reputación e a dos demais. “Os pais ou titores deben manter un diálogo aberto cos seus fillos, indicándolles a importancia da seguridade online e actuando como referentes de comportamento dixital” –sinala–.

Consellos para unha Internet Segura

Ademais das características propias de seguridade dos equipos tecnolóxicos, é fundamental que os usuarios tomen conciencia da importancia de reforzar a súa ciberseguridade. O CPEIG recorda algunhas medidas básicas de protección para mitigar os riscos e protexer os datos persoais e profesionais: 

• Sentido común. A prudencia é a mellor barreira contra o malware (software malicioso). Coida especialmente o apartado de descargas e instalación de aplicacións de sitios non seguros; a navegación por determinadas páxinas de internet; a apertura de correos electrónicos ou arquivos engadidos non solicitados ou que chegan de remitentes descoñecidos, ou os que chegan de redes sociais ou aplicacións de mensaxería que conteñen vulnerabilidades explotables polos ciberdelincuentes para as campañas de malware.
• Actualiza o sistema operativo e aplicacións. Todos os sistemas operativos contan con ferramentas para manter actualizados os seus equipos. Son de uso obrigado porque inclúen actualizacións de seguridade contra ameazas coñecidas. Tan importante, ou mesmo máis que a anterior, é a actualización de aplicacións instaladas ás últimas versións, xa que soen incluír parches de seguridade. Cando as versións son máis antigas, teñen maior risco de ser atacadas por ciberdelincuentes que atopan vulnerabilidades no programa.
•  Instala un bo antivirus. É unha ferramenta imprescindible para un correcto funcionamento dos equipos cando estean conectados a Internet. E na era dos móbiles, as solucións de antivirus tamén deben exportarse a estes dispositivos para facer fronte ás continuas ameazas dirixidas aos usurarios.
• Protexe os navegadores. Todos os navegadores web inclúen características avanzadas de seguridade, pero débese revisar e configurar a súa activación porque son as aplicacións coas que se accede a internet e os seus servizos. Tamén se debe prestar atención aos avisos sobre sitios inseguros que mostran os navegadores, e revisar as extensións instaladas porque algunhas son fonte frecuente de introdución de malware. Outra posibilidade interesante para mellorar a privacidade é utilizar unha sesión en «Modo Invitado», totalmente desligado do perfil orixinal do usuario, incluíndo configuración ou historial.
• Coida os contrasinais. A regra de ouro para estar seguro en liña é contar cun contrasinal aleatoria forte e distinta para cada sitio web, especialmente para uso nos destinados a banca en liña e comercio electrónico. Os contrasinais longos e complexos (combinando números, maiúsculas e símbolos) preveñen os ataques. O uso dun contrasinal diferente para cada conta evita ter todas elas comprometidas a vez cando se produce unha violación de datos. Pódense utilizar xestores de contrasinais que as crean e as recordan.
• Realiza copias de seguridade. A realización de copias de seguridade é altamente recomendable para un usuario ou profesional que pretenda protexer a información persoal e corporativa dun equipo informático, ademais de ser una tarefa de mantemento que contribúe á saúde do hardware. As copias de seguridade deben almacenarse nun dispositivo de almacenamento externo ao do equipo ou nun servizo de almacenamento na nube.
• Precaución coas redes Wi-Fi públicas. Os puntos de acceso a internet sen fíos e gratuítos estendéronse por múltiples espazos en poboacións, zonas de restauración, aeroportos, estacións de tren ou metro, hoteis e en todo tipo de negocios. Demostradas altamente inseguras, pódense utilizar para unha navegación intrascendental, gardando as debidas precaucións, pero non para accesos que requiran mostrar os teus datos, accesos e contrasinais. 
• Activa a restauración do sistema. A restauración dos sistemas operativos é unha ferramenta que pode “salvarnos a vida” ante un erro do software, instalación de drivers ou dalgunha aplicación que non funciona correctamente, e tamén ante a entrada dun virus no equipo.
• Engade controis parentais. Os máis pequenos tamén se conectan a internet. Así que deben estar advertidos sobre as ameazas que poden atoparse en liña. É importante axudalos a distinguir entre páxinas e ofertas enganosas, das que non o son. Os controis parentais poden resultar moi útiles para impedir que nenos e adolescentes accedan a sitios web inapropiados. Tamén están indicados para limitar o tempo que pasan conectados á rede.
• Usa as redes sociais con cabeza. Os usuarios de redes sociais deben ter coidado co que comparten nelas, xa que non é conveniente compartir información persoal, incluíndo imaxes privadas, direccións postais ou números de teléfono, levando un control exhaustivo das amizades e en redes sociais.

• Recrea varios casos reais de estafas e suplantación de identidade na web

O martes 5 de febreiro, ás 22.30h, con motivo do Día Internacional da Internet Segura, Odisea estrea O meu pesadelo online, serie que recrea casos reais de estafas e suplantación de identidade na web.

Ademais, na app de Odisea VR poderase ver o documental Zero Days VR, premiado cun Emmy no ano 2018, que dá a coñecer, desde unha perspectiva diferente, a historia de Stuxnet, o primeiro verme informático capaz de danar a infraestrutura do "mundo real".

Os perfís falsos nas redes sociais están á orde do día e están a dar lugar a situacións tan surrealistas como perigosas.

O meu pesadelo online recrea algunhas das estafas reais máis coñecidas, que son un exemplo extremo de como Internet cambiou as relacións sociais. Así, cada martes de febreiro, ao longo de catro episodios, a serie mostra algúns dos problemas que envolven á sociedade actual na chamada era dixital.

Hoxe constituíse a comisión de seguimento da Cátedra R en Ciberseguridade, unha nova iniciativa da operadora galega e das universidades de Vigo e Coruña para investigar, formar e divulgar coñecemento arredor da protección en liña e das tecnoloxías e metodoloxías que a fan posible de maneira efectiva. A presentación do equipo de seguimento realizouse na sede de R na Coruña, nun acto no que se fixo fincapé de que a cátedra é a primeira das súas características, interuniversitaria, que se pon en marcha na nosa terra. 

A comisión encargarase de supervisar as accións derivadas do convenio asinado polas universidades e máis R para validar as accións que se vaian desenvolver, aprobar os orzamentos anuais en virtude da achega económica anual de R e elaborar unha Memoria anual da Cátedra R en Ciberseguridade. As persoas que compoñen a Comisión son: Ana Fernández Vilas, coordinadora da Cátedra R en Ciberseguridade 2019 e do Mestrado na UVigo (Universidade de Vigo), Carlos Dafonte, coordinador do Mestrado na UDC (Universidade da Coruña), Rebeca P. Díaz Redondo, coordinadora do Grao en Enxeñaría de Telecomunicación (Universidade de Vigo), Francisco Javier Nóvoa de Manuel, representante do Persoal Docente e Investigador (Universidade da Coruña), Idoia Uriarte, responsable de Seguridade da Información do Grupo Euskaltel (do que R forma parte) e Susana Rey, delegada de Protección de Datos do Grupo Euskaltel (do que R forma parte).

Máis detalles
A Cátedra R deuse a coñecer o mes pasado e o seu obxectivo é promover “o desenvolvemento das competencias profesionais do alumnado universitario, mellorar a capacitación e ampliar os coñecementos, técnicos e habilidades dos membros da comunidade universitaria e doutros profesionais”. Nun plano máis concreto, o seu fin último é “adaptar ese coñecemento ás necesidades das empresas, fomentando a formación continua, a innovación e a investigación na área da ciberseguridade”. 

A Cátedra vai ter unha manchea de liñas de actuación, entre as que cómpre destacar as que citamos deseguido: 

• Colaboración na docencia+investigación (Mestrado Interunivesitario en Ciberseguridade)
• Creación de programa de captación de talento (alumnado ambas as dúas Universidades)
• Creación de espazos para a difusión e o debate sobre ciberseguridade 
• Capacitación en competencias relacionadas coa protección en liña tanto dentro da comunidade universitaria coma fóra dela, tendo en conta as necesidades competitivas das empresas. 

Amais, no eido da formación e a difusión está programado cooperar en mestrados e outros estudos de posgrao, programas de formación permanente, patrocinio de bolsas predoutorais e posdoutorais, premios a proxectos de fin de grao ou mestrado, traballos e concursos de ideas, conferencias, seminarios, obradoiros, promoción de prácticas curriculares e extracurriculares, visitas a empresas, plans de formación de empresas e institucións, formación para a creación de empresas de base tecnolóxica...etc. 

Por outra banda, no plano da I+D, impulsaranse ao seu abeiro liñas conxuntas de traballo para desenvolver proxectos a nivel galego, estatal e europeo; apoiaranse teses de doutoramento e outras de fin de grao, promoveranse encontros nacionais e internacionais de expertos nas áreas de interese da ciberseguridade, ademais de empurrar a contratación de grupos das universidades da Coruña e de Vigo para accións de innovación ou consultoría especializada na empresa. A Escola de Enxeñaría de Telecomunicación da Universidade de Vigo e máis a Facultade de Informática da Universidade da Coruña poñerán a disposición da Cátedra R as súas instalacións para desenvolver todas estas actividades. A comisión de seguimento presentada hoxe encargarase de supervisar as accións derivadas do convenio.

Juan González, investigador do Centro Tecnolóxico Gradiant (onde dirixe a área de Seguridade e Privacidade), resultou gañador a semana pasada dunha das batallas de hackers máis referenciais a nivel estatal e europeo. Estamos a falar do desafío-certame Hacker Battle, celebrado ao abeiro das XII Xornadas do Centro Criptolóxico Nacional STIC CCN-CERT-CNI. Organizado polo Equipo de Resposta ante Emerxencias Informáticas do CCN, o CERT, este evento de carácter anual estivo centrado en seguridade informática e durante os días 12 e 13 de decembro reuniu en Madrid a máis de 2.700 profesionais e expertos en ciberseguridade.

A cita foi no cinema Kinépolis de Madrid. O investigador de Gradiant (baixo o sobrenome B0rneira) enfrontouse nun duelo en directo a Bruno Chenoll (Camos) onde ambos tiñan que ir superando diferentes retos de protección tecnolóxico-dixital nun tempo determinado. Despois dos 25 minutos estipulados que marcaba a proba (máis unha prórroga concedida polo público de 10 minutos adicionais), ningún dos dous adversarios conseguiu finalizar todas as probas. Malia todo, o investigador de Gradiant foi quen chegou máis lonxe, polo que se proclamou vencedor. 

Para chegar a esta fase final, os participantes tiveron que demostrar a súa capacitación e adestramento nas Atenea Xornadas, plataforma de retos de seguridade creada en exclusiva para o evento. Nela, os participantes enfrontáronse desde o 30 de novembro até o 3 de decembro a 20 probas de distinta dificultade e temática, como o cifrado de información, e esteganografía forense, a análise de tráfico ou o reversing. Foi Javier Candau, xefe do Departamento de Ciberseguridade da CNN-CERT, o encargado de facer a entrega do premio Atenea ao investigador galego, agradecendo a participación dos máis de 5.000 participantes de Atenea 2018.

Un escenario de investigación e divulgación dende onde dar relevantes pasos en materia de protección en liña. Este sería un dos obxectivos da iniciativa conxunta presentada onte pola operadora galega R e máis as universidades de Coruña e Vigo: a Cátedra R en Ciberseguridade. O proxecto, que foi dado a coñecer polos reitores Julio Abalde (UDC) e Manuel Reigosa (UVigo), e por Alfredo Ramos, director xeral de R, basea boa parte do seu fundamento en tres razóns de peso: temos unha puxante comunidade de investigadores universitarios que son expertos en metodoloxías para facer máis seguras as comunicacións, temos unha compañía que é referente en comunicacións de vangarda (R) e, en terceiro lugar, temos un ámbito, o da ciberseguridade, que é unha gran porta da entrada profesional para os nosos estudantes. 

A cátedra, que sería a primeira interuniversitaria existente en Galicia quere promover “o desenvolvemento das competencias profesionais do alumnado universitario, mellorar a capacitación e ampliar os coñecementos, técnicos e habilidades dos membros da comunidade universitaria e doutros profesionais”. Nun plano máis concreto, Abalde, Reigosa e Ramos lembraron que o seu fin último é “adaptar ese coñecemento ás necesidades das empresas, fomentando a formación continua, a innovación e a investigación na área da ciberseguridade”. O reitor da Universidade da Coruña resaltou a importancia da protección das tecnoloxías e as comunicacións na sociedade actual e futura.: “A conectividade a través de Internet e a utilización das redes sociais fai que sexa máis necesario que nunca dispor de coñecemento e recursos humanos que permitan facer fronte aos problemas que a nova situación provoca”. 

Pola súa banda o reitor da Universidade de Vigo salientou que “para a nosa institución, que leva anos traballando no ámbito da ciberseguridade, é moi importante participar nesta Cátedra, que ademais reforza a nosa colaboración coa Universidade da Coruña, coa que compartimos docencia e investigación neste mestrado”. Reigosa tamén puxo o foco no “aumento de ciberataques” destes últimos tempos, e de como este fenómeno “precisa da incorporación de profesionais expertos en protección”. Alfredo Ramos fixo fincapé na relevancia do acordo entre as tres partes, que “marca un antes e un despois na relación entre os centros universitarios e o sector das telecomunicacións galegas, e abre un vieiro que propiciará a aplicación práctica na sociedade de todo o coñecemento sobre seguridade informática”. 

A Cátedra, segundo fixeron saber, vai ter unha manchea de liñas de actuación, entre as que cómpre destacar as que citamos deseguido: 

• Colaboración na docencia+investigación (Mestrado Interunivesitario en Ciberseguridade)
• Creación de programa de captación de talento (alumnado ambas as dúas Universidades)
• Creación de espazos para a difusión e o debate sobre ciberseguridade 
• Capacitación en competencias relacionadas coa protección en liña tanto dentro da comunidade universitaria coma fóra dela, tendo en conta as necesidades competitivas das empresas. 

Amais, no eido da formación e a difusión está programado cooperar en mestrados e outros estudos de posgrao, programas de formación permanente, patrocinio de bolsas predoutorais e posdoutorais, premios a proxectos de fin de grao ou mestrado, traballos e concursos de ideas, conferencias, seminarios, obradoiros, promoción de prácticas curriculares e extracurriculares, visitas a empresas, plans de formación de empresas e institucións, formación para a creación de empresas de base tecnolóxica...etc.

Por outra banda, no plano da I+D, impulsaranse liñas conxuntas de traballo para desenvolver proxectos a nivel galego, estatal e europeo; apoiaranse teses de doutoramento e outras de fin de grao, promoveranse encontros nacionais e internacionais de expertos nas áreas de interese da ciberseguridade, ademais de empurrar a contratación de grupos das universidades da Coruña e de Vigo para accións de innovación ou consultoría especializada na empresa. A Escola de Enxeñaría de Telecomunicación da Universidade de Vigo e máis a Facultade de Informática da Universidade da Coruña poñerán a disposición da Cátedra R as súas instalacións para desenvolver todas estas actividades. Unha comisión de seguimento encargarase de supervisar as accións derivadas do convenio.